گروه سیاسی: شاید اگر زمانی که منوچهر متکی وزیر امور خارجه بود به مانند روزهایی که وزیر امور خارجه نیست، خبرساز بود هیچگاه برکنار نمیشد.
یک روز پس از آنکه منوچهر متکی طی بیانیهای عنوان کرد به هیچوجه از زمان برکناری، تودیع و معارفه خود خبر نداشته و رئیسجمهوری میدانسته وی در حال انجام ماموریت خارج از کشور به نمایندگی از طرف تهران است و خبر برکناری خود را از زبان وزیر امور خارجه سنگال شنیده، علیاکبر جوانفکر مشاور مطبوعاتی رئیسجمهور در وبلاگ خود به آن پاسخ داد. مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران با اشاره به امضای متکی در پایان بیانیه خود با عنوان «متکی، بنده خدا» در این مورد نوشت: «اخیراً بحثهای مختلفی پیرامون کنار گذاشتن آقای منوچهر متکی از تصدی وزارت امور خارجه در رسانهها منتشر شده است.
آنچه در پی میآید با نگاه به بیانیه صادره از سوی جناب آقای متکی است که نحوه برکناری خود را از سمت وزیر امور خارجه، «غیراسلامی، خلاف عرف سیاسی و دیپلماتیک و توهینآمیز» توصیف کرده است.
اولاً برکناری وزیر محترم امور خارجه از سمتی که وی حاضر به رها کردن آن و بازگذاشتن دست رئیسجمهور برای اتخاذ یک تصمیم مناسب نبوده است، قطعاً اقدامی غیراسلامی محسوب نمیشود. شاخص «بنده خدا» برای غیراسلامی بودن چه چیزی است؟ آیا اسلامی بودن آن است که رئیسجمهور دست روی دست بگذارد تا فرصتها از دست برود و کار مملکت در گردونه کمتحرکی دیپلماتیک و ضعف مدیریت دستخوش آسیب و زیان شود؟ شاید تنها از یک منظر بتوان تصمیم رئیسجمهور را مورد سوال قرار داد و آن اینکه چرا در اتخاذ این تصمیم تعلل کرده و با تاخیر به این امر مهم مبادرت ورزیده است.
ثانیاً برکناری «بنده خدا» از تصدی وزارت امور خارجه قطعاً خلاف عرف سیاسی و دیپلماتیک نیست. ایشان حتماً به یاد دارند که یک بنده خدای دیگری در سال 1368 که برای انجام فعالیت دیپلماتیک در خارج از کشور به سر میبرد به دلیل اتخاذ مواضع خلاف سیاستهای اصولی نظام اسلامی هدف توبیخ حضرت امام(ره) قرار گرفت و ناگزیر شد قبل از ورود به ایران ابتدا از سمتش استعفا بدهد و بعداً وارد ایران شود. اینگونه توبیخها قبلاً هم وجود داشته و خلاف عرف نیست. نکته خلاف عرف اینجاست که چگونه ممکن است «بنده خدا» با وجود اطلاع از عدم رضایت رئیسجمهور از عملکرد او در راس وزارت امور خارجه، همچنان بر ادامه حضور خود در این سمت اصرار میورزید و حاضر به ترک این سمت نبوده است؟ آیا ایشان چنین رفتاری را خلاف عرف سیاسی و ادب دیپلماتیک تلقی نمیکنند؟!
ثالثاً پس از برکناری «بنده خدا» از سمت وزارت امور خارجه، همه کسانی که درباره این تصمیم سخن گفتهاند از جمله خود آقای احمدینژاد، شأن و منزلت او را محترم شمرده و بر خصوصیات خوب وی و دوستی و همکاری او با دولت تاکید کردهاند و حتی آقای رحیمی معاون اول رئیسجمهور وی را فردی خدوم، متدین، عاشق نظام جمهوری اسلامی و دوستدار و معتقد به ولایت فقیه توصیف کرده است، پس چگونه میتوان باور کرد که ایشان این همه لطف و محبت رئیسجمهور و سایر مسوولان را نسبت به خود نمیبیند و مدعی میشود که با این کار به او توهین شده است؟! آیا ادامه حضور ایشان در مصدر وزارت امور خارجه به رغم عدم تمایل جناب آقای احمدینژاد توهین به رئیسجمهور محسوب نمیشده است؟ آقای متکی در ادامه به طرح دو سوال پرداخته و از زبان خود به آن پاسخ منفی داده است. فکر میکنم پاسخ درست به این دو سوال چیزی بیشتر از «خیر» است.
