محمدمهدی مظاهری
سال 86 از سوی رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی نامگذاری شده است. به نظر میرسد که منویات ایشان نه تنها در فرصت زمانی کوتاه، بلکه برای سالیان متمادی مورد اهتمام طیفهای مختلف سیاسی قرار گیرد.
مولفه تاثیرگذاری همانند وحدت ملی و به تبع آن، اقتدار ملی به عنوان یکی از اصلیترین مولفهها در دوام و بقای نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران تلقی میشود. از نگاه کارشناسان سیاسی، وحدت ملی زمانی تحقق مییابد که رویکردهای چالشگرا و منازعات کاذب سیاسی میان گروههای مختلف توان تاثیرگذاری خویش را از دست بدهند یا این که قاعدهمندی رقابتهای سیاسی و نیز ظرفیتهای نظام به گونهای افزایش یابد که ظهور چالشهای درونساختی و برونساختی توان برهم زدن تعادل نظام سیاسی را نداشته باشد.
از دیگر سو، وحدت و همبستگی داخلی زمانی امکانپذیر است که منازعات و رقابتهای سیاسی خارج از چارچوب به حداقل ممکن کاهش یابد. ایران در یک مرحله گذار از شیوهها و الگوهای سیاسی قدیمی به الگوهای مدرن قرار گرفته است؛ بنابراین طبیعی است که رفتارهای گروههای مختلف سیاسی در حوزه بسط و حفظ قدرت نیز با دگردیسیهایی همراه باشد.
از سوی دیگر، مجادلات سیاسی گروههای مختلف در جامعه به صورت آشکار حاکی از عدم تعامل مثبت و سازنده و فقدان گفتمان در الگوهای مختلف رفتاری است که نه تنها اهداف و منافع ملی را تهدید میکند، بلکه شقاق سیاسی بین گروههای رقیب در جمهوری اسلامی ایران روندی به وجود میآورد که بنیانهای نظام حکومتی را با آسیب جدی مواجه میسازد.
برای ایجاد رقابت سالم و پرهیز از عوامل تنشزا لازم است که: 1ـ گروههای مختلف سیاسی سطح انتظارات خود را در روند رقابتهای سیاسی به سود منافع ملی و مصلحت نظام کاهش داده و وحدت و اقتدار ملی را براساس «همکاریهای متقابل» ادامه دهند. این مساله در صورت قاعدهمندی، زمینه را برای تامین منافع جمعی و فراگیرتر شدن انتظارات ملی فراهم خواهد کرد.
2ـ در بحث وحدت ملی ضمن توجه به ضرورتها و انتقادهای سازنده در سطح جامعه و پرهیز از تخریب شخصیتهای مختلف، ماهیت رقابتهای سیاسی به شکلی باید تئوریزه شود که براساس فرهنگ اسلامی و مقتضیات جامعه، شاهد اتحاد و همگرایی بیشتر نیروهای داخلی باشیم.
3ـ گروههای رقیب باید در چارچوب اقتدار ملی و عقلانیت جمعی با پرهیز از تفرقه و نفاق، زمینهساز تثبیت و تحکیم نظام جمهوری اسلامی ایران باشند.
با توجه به هجمه گسترده دشمنان برای شکستن اسطورهها و مولفههای وفاقگرا در جامعه (اهانت به ارزشهای اسلامی و پیامبر اعظم(ص)) اتخاذ وحدت رویه و تشریک مساعی میان طیفهای مختلف سیاسی جهت مقابله با توطئههای دشمنان ضروری است.
4ـ اتحاد ملی و انسجام اسلامی به عنوان مبنای اصولی برای نیل به «توافق همگانی» تلقی میشود؛ بنابراین اشخاص و گروههای سیاسی بر محور قانون، رفتار خویش را قاعدهمند کنند.