2 ـ 16 ـ دوران و زمان خدمت نظام وظیفه در زمان صلح باید به حداقل کاهش پیدا کند و جوانان بتوانند هر چه زودتر وارد حوزههای شغلی تخصصی خود شوند؛
3 ـ 16 ـ در دوران خدمت نظام وظیفه جوانانی که در نیروهای مسلح خدمت میکنند باید در حوزههای تخصصی حرفهای و دانشگاهیشان به کار گرفته شوند؛
4 ـ 16 ـ استفاده برابر پرسنل جوان وظیفه از کلیه امکانات و خدمات موجود در سازمان، درست همانند آنچه از امکانات که برای پرسنل کادر حرفهای در نیروهای مسلح و یا در سایر سازمانها وجود دارد؛
5 ـ 16 ـ تأمین مالی پرسنل وظیفه در نیروهای مسلح و دیگر سازمانها به میزان حداقل یک سوم درآمد پرسنل مشابه آنها در گروه کادر حرفهای تا بدین طریق حداقل استاندارد زندگی برای جوانان شاغل در خدمت نظام وظیفه تأمین شود؛
6 ـ 16 ـ برخورداری از امکانات بهداشتی، آموزشی، ورزشی و تفریحی جزو ضروریات زندگی جوانان شاغل به خدمت نظام وظیفه است و دستگاههای متولی باید به این مهم اهتمام ورزند؛
7 ـ 16 ـ هر گونه برخوردی که مخالف و مغایر با شأن انسانی و عزت نفس و کرامت انسانی جوانان است مطلقاً در مراکز نظامی ممنوع بوده و فرد خاطی باید در دادگاه نظامی محاکمه شود؛
8 ـ 16 ـ باید دستگاههای نظامی به گونهای برنامهریزی و عمل نمایند که جوانان شاغل در خدمت نظامی فرآیند جامعهپذیری را با سلامت و درستی طی نموده و برای ورود به جهان کار (پس از فراغت از خدمت نظامی) آماده شوند؛
9 ـ 16 ـ ممنوعیت به کارگیری نیروهای نوجوان در عملیاتهای جنگی مگر در فعالیتهای پشتیبانی پشت جبههها و آن هم به صورت داوطلبانه؛
10 ـ 16 ـ ممنوعیت استخدام حرفهای جوانان زیر 18 سال در نیروهای مسلح؛
11 ـ 16 ـ حمایت مادی و معنوی دولت از جوانان قربانی جنگ به گونهای که بتوانند به سلامت جسمی و روحی هرچه بیشتر دست یابند؛
12 ـ 16 ـ اهتمام دستگاههای نظامی و انتظامی نسبت به مطالعه و بررسی پیرامون مزایا و معایب حرفهای نمودن نیروهای مسلح و حذف یا کاهش مدت خدمت نظام وظیفه.
ماده 17) دادرسی جوانان
جوانان در حوزه مسائل حقوقی ذیل برخوردارند:
1 ـ 17 ـ دسترسی آسان به دادگاههای صالحه جهت دادخواهی و در مورد نوجوانان رجوع آسان به دادگاههای نوجوانان؛
2 ـ 17 ـ برخورداری از قضاوت عادلانه عاری از هرگونه تبعیض براساس نژاد، جنسیت، رنگ، زبان، مذهب، عقیدهسیاسی و یا غیرسیاسی، طبقه اقتصادی، خاستگاه ملی و اجتماعی، دارایی و ثروت و یا دیگر موقعیتها؛
3 ـ 17 ـ برخورداری از یک نظام دادرسی ویژه نوجوانان که بر سلامت جسمی و روحی نوجوانان تأکید نموده و تضمین نماید که هرگونه برخوردی با جوان متخلف متناسب با نوع و شرایط تخلف باشد؛
4 ـ 17 ـ تضمین حمایتهای اساسی دادرسی در تمامی مراحل قضاوت نظیر احتمال بیگناهی، حق آگاهی از اتهام، حق ادامه سکوت، حق داشتن وکیل و مشاور حقوقی،حقحضور ولی یا قیم، حق روبهرو کردن و بازجویی شاهدان و حق درخواست استیناف و مراجعه به مقام مافوق؛
5 ـ 17 ـ محرمانه بودن تمامی مراحل دادرسی و محاکمه به منظور جلوگیری از آسیب رسیدن به شخصیت نوجوان متهم به دلیل تبلیغات ناروا و بیمورد یا انگ زدن بیمورد و به طور کل حق عدم انتشار هرگونه اطلاعاتی که میتواند منجر به شناسایی جوان متهم به تخلف شود.