1- آیا وزیر امور خارجه قبل از سفر به سنگال در جریان زمان حتی تقریبی برکناری خود قرار گرفت؟
پاسخ : آیا «بنده خدا» میتواند کشوری را نام ببرد که رئیسجمهور یا بالاترین مقام آن به وزیر یا مقام زیردست خود که بنای ناسازگاری و عدم همراهی را گذاشته است بگوید که مثلاً شما را فردا یا پسفردا یا سه روز دیگر برکنار میکنم! بدیهی است که هیچکس را از زمان دقیق برکناری از سمتی که بر عهده دارد مطلع نمیکنند. بنابراین «بنده خدا» نباید از رئیسجمهور توقع کند که چرا او را از زمان دقیق برکناریاش مطلع نکرده است. همینقدر که رئیسجمهور محترم او را احضار و با وی درباره ضرورت کنار رفتن از تصدی وزارت امور خارجه صحبت کرده است، کافی است. بدیهی است وی میدانسته که رئیسجمهور قرار است این مسوولیت را از او بگیرد و به فرد دیگری بسپارد و او نمیتواند بگوید که از این موضوع هم بیاطلاع بوده است! طرح این سوال که آیا او از زمان تقریبی برکناری خود نیز مطلع بوده است، انحرافی به نظر میرسد زیرا آنچه تاکنون مطرح شده این است که ایشان از تصمیم آقای احمدینژاد برای کنار گذاشتن خود مطلع بوده است و این مساله را نه فقط «بنده خدا» بلکه تقریباً هر انسانی که با فضای سیاسی کشور آشنایی کمی داشته باشد، میداند که از مدتها قبل رئیسجمهور تصمیم به برکناری او گرفته اما برخی ملاحظات باعث تاخیر در این تصمیم شده است.
2- آیا وزیر امور خارجه از جانشین خود و روز مراسم تودیع(!) آگاه بوده است؟ روشن است که وقتی یک نفر را به دلیل ناکارآمدی یا برخوردار نبودن از ظرفیتهای لازم مدیریتی از سمتش برکنار میکنند، دلیلی ندارد که انتظار داشته باشد به او اطلاع دهند چه کسی قرار است جانشین وی شود. این یک امر رایج و عرف پذیرفتهشده در نظام اداری کشور است که فرد برکنارشده معمولاً پس از برکناری، پی به هویت جانشین خود میبرد بنابراین معلوم نیست که آقای متکی چرا چنین توقعی را مطرح کرده است؟! نکته اساسی این است که روند تعامل «بنده خدا» با رئیسجمهور در ماههای اخیر به نفع کشور نبود و باید به آن خاتمه داده میشد. بدیهی است جلوی ضرر از هرجا که گرفته شود حتماً سود است و آقای احمدینژاد باید به این مساله خاتمه میداد. آنچه مهم به نظر میرسد حفاظت از منافع ملت و مصالح نظام جمهوری اسلامی ایران است و این همان چیزی است که نباید قربانی منافع و موقعیتهای فردی شود. در پایان میخواهم به جناب آقای متکی که همیشه برای بنده محترم و عزیز بوده و خواهند بود، برادرانه توصیه کنم که مراقب فرصت دادن به بدخواهان و فرصتطلبان باشند. آنها نه از متکی «بنده خدا» خوششان میآید و نه دلشان با احمدینژاد، نرم میشود. اکنون که از سر تقدیر یا تقصیر، عرصه کار و تلاش را از شما ستانده و به دیگری سپردهاند، سجده شکر به درگاه خدا آورید و هوشیار و آگاه باشید که آنچه از همت و تلاش در راه اعتلا و عزت ملت ایران در کیسه آخرت اندوختهاید به ثمن بخس از چنگ شما به در نکنند.» پر بیراه نیست اگر یادداشت اخیر جوانفکر را به نوعی مهر تاییدی دانست بر آنکه متکی از زمان برکناری خود خبر نداشته است. این درحالی است که پیش از این، شخص جوانفکر، مشایی، ثمرههاشمی، رحیمی معاون اول رئیسجمهوری و محمود احمدینژاد رئیسجمهوری ایران تاکید داشتند متکی از زمان برکناری و حتی زمان تودیع جایگزین خود نیز خبر داشته است. خبرگزاری ایرنا روز سهشنبه نیز در واکنش به انتشار بیانیه متکی نوشته بود: «در شرایطی که مسوولان بلندپایه کشور به ویژه رئیسجمهوری در مناسبتها و گفتوگوهای اخیر تاکید کردهاند که موضوع تغییر منوچهر متکی از وزارت امور خارجه از پیش مطرح و خود وی نیز در جریان آن بوده است، متکی بار دیگر مدعی شد که از این موضوع خبری نداشته است.»
