تاریخ انتشار : ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۱:۱۶  ، 
شناسه خبر : ۲۰۹۸۲۷
اشاره: دانش فقه که متکی به بیش از هزار سال پژوهش و آموزش مستمر فقیهان پارسا و پر تلاش مسلمان است دانشی است برای سامانمند کردن زندگی هر مسلمان چه در حریم خصوصی و چه در عرصه عمومی، چه در مناسبات و معاملات با دیگر مسلامانان و چه در تنظیم روابط مسلمین با دیگران. مشخصه اصلی فقه اسلامی (اعم از مکاتب فقهی اهل سنت و جماعت یا مذهب امامیه) مقوله اجتهاد است، زیرا زندگی مسلمانان در بستر تاریخ و تحولات زمانه دگرگونی‌هایی را می‌پذیرد که مستلزم تغییر و تحول در نظامات فقهی برای هر عصر و نسل است. فقه شیعی در ایران امروز با چالش‌هایی بزرگ روبه‌روست چرا که برقراری یک نظام سیاسی مبتنی بر احکام شریعت سؤالات و مسائل فراوانی را در برابر دستگاه فقه سنتی ما مطرح ساخته است. طی بیست‌ و سه سال گذشته بحث‌ها و تحقیقات فراوان جهت روزآمد کردن این دستگاه صورت پذیرفته که از آن میان می‌توان به برخی نوآوری‌های فقهی از سوی مراجع، مجتهدان و محققان بزرگوار حوزه‌های علمیه اشاره کرد و در رأس همه آنها اجتهادات است تاریخی و دوران‌ساز امام خمینی رحمه‌الله‌ علیه قرار دارد. آنچه در زیر می‌آید شمه‌ای است از فتاوی مرجع و فقیه نواندیش معاصر حضرت آیت‌الله‌العظمی شیخ یوسف صانعی دامت برکاته که بازگو‌ کننده موشکافی‌های زمان‌شناسانه ایشان است. امید که با گشایش این باب و طرح مسائل تازه از سوی خوانندگان گامی نو در جهت هماهنگی بیشتر دانش کهنسال فقه بارندگی امروز برداشته‌ شود. گروه فرهنگ و اندیشه

1- خونی که هنگام تزریق آمپول از بدن بیرون می‌آید، نیازی به آب کشیدن ندارد و با ازاله و از بین رفتن عین نجاست، بدن پاک می‌شود.
2- تمام اغسال (واجب و مستحب) از وضو کفایت می‌کند و اختصاص به غسل جنابت ندارد.
3- هر جایی که انسان بنا دارد برای مدتی بماند در حکم وطن است، بنابراین، روحانیون حوزه علمیه، دانشجویان، کارمندان و... هرگاه بنا باشد در مکانی برای تحصیل یا مأموریت بمانند، برای خواندن نماز و گرفتن روزه نیازی به قصد اقامه ندارند.
4- بلاد کبیره اگر محقق شود حکمش با سایر بلاد متفاوت است. لیکن تهران بزرگ از بلاد کبیره نیست و با سایر شهرها از حیث وطن بودن و غیره فرقی ندارد.
5- امامت جانبازان و معلولان جایز است و اقتدا به آنان مانند اقتدا به بقیه افرادی است که واجد شرایط امامت در نمازند.
6- اگر به واسطه قناعت کردن و سخت گرفتن، چیزی از مخارج سال انسان زیاد بیاید ادای خمس آن واجب نیست و جزء مئونه محسوب می‌گردد.
7- به پولی که از فروش خانه که مئونه بوده، تا خانه تهیه نشده خمس تعلق نمی‌گیرد، حتی اگر آن پول را سرمایه کرده باشد.
8- پولی که برای خرید جهیزیه کنار گذاشته می‌شود، خمس ندارد.
9- زکات فطره میهمان شب عید فطره بر عهده خود میهمان است و با یک شب نانخور محسوب نمی‌شود.
10- در امر به معروف و نهی ‌از ‌منکر، ضرب، حبس، توهین و مراتب بالاتر و آنچه موجب تصرف در محدوده تسلط اشخاص بر اموال و نفوسشان می‌باشد، نیاز به قانون مصوب نمایندگان مردم دارد.
11- معامله و خرید و فروش با کفاری که حکومت اسلامی اموالشان را محترم می‌شمارد، مانعی ندارد.
12- حرمت موسیقی و غنا تبعاً لبعض الاعلام من الفقها «قدس سرهم» حرمت محتوایی است.
13- کف زدن فی‌ حد نفسه مانعی ندارد، لیکن اگر با محرمات دیگر همراه شود، مرتکب آن قطعاً مرتکب حرام شده است.
