سفر دیک چنی معاون رییسجمهور آمریکا به منطقه طی چند روز گذشته تحلیلها و تفسیرهای مختلفی با خود به هم راه داشته است. دیک چنی طی یک اقامت دو روزه در عراق با مقامهای این کشور و فرماندهان ارتش آمریکا دیدار کرد. او سپس به امارات عربی متحده سفر کرد و دیروز هم در یک اقدام سمبلیک از فراز ناو «یواساس استینس» برای ایران پیام تهدید فرستاد.
سفر چنی به منطقه به ویژه در کشاکش نرمخوییهایی که طی یک ماه قبل و بعد از اجلاس شرمالشیخ از آمریکاییها در قبال ایران دیده میشود محل تحلیلهای مختلفی قرار گرفته است. برخی تحلیلگران با اشاره به شکافی که در داخل کابینه بوش درباره نوع برخورد با ایران پدید آمده سفر چنی را نوعی دلجویی از اعراب در مقابل نرمخوییهای اخیر و (البته ظاهری) تیم رایس و همراهانش در مقابل ایران میدانند. گفته میشود دیک چنی معاون رییسجمهور آمریکا و کاندولیزا رایس وزیر خارجه این کشور درباره آزادی پنج دیپلمات ایرانی که در بند نظامیان آمریکایی میباشند اختلاف جدی دارند.
یک منبع آگاه در این باره میگوید: وزیر خارجه آمریکا معتقد است راه برونرفت آمریکاییها از بنبست عراق، گفتوگوی مستقیم با ایران است و بایستی از هرگونه رویارویی مستقیم با ایران در عراق اجتناب نمود. وی همچنین معتقد به آزادی پنج دیپلمات ایرانی است. در مقابل دیک چنی معتقد است به هیچوجه نباید اجازه داد که موضع ایران در عراق در آمریکا مسلط شود و نباید هیچ نمادی که در آن نوعی رفتار مسالمتآمیز با ایران باشد نشان داد.
برخی دیگر با اشاره به صحبتهای رییسجمهور آمریکا در ابتدای سفر چنی پیکان تند این سفر را متوجه ایران میدانند. رییسجمهوری آمریکا هفته پیش به صراحت گفت: که هدف اصلی دیک چنی معاون وی از سفر به منطقه خاورمیانه، تقویت جبهه ضدایرانی در منطقه و همراه کردن کشورهای منطقه با سیاستهای خصمانه واشنگتن بر ضد تهران است. بوش خاطرنشان کرد: چنی در جریان این سفر حیاتی به همپیمانان آمریکا در منطقه تاکید خواهد کرد که ایالات متحده پیامدهای دستیابی ایران به سلاح هستهای را درک میکند. بوش افزود: چنی همچنین استراتژی ما را که مبتنی بر متقاعد کردن دیگران به ما درباره مساله ایران است ارایه خواهد کرد.
تحلیلگران میگویند که این سفر با مواضع اخیر آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران و انتقاد تند واشنگتن از ریاض و ناخرسندی کاخ سفید از مواضع مصر و همکاری نامناسب در حل مشکلات امنیتی عراق بیارتباط نیست. به گفته آنها، نرمشهایی که آمریکا در سیاستهای خود با جمهوری اسلامی ایران به ویژه در حین برپایی اجلاس شرمالشیخ نشان داد کشورهای عربی را از نزدیکی آمریکا و ایران نگران کرده است. این عده میگویند که دیک چنی با توجه به روابط سنتی که با کشورهای عربی منطقه دارد و جایگاهش در کاخ سفید، مطمئنترین شخصیتی است که میتواند به کشورها اطمینان دهد که نزدیکی واشنگتن و تهران تهدیدی برای آنها نیست.
براین اساس کشورهایی که در برنامه سفر چنی گنجانده شدند همگی در سنوات گذشته روابط متزلزلی با ایران داشته و از طرفی همواره تلاش کردند که واشنگتن را متقاعد کنند که تقویت نقش ایران در عراق تهدیدی برای منطقه است.
جدای از موضوع ایران، دیک چنی در سفر به عراق اهداف دیگری را هم دنبال میکرد. گفته شده است که چنی در این سفر با برخی اعضای مجلس نمایندگان عراق دیدار و درخواست اخیر واشنگتن مبنی بر لغو تعطیلات تابستانی مجلس را به آنها اطلاع داده است. چنی در این دیدار نیز از نمایندگان پارلمان درخواست کرد که با توجه به افزایش فعالیت سربازان آمریکایی در عراق و تلاش شبانهروزی این سربازان برای بازگشت آرامش به عراق از گذراندن تعطیلات تابستانی خود در کشورهای دیگر خودداری کرده و به امور داخلی بپردازند. در واقع به همین خاطر بود که این سفر چنی با واکنش تند گروههای عراقی مواجه شد. جریان صدر سفر معاون رییسجمهوری آمریکا به عراق را مداخله آشکار در امور داخلی این کشور دانست. «نصار الربیعی» سخنگوی فراکسیون جریان صدر در مجلس نمایندگان عراق در گفتوگو با پایگاه اینترنتی خبری «اصوات العراق» گفت: سفر چنی به عراق مداخله در امور سیاسی عراق است و مداخله آمریکا در امور عراق از طریق حضور نظامی واشنگتن در عراق و نیز تماس میان دولتهای عراق و آمریکا از طریق ویدئو کنفرانسها آشکار است. جریان صدر همچنین در اعتراض به این سفر، راهپیمایی برگزار کرد. واشنگتن امیدوار است که مجلس عراق در طول تابستان امسال بتواند قوانین مهمی مانند نفت و گاز و قانون جدید در خصوص حزب بعث و دیگر قوانینی که کاخ سفید تصور میکند امنیت را برای عراق به ارمغان میآورد و کشورهای عرب و گروههای مسلح عراقی را تشویق به همکاری میکند، تصویب کند.