م. ملازهی
علیرغم انتظارات به حق و گستردهای که در اردن و کل جهان عرب وجود داشت، مبنی بر آنکه دو جاسوس تروریست رژیم صهیونیستی که با پاسپورت جعلی کانادایی و در لباس جهانگرد وارد اردن شدند و اقدام به ترور خالد مشعل یک مقام مسئول جنبش حماس کردند، محاکمه و مجازات شوند، ملک حسین این دو جاسوس تروریست را در یک معامله ننگین آزاد ساخت. ظاهرا" رژیم اردن تحت فشار آمریکا و رژیم صهیونیستی و به منظور کاهش بحران داخلی دولت بنیامین نتانیاهو مجبور به آزاد کردن تروریستهای موساد شده است، اما واقع امر آن است که ملک حسین رژیم خود را در موقعیت بسیار آسیبپذیری قرار داده است. تبلیغ روی این که اردن از طریق آزادی دو تروریست، آزادی شیخ احمد یاسین و 200 زندانی عرب را از زندنهای صهیونیستها تسهیل کرده است، رژیم اردن را از ذلتپذیری که تقبل کرده است، نجات نخواهد داد. چرا که صهیونیستها مدتها بود که میخواستند بهانهای برای آزادی شیخ احمد یاسین پیدا کنند، زیرا نمیخواستند از او که بیمار و کهنسال بود، شهیدی در زندان بسازند. بنابراین ملک حسین هیچ امتیازی در معامله ننگین آزادی تروریستها به دست نیاورده است.
اما از این طرف، رژیم اردن خود را بیاعتبار کرده و به روشنی میزان وابستگی خود را به سیاستهای منطقهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در خاورمیانه نشان داده است.
تصور بر این است که اختلاف نظر بین مردم مسلمان اردن و رژیم پادشاهی عمیقتر شود و این برای ملک حسین که در شرایط جسمانی مساعدی قرار ندارد، مشکلآفرین خواهد بود. هدفی که احتمالا" صهیونیستها برای ایجاد مشکلات بیشتر برای اردن آن را از نظر دور نداشتهاند از دیدگاه منافع رژیم صهیونیستی، هر چه ملک حسین در داخل با مشکلات بیشتر و پیچیدهتری رو به رو گردد، انعطافپذیری بیشتری در مقابل اهداف استراتژیک صهیونیستها از خود نشان خواهد داد. علت آن است که حفظ قدرت در اردن اولویت هرگونه سیاستی است و ملک حسین ظاهرا" حفظ قدرت خود را در تلآویو و واشنگتن میداند و نه ناشی از پایگاه اجتماعی در داخل کشورش. آزادی دو جاسوس تروریست این واقعیت را به درستی ثابت کرده، ولی آیا ملک حسین دچار اشتباه محاسبه خطرناکی نشده است؟ در اینکه رژیم سلطنتی اردن مدتها در داخل این کشور با سوال رو به رو است، جای بحث چندانی وجود ندارد. ملک حسین در موقعیت دشواری تصمیمی شتابزده و به دور از درایت سیاسی اتخاذ کرده است و این حرکت حساب نشده مشکلات فراوانی را در پی خواهد داشت.
در یک محاسبه مقدماتی میتوان گفت که نجات نتانیاهو از بنبست ناشی از افشای عملیات تروریستی، هدف اصلی تلاش برای آزادی دو جاسوس تروریست صهیونیست بوده است.
ملک حسین خدمت بزرگی به تلآویو کرده، ولی در همان حال، حرکت او خیانتی به اعتبار و حیثیت ملی کشورش بوده است. احتمالا" در این معامله بازنده اصلی ملک حسین خواهد بود. از هم اکنون نارضایتی احزاب و مردم اردن از آزادی دو تروریست موساد قابل ردیابی است.
در هر حال، دو تروریست موساد در معاملهای ننگین به پایگاههای تروریستی خود بازگردانده شدهاند تا فرصت عملیات مشابه دیگری را به دست بیاورند. موساد که عملیات تروریستی را در خارج از فلسطین اشغالی هدایت میکند، میتواند انگیزههای قویتری را به عاملان خود بدهد تا آنها با اطمینان بیشتری اردن را مورد تهاجم قرار دهند. قابل پیشبینی است که صهیونیستها از تجربه شکست عملیات تروریستی اخیر خود در اردن استفاده و در آینده با برنامهریزی دقیقتری تروریستهای خود را به اردن اعزام کنند. بنابراین میتوان گفت که آزادی دو تروریست موساد، زمینه بیثباتی سیاسی و ناامنی اجتماعی را در اردن افزایش خواهد داد و این بهایی است که رژیم اردن به هر حال برای بیخردی سیاسی خود و ذلتپذیریاش در مقابل آمریکا و رژیم صهیونیستی ناچار به پرداخت آن خواهد بود. در عین حال، دشوار میتوان تصور کرد که مردم مسلمان اردن، فلسطینیان، اعراب و مسلمانان جهان و حتی حقطلبان در سطح بینالمللی این خیانت آشکار رژیم اردن را فراموش کنند. رژیم اردن یک فرصت استثنایی را که میتوانست گوشههایی از عملیات تروریستی صهیونیستها را روشن سازد، از مردم جهان دریغ داشت و ثابت کرد که رژیمی ضعیف و ناتوان است که تاب کوچکترین مقاومتی در مقابل فشارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی ندارد. این برای رژیمی که امید چندانی به آینده خود ندارد، تنها میتواند ضعفهای آن را آشکارتر سازد و بر دامنه مشکلات داخلیاش بیافزاید، وگرنه ذلتپذیری تا بدین حد حتی از رژیم اردن بدور از انتظار بود.