4 ـ 19 ـ تضمین رعایت حقوق مشروع زوجهها و مقابله با رفتارهای سنتی نادرستی که زوجها به موجب آن حقوق زوجهها را تضییع میکنند؛
5 ـ 19 ـ برخورداری زنان جوان بیبضاعت از مشاور حقوقی و وکیل رایگان در دادگاههای خانواده؛
منبع: (واحد ارشاد و امداد در کنار دادگاههای مدنی خاص، مصوب جلسه 266 ـ مورخ 12/9/70 شورای عالی انقلاب فرهنگی)
6 ـ 19 ـ گسترش مراکز مشاوره (خانوادگی) رایگان و تبلیغ پیرامون استفاده از این مراکز توسط زوجهای جوان؛
7 ـ 19 ـ گنجاندن مطالب مربوط به زندگی مشترک زناشویی در کتب درسی مدارس و دانشگاه؛
8 ـ 19 ـ استفاده از برنامههای رادیویی و تلویزیونی مناسب در خصوص تنظیم خانواده و سلامت مادر و کودک؛
منبع: (ماده 3 ـ قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب 26/2/72)
9 ـ 19 ـ تهیه منابع حقوقی مورد نیاز خانوادهها و توزیع آن به زوجهای جوان از طریق دفاتر ازدواج و طلاق در هنگام ثبت ازدواج؛
10 ـ 19 ـ گنجاندن مطالب آموزشی مربوط به تأمین سلامت مادران و کودکان و تنظیمخانواده در منبع درسی مدارس و دانشگاهها؛ منبع: (ماده 2، قانون تنظیم خانواده و جمعیت، مصوب 26/2/72)
11 ـ 19 ـ منع هرگونه خشونت در محیط خانواده که برای سلامت جسمی و روحی کودکان و جوانان مضر است.
ماده 20) فنآوریهای اطلاعات و ارتباطات ICTs))
جوانان در این زمینه دارای حقوق مسلم ذیل هستند:
1 ـ 20 ـ افزایش سطح آگاهی در همه زمینهها از طریق استفاده آسان و صحیح از این فنآوریها؛
منبع: (قانون اساسی، اصل سوم بند 2)
2 ـ 20 ـ دسترسی آزاد، آسان و ارزان به این فنآوریها در سطوح محلی، ملی، منطقهای و بینالمللی بالاخص برای دانشجویان؛
3 ـ 20 ـ همکاری رسانههای گروهی برای پخش اطلاعات مربوط به خدمات، امکانات، و فرصتهای موجود برای جوانان؛
4 ـ 20 ـ ملزم ساختن رسانههای گروهی به طور کل و تلویزیون و سینما به طور خاص در به حداقل رساندن نمایش صحنههای خشنونتآمیز و غیرانسانی و در عوض ترویج رفتارهای صلحآمیز و بشر دوستانه؛
5 ـ 20 ـ استفاده از رسانهها در امر مقابله با تهدیداتی مانند اعتیاد به مواد مخدر، بیماریهای مسری مانند ایدز، انحرافات اجتماعی، فحشاء، سرقت، و سایر مسائل اجتماعی؛
6 ـ 20 ـ نظارت بر عملکرد مراجع اطلاعاتی و ارتباطاتی مبنی بر آگاهسازی عمومی پیرامون حقوق جوانان و مسائل تهدید کننده این حقوق؛
7 ـ 20 ـ برخورداری از زیر ساختهای ارتباطی و شاهراههای اطلاعاتی لازم، پهنای باند کافی و گسترده از طریق وزارت پست و تلگراف و تلفن و ایجاد تسهیلات لازم برای استفاده دانشجویان و اعضای هیأت علمی؛
(قانون برنامه سوم توسعه، ماده 103 بند الف)
8 ـ 20 ـ اهتمام دولت نسبت به ارائه آخرین فنآوریهای اطلاعات و ارتباطات مانند راهاندازی تلویزیون و اینترنت کابلی.
ماده 21) زندگی استاندارد
جوانان در این زمینه از حقوق ذیل برخوردارند:
1 ـ 21 ـ داشتن فرصت برای آموزش، اشتغال به کار، دسترسی به مسکن، مراقبتهای پزشکی، حمایت اجتماعی ضروری و حق تأمین اجتماعی در مواردی نظیر خوداشتغالی، بیکاری، معلولیت، بیوهگی و دیگر موارد فقدان وسیله امرارمعاش در شرایطی که اوضاع از کنترل فرد خارج شده باشد.
2 ـ 21 ـ حمایت خاص دولت و جامعه از جوانان مناطق حاشیهای که در خانوادههای زیر استاندارد به سر میبرند و نیازهای اولیه زندگی آنها تأمین نمیشود.
3 ـ 21 ـ تلاش ملی و نظاممند برای رفع تبعیض، توزیع عادلانه خدمات و درآمد در سطح کشور، منبع: (قانون اساسی، اصل سوم بند 9)
4 ـ 21 ـ اهتمام شدید دولت نسبت به بیمه تأمین اجتماعی نوجوانان بیسرپرست، جوانان بیکار، معلول، از کار افتاده و دختران و زنان جوان بدون سرپرست به منظور جلوگیری این گروهها از حداقل استاندارد زندگی.
(قانون برنامه سوم توسعه، ماده 36)
ماده 22) حریم خصوصی
کلیه جوانان در حوزه زندگی خصوصی دارای حقوقی هستند:
1 ـ 22 ـ عدم مداخله خودسرانه احدی در زندگی خصوصی، امور خانوادگی، اقامتگاه یا مکاتبات شخص جوان و مصونیت شرافت و آبروی وی در برابر خطر تعرض و خدشه. تمامی جوانان حق دارند در مقابل این گونه مداخلات و تعرضات مورد حمایت قانون قرار گیرند، منبع: (اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 12)
2 ـ 22 ـ مجازات قانونی علیه افرادی که خودسرانه و بدون حکم قانونی با ایجاد مزاحمت و مداخله در حریم خصوصی خلوت و آسایش آنها را به هم میزنند.
3 ـ 22 ـ ممنوعیت قانونی کنترل مکاتبات، ارتباطات، مکالمات (تلفنی و حضوری) جوانان به استثنای مأموری که دارای حکم قانونی از مرجع ذیصلاح است. در مورد شخص نوجوان کنترل والدین نیز استثنا محسوب میشود.
ماده 23) نظام جامع حقوق جوانان
سازمان ملی جوانان که به عنوان متولی رسمی امور جوانان مسئولیت هماهنگی ملی برای اجرای مفاد منشور ملی حقوق جوانان را بر عهده دارد باید به عنوان مهمترین و اساسیترین اقدام پس از تصویب این منشور، نظام جامع حقوق جوانان را با مشارکت کلیه سازمانهای دولتی و غیردولتی ذیربط تدوین نموده و آن را جهت تصویب به مراجع ذیصلاح ارائه نماید.
ماده 24) ارزیابی و نظارت
شورای عالی جوانان موظف است پس از این که منشور ملی به تصویب مجلس شورای اسلامی نیز رسید، تمام مساعی خویش را جهت اعمال نظارت عالیه بر حسن اجرای مفاد منشور به کار بندد. بدین منظور شورا میتواند مخبری ویژه حقوق جوانان انتخاب نماید و ضمن حمایتهای مادی و معنوی از ایشان بخواهد که گزارشهای سالانهای را در خصوص حسن اجرای منشور تهیه و تقدیم شورا نماید. این گزارشها معیاری برای ارزیابی و اعمال نظارت عالیه شورا بر اجرای مفاد منشور خواهد بود.