نشست شرمالشیخ نیز با همه تبلیغات رسانهای گستردهای که داشت به پایان رسید و باز هم مردم عراق چشم و دل امید خود را به قطعنامه و مفاد بدست آمده از این نشست بستهاند اما آیا واقعا نتایج نشست شرمالشیخ با نتایج دیگر نشستهایی که برای حل بحران عراق برگزار شده است، متفاوت خواهد بود؟ آیا بیانیه پایانی این نشست به رغم آنکه به اعتقاد بسیاری پربار بوده است، به مرحله اجرا گذاشته خواهد شد؟ اینها همه علامت سوالهایی است که در پایان این نشست مطرح شدهاند. آنچه که در حال حاضر مهم است آن است که نشست شرمالشیخ برخلاف نشستهای سابق پاسخ مناسب و قانعکننده و عملی به تمامی این سوالات و استفهامها بدهد.
در نشستسابقی که برای ارزیابی بحران عراق در بغداد برگزار شد، بسیاری از کشورهای جهان چون کشورهای عضو کنفرانس اسلامی، اتحادیه عرب و پنج عضو دائم شورای امنیت مشارکت داشتند و نیز تبلیغات گستردهای در زمینه دیدار مسوولان آمریکایی ایرانی در حاشیه این نشست از سوی رسانههای جهانی انجام گرفت. در این نشست یعنی شرمالشیخ نیز تمامی این عوامل مشارکت داشتند بنابراین این دو کنفرانس یعنی کنفرانس بغداد و شرمالشیخ از بسیاری از جهات مشابه هم بودند بخصوص آن این دو کنفرانس در فاصله کمی از یکدیگر برگزار شدهاند.»
تنها تفاوت موجود در این میان به تکاپو افتادن هر چه بیشتر آمریکا برای مشارکت ایران در این کنفرانس بود. در کنفرانس بغداد گویا آمریکا هنوز هم امیدی به ادامه راه بدون کمک و همکاری برخی از کشورهای استراتژیک چون ایران و سوریه داشت به همین دلیل اهمیت زیادی برای برگزاری گفتوگو یا مسوولان ایرانی یا سوری در حاشیه نشست بغداد قائل نبود. اکنون وضعیت بسیار تغییر کرده است. دولت آمریکا در حساسترین وضعیت ممکن خود قرار گرفته است و فشارهای خارجی و داخلی همسو با یکدیگر دولت بوش را تحت فشار قرار داده است. تصویب قطعنامه اخیر مجلس نمایندگان آمریکا برای تعیین جدول زمانی مشخص جهت خروج نیروهای آمریکایی و گسترش فشارهای کنگره آمریکا علیه این دولت همه و همه با فشارهای خارجی موجود علیه دولت بوش همزمان شده است. در واقع موقعیت دولت بوش در بدترین وضعیت موجود از زمان به قدرت رسیدن خود قرار گرفته است بنابراین موفقیت و یا عدم موفقیت کنفرانس شرمالشیخ برای کاخ سفید بسیار حیاتی است.»
بر همین اساس است که بسیاری از تحلیلگران معتقدند نشست شرمالشیخ در راستای حمایت از استراتژی جدید بوش در عراق و تقویت موقعیت تضعیف شده دولت بوش در عرصه داخلی و خارجی به کار خود پایان داده است. در واقع با توجه به نتایج بدست آمده از نشست شرمالشیخ چنین تحلیلی به دور از واقع نیست زیرا برخلاف نتایج نشستهای سابق عراق که در آن به صورت مستقیم به موضوع ضرورت تعیین جدول زمانی مشخصی برای عقبنشینی نیروهای آمریکایی از عراق تاکید میشد این بار موضوع جدول زمانی مشخص برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق مطرح نشد و نه تنها مطرح نشد، بلکه هیچ یک از وزیران امور خارجه کشورهای عربی نیز برخلاف همیشه در هیچ یک از کنفرانسهای خبری یا گفتوگوهای انجام شده در حاشیه این نشست به آن اشاره نکردند برخی از شخصیتهای دیپلماتیکی که در نشست شرمالشیخ شرکت داشتهاند اظهار داشتهاند که برخی از کشورهای منطقه چون ایران در صدد مطرح کردن موضوع عقبنشینی نیروهای آمریکایی از عراق و قیدکردن این مطلب به عنوان یکی از مفاد بیانیه پایانی این نشست بودند اما تلاشهای پشتپرده مانع از محقق شدن این امر شد. این دیپلماتها از تلاشهای گسترده دولت آمریکا برای موفقیت نشست شرمالشیخ براساس برنامههای تعریف شده کاخ سفید سخن میگویند و اینکه مواضع کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا این بار با دشمنان شماره یک خود یعنی ایران و سوریه از انعطافپذیری بالایی برخوردار بود که البته نمونه بارز و آشکار آن تلاشهای گسترده آمریکا برای مشارکت ایران در این نشست بود به طوری که کاخ سفید تا دقیقهی 90 همچنان با میانجیگریهای موجود توسط دولت عراق تلاش کرد که ایران را نیز به مشارکت در این کنفرانس بکشاند.»
بیانیه پایانی نشست شرمالشیخ به رغم اعتقاد بسیاری مبنی بر اینکه این بیانیه پربارتر از بیانیههای دیگر کنفرانسهای عراق بود بیانیهای تکراری و پر از الفاظ و الغاب است. بیانیهای که به اصل موضوع یعنی ریشهیابی بحران عراق نپرداخت و طبق معمول تنها به صدور شعار و قول و قرارهایی تو خالی پرداخت. مهمترین تحول جدیدی که در کنفرانس شرمالشیخ رخ داد آن بود که کشورهای شرکتکننده به اجماع پیمان بینالمللی عراق را به تصویب رساندند؛ پیمانی که از برنامه پنج ساله دولت عراق در زمینه امنیتی، سیاسی و اقتصادی تشکیل میشد. براساس این برنامه دولت عراق موظف است که طی این پنج سال بستر اقتصادی، امنیتی و سیاسی مناسب در عراق را مهیا سازد. اما این طرح چون طرح امنیتی بغداد با همه سر و صدایی که در آغاز به وجود آورد مطمئنا با شکست مواجه خواهد شد؛ زیرا تا زمانی که طوائف و احزاب مختلف عراقی هنوز بر یک سیاست مشخص اجماع نکردهاند و اکثریت به کارایی و کارآمدی دولت فعلی عراق ایمان ندارند هیچ طرح یا پیمانی چون پیمان بینالمللی عراق نمیتواند این کشور را از وضعیت موجود خارج سازد. با توجه به تمامی اموری که گفته شد به این نتیجه میرسیم که کنفرانس شرمالشیخ نیز چون کنفرانسهای دیگر عراق کنفرانسی بینتیجه و بیهوده و در راستای دیگر سیاستهای آمریکا بوده است و در نهایت هیچ یک از مفاد بیانیه این کنفرانس به مرحله اجرا گذاشته نخواهد شد.