آقای عبدالحلیم خدام رئیسجمهوری عربی سوریه روز سهشنبه در مصاحبهای با روزنامه لبنانی «السفیر» بر گسترش روابط کشورش و ایران تاکید کرد.
اگر بخواهیم اظهارات وی را با امضای فاروقالشرع وزیر امور خارجه سوریه در زیر بیانیه قاهره که حاوی نکات ضدایرانی زیادی بود، مقایسه کنیم، متوجه تناقض آشکاری در سیاست خارجی دمشق خواهیم شد.
این تناقض میتواند نشانگر دو احتمال باشد:
1- اختلاف در دولت سوریه.
2- دوگانگی در حرف و عمل سیاستگزاران سوریه.
متاسفانه به نظر میرسد که احتمال دوم در مورد دمشق، بیشتر، صدق میکند. زیرا این بار نخست نبوده که مقامهای سوریه در صدور بیانیههای ضدایرانی که تمامیت ارضی این کشور را نیز زیر سئوال میبرد، شرکت دارند. با این حال، به دلیل درک و تحلیل مقامهای جمهوری اسلامی ایران از اوضاع منطقه و اهمیت روابط تهران - دمشق و لزوم اشتراک عمل دو کشور برای مقابله با امپریالیسم و صهیونیسم، این اقدام سوریها با بزرگمنشی ایرانیان مسکوت گذاشته شد. ضمن آنکه مقامهای ایرانی سعی کردند تا بر نقش متعادلکننده سوریه در نشستهای کشورهای عربی تاکید ورزند.
اما اکنون روند رویدادها نشان میدهد که برخی از مقامهای سوریه جاپای همتایان خود در «جمهوری» آذربایجان گذاشتهاند که در سخن بر اهمیت رابطه با ایران تاکید میکنند، اما از سوی دیگر، در زیر سئوال بردن تمامیت ارضی ایران تردید نمیورزند. در این میان، باید امیدوار بود که آقای حافظ اسد رئیسجمهور سوریه با درک شرایط منطقه، مانع از دوگانگیها اقدامات سؤالبرانگیز برخی از زیردستان خود شود. در عین حال، دستگاه دیپلماسی کشورمان باید خواستار روشن شدن موضع دمشق در ارتباط با ایران شود.
تاریخ نشان داده که سوریه بارها از کمکهای مادی و معنوی ایران در مبارزه با رژیم صهیونیستی بهره برده و این نکتهای است که مقامهای آن کشور نمیتوانند آن را فراموش کنند. این در حالیست که میانجیگری ایران میان ترکیه و سوریه که به درخواست آنکارا صورت گرفته، آخرین نمونه از کمکهای تهران به دمشق است.