چرا اصولگرایان مجلس هفتم به تحقیق و تفحص از هزینههای انتخابات رأی ندادند؟
تحقیق و تفحص یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی مجلس است که به وسیله آن میتوان از عرصههای مختلف کشور ابهامزدایی کرد. پرده برداشتن از نقاط تاریک در عملکرد یک دستگاه آن هم توسط تحقیق و تفحص مجلس هم میتواند یک ارگان را از مظان اتهام برهاند و هم گروه دیگری را که به افترا و تهمت علیه یک ارگان متهم شدند را نجات دهد. مجلس هفتم اما در بحث تحقیق و تفحصها معمولاً پر سر صدا عمل کرده است. مجلسی که داعیه بیطرفی دارد نسبت به اصلاحطلبان سختگیرتر بوده است و تا به مواردی میرسد که باید از عملکرد همفکران خود پرده بردارد به خاطر دلایلی که هنوز برای نمایندگان روشن نیست، چشمپوشی میکنند. هر چند مهمترین دلیل آن را میتوان حمایت بیدریغ مجلس از دولت قلمداد کرد. شاهد مثال هم طرح تحقیق و تفحص از عملکرد وزارت ارشاد در دوره اصلاحات و نوع فعالیتهای وزیر وقت در این وزارتخانه بوده است. این طرح با سر و صدای زیادی همراه شد و در نهایت هم وزارت ارشاد به مواردی متهم شد که سلسله بحثهای زیادی را به دنبال داشت. اما همین مجلس از طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی نامزدهای دوره نهم ریاست جمهوری چشمپوشی میکند و اکثریت اصولگرای مجلس با فریاد «2 ،2» خود مانع از تصویب طرحی میشوند که با بررسی آن میتوان بسیاری از موارد ابهام آلوده انتخاب را رمزگشایی کرد.
مجلس هفتم این کار را نکرد و به همین دلیل هم انتقادهای زیادی را ایجاد کرد. به گفته بسیاری از نمایندگان این اقدام بعد نظارتی مجلس در رابطه با نهادهای همسو و هم خط با مجلس را به گونهای زیر سوال برد. این در حالی بود که برخی از نمایندگان اصولگرای مجلس با توجیهاتی نظیر اینکه چنین طرحهایی جنجال برانگیز بوده و یا بررسی آنها در شأن و جایگاه مجلس نیست، خواستند اقدام حمایتی مجلس از دولت را توجیه کنند.
وجه انتقادی اصولگرایان از دست رفته است
در همین رابطه عماد افروغ با اظهار تأسف از تصویب نشدن طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی نامزدهای دوره نهم ریاست جمهوری ، میگوید: وقتی میبینم که وجه غالب اصولگرایان، نگرش انتقادی خود را از دست دادهاند احساس نگرانی میکنم، احساس میکنم سنگر نقد از دست آنها خارج شده است. نماینده مردم تهران در مجلس در گفتوگو با ایسنا، با بیان اینکه شخصاً به همه تحقیق و تفحصها چون ناظر به وجه نظارتی مجلس است رأی میدهم، میافزاید: تحقیق و تفحصها میتوانند ابهامزدایی کرده و نقاط ضعف و قوتها را مشخص کند. او ادامه میدهد: وقتی میدیدم بسیاری از افرادی که وابسته به فراکسیون اصولگرایان هستند، در هنگامی که قرار بود به این طرح رأی دهند، با فریاد 2،2 ابراز مخالفت میکردند، از درون میسوختم که چرا متوجه نیستید که اگر حتی بخواهند منافع سیاسی آنها در گرو این 2 ، 2 کردنها نیست. به گفته وی اتفاقاً حیات سیاسی آنها در گرو این است که نقاد و ناظر باقی بمانند و از حرمت و حیثیت مجلس به ویژه مجلسی که نام اصولگرایی بر آن گذاشته شده دفاع کنند.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه علت این مخالفت و تصویب نشدن را نمیدانم، اظهار میکند: مسلماً این کار علل متفاوت دارد، شاید احساس میکنند که باعث تضعیف دولت و یا شهرداری میشوند. یا شاید تصور کردند که این رأی باعث مخدوش شدن آینده سیاسی آنها شود و در انتخابات بعدی با مشکلاتی روبهرو میشوند. افروغ ادامه میدهد: ای کاش همه نمایندگان وقتی به مجلس میآیند طوری عمل کنند که گویی دوره بعدی کاندیدا نیستند، چرا که اگر از همان ابتدای نمایندگی، مدام به چهار سال بعد بیندیشند، حقیقت فدای این نوع نگاه میشود.
نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه انتظارمان از جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی این بوده که اخلاق، دین و فرهنگ ذبح نشود، خاطرنشان میکند: وقتی میگوییم مدرس سمبل نمایندگی است، یعنی او حقیقت را فدای مصلحت، مخصوصاً مصلحتهای گروهی و جناحی نمیکند. وی در پایان یادآور میشود: آزادگی و حریت نمایندگی مجلس اقتضای دیگری داشت که ما آن روز (روز تصویب نشدن طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی کاندیداهای دوره نهم ریاست جمهوری) شاهد آن نبودیم.
طرح تحقیق و تفحص عبث بود
در مقابل یوسفیان، عضو فراکسیون اصولگرایان تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی انتخابات ریاست جمهوری، دوره نهم را در شأن مجلس ندانست و گفت: این کار یک عمل غیر قابل اقدام و عبث بود. عزتالله یوسفیان ـ نماینده مردم آمل در مجلس ـ با اشاره به تصویب نشدن طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری نهم خاطرنشان میکند: هر اقدامی که از سوی مجلس برای تحقیق و تفحص صورت میگیرد باید یک نتیجه مثبتی داشته باشد. با فرض اینکه از این طرح در میآمد که فلان فردی مبلغی به تبلیغات کمک کرده، حتماً پس از آن هتک حرمتها و هتک حیثیتها شروع میشد.
وی با بیان اینکه ستادهای تبلیغات انتخابات صنفی نیستند، ماهیت و شخصیت حقوقی ندارند و فقط برای تبلیغات به صورت زودگذر و موقتی تشکیل میشوند، افزود: اصلاً نفس ستاد قابل تحقیق و تفحص نیست. اگر کسی مدعی است که از سوی دستگاههای دولتی در جایی برای تبلیغات استفاده شده، اعلام کند تا دادسرای رسیدگی به جرائم کارکنان دولت، دیوان محاسبات و یا سازمان بازرسی کل کشور آن را پیگیری کند. اگر هم بحث روی روند انتخابات باشد چنانچه شورای نگهبان سوء جریانی را تشخیص دهد، انتخابات را تأیید نمیکند. او تأکید میکند: شأن مجلس نبود که تا این حد وارد عمل شود و از ستادهایی که دیگر وجود ندارند، تحقیق و تفحص کند. یوسفیان یادآور میشود: تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم نهتنها عمل قابل اقدامی نبود بلکه کاری عبث و بینتیجه بود.
عدهای به دنبال جنجال هستند
نماینده سبزوار نیز درباره تصویب نشدن طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی نامزدهای ریاست جمهوری دوره نهم میگوید: نمایندگانی که قسم خوردند به نفع کشور و مردم کار کنند، در اینجا به این تشخیص رسیدند که این مسئله به نفع مردم نیست. احمد بزرگیان اظهار میکند: اگر مجلس تشخیص دهد که طرحی به نفع کشور است و به گونهای است که بعد از تصویب به حفظ منفعت عمومی و ملی میانجامد یا از ضرری جلوگیری میکند و تأثیر منفی در جامعه نمیگذارد، بر آن رأی خواهد داد. وی میافزاید: با توجه به اینکه کسانی که برای تصویب طرح تحقیق و تفحص تلاش میکنند، کمتر از 60 نفر نبودند، این امر نشان میداد که این افراد میخواهند مطلبی را به چهار ششم دیگر نمایندگان تعمیم دهند.
عضو فراکسیون اصولگرایان با بیان اینکه این رأی نشان داد که این افراد نتوانستند بقیه نمایندگان را با استدلالاتی که داشتند قانع کنند، اظهار میکند: اکثریت نمایندگان به این نتیجه رسیده بودند که از داخل این طرح امری به نفع مردم بیرون نخواهد آمد، بلکه این طرح جنجالی است که عدهای میخواستند پشت پرده به پا کنند و این جنجال در حقیقت خوابید و فضای آرام کشور از هم نپاشید و به هم نخورد.