حاشیهسازی برای دولت در راستای فتنه است
اما این پایان ماجرا نبود چرا که دیروز موجی از حملات به متکی بالا گرفت. نجفدری صراحتاً بیانیه اخیر متکی را در راستای فتنه قلمداد کرد و نوشت: «حاشیههای ساختگی برای رئیسجمهور و دولت، در راستای جریان فتنه تحلیل میشود.» علی زارعینجفدری به جای متکی یادداشتی خطاب به برخی از اصولگرایان نوشت و تاکید کرد: «هنوز دوره دولت نهم به نیمه راه نرسیده بود که حاشیهسازیها برای دولت شروع شد. از یکسو دولت با ورود همهجانبه به عرصه کار و تلاش و سازندگی، فرصتی برای توجه به این حاشیهها نداشت و شخص رئیسجمهور اصولاً اعتنایی به این حاشیهها نمیکردند و از دیگر سو، آن جریان سرخورده با پرداختن به این حاشیههای خودساخته، روز به روز با دامن زدن به آن به دنبال جبران سرخوردگی خویش بودند تا اینکه در فرآیند انتخابات دهم و جریان فتنه بعد از انتخابات، حاشیهسازی برای دولت به راهبرد کلان این جریان تبدیل شد، با این تفاوت که در این دوره، محوریت این جریان با استفاده از بیبصیرتی برخی از طیفها و اشخاص اردوگاه اصولگرایی، با عقبنشینی به پشت خاکریز، آنها را در خط مقدم قرار دادند.» او در ادامه عنوان کرد: «حاشیههای ساختگی برای رئیسجمهور و دولت، خواسته و ناخواسته در راستای جریان فتنه تحلیل میشود؛ جریانی که سری در درون و سری دیگر در خارج از کشور و اردوگاه استکباری دارد و ارادهای کانونی در داخل کشور، مستقیم و غیرمستقیم این جریان را هدایت و حتی مدیریت میکند؛ همان اراده کانونی که جریانات و طیفهای مختلف سیاسی – اجتماعی اعم از چپ نو تا چپ سنتی، بخشی از راست نو تا بخشی از راست سنتی، از ملیگراهای به اصطلاح ملی- مذهبی گرفته تا سلطنتطلبان و انجمن پادشاهی و از چپ مارکسیسم تندروپیکار و چریکهای فدایی اقلیت گرفته تا چپ مارکسیسم میانهرو چریکهای فدایی اکثریت، بازماندههای حزب توده و... از تفکر دگم و بسته اقتصاد دولتی پیشین گرفته تا تفکر بازِ بازِ اقتصادی کارگزارانی، از دگراندیشان فکری و فرهنگی گرفته تا دگردیسان تا زانو خمشده جلوی اردوگاه استکباری و... را در جریان انتخابات دهم در یک کمپینگ سیاسی جمع کرده بود.»
انتظار این رفتار را نداشتیم
اما از آن سو همچنان انتقادات به نحوه برکناری متکی ادامه دارد. سخنگوی جبهه پیروان خط امام و رهبری در مورد موضع این تشکل پیرامون برکناری منوچهر متکی گفت: شیوه غیرمعمول و غیرمتعارف در برکناری و عزل وزیر امور خارجه سابق موجب اعجاب و شگفتی شد و انعکاس نامطلوب در داخل و خارج از کشور را به دنبال داشت. عزل و نصب وزیران از اختیارات رئیسجمهور است. اما عزل وزیر امور خارجهای که در حال مذاکره و انتقال پیام کشورمان به رئیسجمهور سنگال بود، در واقع موجب هتک حرمت شخصیت ایشان به عنوان یک عضو دولت جمهوری اسلامی و یک انسان مسلمان و خدوم همچنین مایه ایجاد تردید در ثبات سیاستهای خارجی ایران در مجامع بینالمللی شد.
وی با بیان اینکه «ما هرگز از آقای احمدینژاد انتظار این رفتار را نداشتیم»، گفت: جبهه پیروان خط امام و رهبری ضمن احترام به آقای رئیسجمهور از نحوه عزل آقای متکی اظهار تاسف میکند و این رفتار را خلاف اخلاق و عرف رایج سیاسی و دیپلماتیک و موجب به چالش کشیدن حیثیت و وجهه نظام جمهوری اسلامی به عنوان نظامی که انقلاب اسلامی آن، انقلاب حفظ ارزشها بوده است، میدانیم.
او همچنین با بیان اینکه «ما برای آقای احمدینژاد در این راستا یک پیشنهاد هم داریم»، گفت: پیشنهاد میکنیم هر طور که خود صلاح میداند، این هتک حرمت و رفتار خارج از عرف را جبران کند و در واقع در اینباره جبران مافات داشته باشد. همچنین قرار است در مجلس از منوچهر متکی تقدیر نیز به عمل آید. کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس امروز ضمن بررسی شیوه برکناری منوچهر متکی وزیر سابق خارجه با اهدای لوح تقدیری از خدمات این وزیر در سالهای اخیر قدردانی میکند. بررسی تقاضای جمعی از نمایندگان مجلس در خصوص شیوه عزل متکی وزیر خارجه مبتنی بر تبصره بند 6 ماده 33 آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، انتخاب اعضای هیات تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور و مراسم تقدیر از زحمات منوچهر متکی وزیر سابق امور خارجه در دستور کار جلسه روز یکشنبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس قرار دارد. به گفته حسن سبحانینیا عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در این جلسه علاوه بر استماع گزارش منوچهر متکی از عملکرد این وزارتخانه در خصوص اقدامات صورتگرفته با اهدای لوح تقدیری از خدمات وی قدردانی خواهد شد.