14- رقص فی حد نفسه مانند دست زدن در مجالس عروسی چنانچه حرام دیگری در پی ‌نداشته باشد، مانند اختلاط مرد و زن، نمی‌توان گفت حرام است.
15- حرمت تراشیدن ریش به نظر اینجانب معلوم نیست و آثار حرمت بر آن بار نمی‌شود، هر چند احتیاط در ترک، مطلوب است.
16- عدم حرمت قرض ربوی استنتاجی (که نه تنها باعث جلوگیری از معروف و تجارت و کسب و کار نمی‌شود، بلکه وسیله‌ای برای رونق بازار و اقتصاد سالم است) خالی از قوت نیست هر چند احتیاط در به کاربردن حیل در این قسم ربا و زیاده مطلوب است.
17- قرض به شرط قرض، جایز است و مشمول ادله حرمت قرض به شرط زیاده نیست.
18- وارد نمودن اسپرم مرد اجنبی در رحم زن مسلمانی که شوهرش عقیم است، حرام است. لیکن برای رفع مشکل نداشتن فرزند و حرج و مشقتی که برای زن و شوهر وجود دارد حرمت عمل با رضایت شوهر زن، مرتفع می‌گردد و حرج، نافی و رافع این گونه حرام‌ها است.
19- عقیم کردن مردان با رضایت خودشان با داشتن چند فرزند و یا موقت بودن اثر آن، فی حد نفسه مانعی ندارد.
20- تغییر جنسیت فی حد نفسه با قطع نظر از مفاسد مترتب بر آن نمی‌توان گفت که حرام است و یک تکامل علمی مانند بقیه تکامل‌های علمی است.
21- حضانت فرزند چه پسر و چه دختر تا هفت سالگی با مادر است.
22- ولی قهری صغار شرعاً پدر و با نبود پدر ولی قهری مادر است و با نبود مادر جد پدری است.
23- هبه زوج به زوجه و بالعکس در حکم هبه به رحم است، قبل و بعد از طلاق فرقی ندارد.
24- در صورتی که زوج وارث دیگری غیر از زوجه نداشته باشد، کل ماترکش به زوجه‌اش می‌رسد.
25- زن از همه اموال ارث می‌برد، اما از اموال غیرمنقول از عین آنها ارث نمی‌برد و فقط از قیمت آنها ارث می‌برد.
26- علم قاضی در حقوق مدنی و اجتماعی که از حقوق ‌الناس است اگر مستند به امارات و قرائتی باشد که معمولاً موجب علم است و می‌توان آن را ارائه داد تا مورد از مظان تهمت نباشد، حجت است اما در باب حدود که جنبه عرضی دارد مانند زنا و لواط راه اثباتش منحصر به چهار مرتبه اقرار خود متهم آن هم از روی اختیار و یا چهار شاهد عادل است به نحوی خاصی که در روایات آمده است.
27- کافر و هر غیرمسلمانی که در بلاد اسلامی به حکم قوانین و مقررات آن محترم شمرده شده و یا در غیر بلاد اسلامی حسب قراردادهای بین‌المللی مورد قبول حکومت اسلامی از احترام متقابل برخوردار هستند، جانشان و بدنشان همانند مالشان به حکم میثاق محترم است و دیه و قصاص آنان مساوی با مسلمانان است.
28- عدم قصاص مادر به قتل فرزند با توجه به الغای خصوصیت از والد و تنقیح مناط به نظر عرف ثابت است.
29- مجنی علیه می‌تواند قبل از مرگ، جانی را از قصاص نفس عفو نماید ولی نسبت به دیه چون بعد از فوت ثابت می‌گردد نسبت به مازاد از ثلث دیه عدم نفوذش خالی از قوت نیست.
س) چرم‌هایی که از کشورهای خارجی وارد می‌شود و معلوم نیست که شرایط تزکیه در آنها رعایت شده یا خیر، اما یقیناً از مردار نیست. پاک است یا نجس؟
ج) محکوم به رعایت است و نماز خواندن با آن چرم‌ها اگر از حیوانات حلال گوشت باشد، مانعی ندارد؛ و آنچه نجس است و نماز خواندن با آن جایز نیست، مردار و جیفه است.
س) توپ‌های ورزشی چرمی که در بازار مسلمین فروخته یا توسط دولت جمهوری اسلامی از کشورهایی مثل چین و ژاپن و سایر کشورهای غیر مسلمان که ذبح در آنجا غیر شرعی است وارد می‌شود، از حیث طهارت و نجاست چه حکمی دارد؟
ج) محکوم به طهارت است.