ماده 18) بزهکاری جوانان
حقوق جوانان در این زمینه عباتند از:
1 ـ 18 ـ مشارکت در تدوین، اجرا و ارزیابی سیاستهای مربوط به بزهکاری و جرائم جوانان؛
2 ـ 18 ـ مطالعه و تحقیق پیرامون جرائم و بزهکاری جوانان و ارائه مشاورههای مناسب به دستگاههای متولی امور قضا و دستگاههای متولی امور بازپروری و اصلاح؛
3-18- حمایت از این نظریه که برخی از رفتارهای دوران جوانی لزوماً جرم نبوده و در واقع طبیعت دوران جوانی است که با ورود به دوران بزرگسالی اصلاح خواهد شد؛
4 ـ 18 ـ رد هرگونه انگ یا برچسبی به جوانان مانند «منحرف»، «فریبخورده»، «خلاف کار»، «مجرم»؛
منبع: (قانون اساسی، اصل 37)
5 ـ 18 ـ همکاری در برنامههای پیشگیری از بزهکاری که موجب توفیق در فرآیند جامعهپذیری جوانان و جذب موفقیتآمیز جوانان در جامعه خواهد شد. این پیشگیری از طریق خانواده، اجتماع، گروههای همسالان، مدارس، مراکز حرفهآموزی و نیز سازمانهای داوطلبانه صورت میگیرد؛
6 ـ 18 ـ مشارکت در برنامههای کانونهای اصلاح و تریبت و ارائه مشاورههای لازم در خصوص جلوگیری از مصرف مواد مخدر و بازپروری معتادین، پیشگیری از بزهکاری و تخلفات کوچک جوانان و روشهای بهتر برای اصلاح نوجوانان؛
7 ـ 18 ـ اهتمام شدید نهادهای انتظامی و قضایی به منظور جلوگیری از سوءاستفاده، استثمار، فروش و قاچاق کودکان و جوانان و بالاخص دختران توسط باندهای تبهکاری؛
8 ـ 18 ـ مشارکت و همکاری نهادینه با نهادهای تقنینی و قضایی به منظور تدوین قوانینی برای جلوگیری از گرفتار شدن دختران و زنان جوان در دام فحشا و باندهای تبهکاری؛ منبع: (کنوانسیون حقوق کودک، ماده 35)
9 ـ 18 ـ تضمین سلامت و امنیت جسمی و روحی نوجوانان و جوانانی که به اتهامی تحت بازداشت قرار دارند؛
10 ـ 18 ـ دور نگه داشتن جوانان تحت بازداشت از دیگر زندانیان و اختصاص سلولهای انفرادی برای جوانان حتی در بازداشتهای موقت؛ منبع: (کنوانسیون حقوق کودک، ماده 37)
11 ـ 18 ـ اتخاذ تدابیری بیشتر برای آزادی مشروط جوانان تحت بازداشت موقت به قید ضمانت و سپردن وثیقه؛
12 ـ 18 ـ منع هرگونه شکنجه در دوران بازداشت جوان متهم؛ منبع: (قانون اساسی، اصل 38؛ کنوانسیون حقوق کودک، ماده 37؛ اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 5)
ماده 19) ازدواج و خانواده
کلیه جوانان بالغ در این زمینه از حقوق ذیل برخوردارند:
1 ـ 19 ـ تشکیل آزادانه خانواده و برخورداری از حمایت جامعه و دولت برای این مهم؛
منبع: (قانون اساسی، اصل 10؛ اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 16، بند 2 و 3)
2 ـ 19 ـ پیشنهاد ازداواج به همسر مورد نظر و اقدام به ازدواج با رضایت کامل و آزادانه وی؛
3 ـ 19 ـ برخورداری از حقوق و مزایای برابر کلیه زوجهای جوان شامل کمکهای بلاعوض، وامهای ویژه، خدمات رایگان، و... بدون هیچگونه تبعیضی از لحاظ نژادی، قومی و مذهبی.