مجلس از شعارهایش فاصله گرفته است
این اظهارات در حالی است که یک عضو فراکسیون اقلیت درباره عدم تصویب طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی نامزدهای ریاست جمهوری دوره نهم ابراز عقیده میکند: مجلس هفتم از شعارهای اصولگرایانهای که در خصوص حیف و میل کردن اموال و ثروتها و توزیع درآمد در ابتدا داشت بسیار فاصله گرفته است. اسماعیل گرامیمقدم، به عنوان یکی از طراحان این طرح، اظهار میکند: با توجه به اینکه هزینههای تبلیغاتی نامزدهای ریاست جمهوری، سوال عامه مردم کشور و نهادهای حکومتی است، باید برای جامعه روشن شود که این هزینهها از چه مجراهایی تهیه میشوند و اگر انحرافات یا مفسدههایی در تهیه این هزینهها وجود دارد آن موارد چیست و با توجه به این موارد، گروههای سیاسی یا شخصیتها چگونه میتوانند از اعتماد مردم و پشتوانه هزینه مالی آنها در مراحل بعد بهرهبرداری کنند؟
وی میافزاید: با توجه به اینکه هزینههای انتخاباتی ریاست جمهوری هزینههای بالایی است و برخی مدعی هستند که اصلاً هزینهای نشده و یا هزینه تبیلغات در حد پایین بوده است، باید روشن شود این هزینه پایین به چه میزانی بوده و اگر هزینههای دیگری که برای مثال برای کمک به مساجد داده شده و یا در مراسم خاصی به عنوان تغذیه، نذورات یا هدیه به مردم داده شده چه رابطهای با سمتهای نامزدهای انتخابات داشته است و در واقع منابع مالی کمکها به مردم در راستای جلب اعتماد مردم بوده یا بخاطر رویدادها و بزرگداشتهای ملی و مذهبی صورت گرفته است. نمانده بجنورد، این موارد را از زوایای کور در منابع مالی تبلیغاتی ریاست جمهوری دانسته و بیان میکند: این موارد هنوز برای مردم روشن نشده و جای سوال است که متأسفانه در مجلس هفتم هم این رأی مانند طرح قبلی در خصوص تحقیق و تفحص از هزینههای شهرداری تهران که بحث 350 میلیارد تومان بدون پشتوانه بود هم رد شد و این مسائل باز هم در هالهای از ابهام ادامه پیدا میکند. وی با بیان اینکه ممانعت از روشن شدن این موضوع و خواست عمومی آثار زیانباری برای کشور، افکار عمومی و اعتمادسازی بین مردم و دولتها خواهد داشت، اظهار میکند: با توجه به اینکه اکثریت مجلس در اختیار اصولگرایان است، میتوانیم فقط این را بگوییم که اصولگرایان و اکثریت مجلس مانع از رأی آوردن این طرح شدند و دلایل پیدا و پنهان آن را باید به مانند این طرح به جستوجو گذاشت.
چنین طرحهایی در شأن مجلس نیست
مهدی کوچزاده درباره تصویب نشدن طرح تحقیق و تفحص از هزینههای تبلیغاتی انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم، تصریح میکند: تحقیق و تفحص در این خصوص کار امکانپذیری نبود. وی ادامه میدهد: کاندیداهای مختلف میتوانند مدعی باشند که هزینههای تبلیغاتیشان را از دستگاههای غیر دولتی استفاده کردند که در واقع باید همینطور هم باشد. وی با بیان اینکه تحقیق و تفحص مربوط به امور دستگاههایی میشود که از منابع عمومی دولت استفاده میکنند، خاطرنشان میکنند: مردم در انتخابات ریاست جمهوری گذشته بهترین پاسخ را به کسانی دادند که کمترین هزینه را در مسیر تبلیغات انجام دادند و کسانی که مصرفانه برای انتخاب هزینه کردند از سوی مردم کنار گذاشته شدند. دیگر تحقیق و تفحص از چنین قضیهای آیا از حدود و اختیارات مجلس است یا نیست؟
عضو فراکسیون اصولگرایان، میافزاید: افراد با منابع مالی شخصی خود در انتخابات شرکت کردهاند. قطعاً اگر کسی خلاف قانونی انجام داده باشد و از منابع مالی دولتی و ملتی استفاده کرده باشد و برای تبلیغات هزینه کرده باشد باید از او شکایت شود و از سوی دستگاههای قضائی مجازات شود. نمایده مردم تهران در مجلس یادآور میشود: وظیفه مجلس نیست که در مورد هزینههای تبلیغاتی تحقیق و تفحص کند.