به گزارش خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، منوچهر متکی وزیر خارجه سابق کشورمان بعدازظهر امروز (سهشنبه) در نشستی در تالار شیخ انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران تحت عنوان «در امتداد انقلاب» به تشریح تحولات کنونی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا پرداخت.
در این مراسم پس از تلاوت قرآن و پخش سرود جمهوری اسلامی، کلیپی از اوضاع کنونی منطقه و خطبه اخیر مقام معظم رهبری در نماز جمعه تهران برای حاضران به نمایش درآمد.
منوچهر متکی پس از حضور در جایگاه در واکنش به استفاده از واژه «دکتر» برای شخص وی عنوان کرد: «من خود متکی هستم نه دکتر متکی.»
وزیر خارجه سابق در ادامه به تشریح تحولات منطقه پرداخت و با بیان اینکه سلسله قیامها یا به تعبیر دیگر دومینوی خیزشهای مردمی در منطقه منشاء تحولات عظیمی در جهان میشود، به تشریح ویژگیهای تحرکات اخیر در منطقه پرداخت از جمله تحول زیرساختی، گستردگی و فراگیری حرکت به گونهای که حرکتی در شمال آفریقا و در تونس رخ داد و به سرعت این آتش در خرمن منطقه گسترش یافت.
متکی ادامه داد: اگرچه یک حادثه کوچک و یک اتفاق به موجب بروز خشم تودههای مردم، ابتدا در تونس و سپس در مصر، یمن، بحرین، اردن، لیبی و ... رخ داد، اما آسیبشناسی حادثه یک اتفاق کوچک نیست بلکه آنچه واقع شد فرصت و زمینههایی برای بازشدن دمل و عقدهگشایی بود که طی دهها سال در این جوامع ریشه دوانده و نهادینه شده بود و تحقیرشدگی، محصول آن برای مردم این کشورها بود.
وی به نوشتن مقاله علیه امام (ره) در نیمه دوم سال 1356 که به فاصله کوتاهی پس از آن موج عظیم مردمی در قم در 19 دی رخ داد، اشاره کرد و یادآور شد: این به آن معنا نیست که نوشتن یک مقاله فقط علت اصلی آن حادثه و سپس رخدادهای 29 بهمن در تبریز و سراسر ایران و در نهایت پیروزی انقلاب در 22 بهمن 57 شده باشد.
وزیر خارجه سابق کشورمان با طرح این سؤال که چرا این تحولات در جهان عرب در چنین شرایط و گستردگی رخ داد؟ پاسخ داد: یکی از ویژگیهای این تحولات، شروع آن از مطالبات وسیع و ساده و پیشروی به سوی خواستههای عمیق و همه جانبه بود و ویژگی دیگر آن رنگ و بوی اعتقادی مبتنی بر مبانی اعتقادی ملتهای منطقه بر اساس اسلام بود.
وی با اشاره به حضور گسترده مردم منطقه در صفهای نماز جماعت که روز به روز بر تعداد آن افزوده میشود، این حضور را غلبه مبانی ایدئولوژیک در حرکت منطقه دانست.
متکی با طرح این سؤال که چرا این حادثه رخ داد؟ گفت: به اعتقاد من حکمرانان این منطقه، سیستمهای حکومتی آنها و ارتباطات و تعامل جهانی این رژیمها دلایل اصلی این تحولات است. حکمرانان در ورطهای افتادند که حاصل آن خودکامگی است.
وزیر خارجه سابق کشورمان خودکامگی را همزاد حکمرانی خواند و آن را به زبان و بیهودهگویی و همچنین سرما و سرماخوردگی شبیه دانست و افزود: اگر از زبان مراقبه نداشته باشیم، به بیهودهگویی میافتیم. اگر در هوای سرد مراقبه نداشته باشیم سرماخوردگی حاصل آن است. چطور ممکن است جسم آدمی در برابر هجمهها آسیبپذیر باشد، اما امر مهمی چون حکمرانی بدون مراقبه منتهی به خودکامگی نشود؟
متکی ادامه داد: اگر به امر حکمرانی، تعاملات خارجی را در مسیر خاصی تعریف کردیم و دیدیم این نظام حکمران یا بر اساس تعاملات و تصمیمات خارجی و اجنبی سر کار آمده یا با دستورالعملها و نگاههای آنها همراهی کامل دارد، در آن صورت این خودکامگی عمیقتر و بیحد و حسابتر میشود.
وی تداوم خودکامگی را مورد اشاره قرار داد و افزود: زمانی که تحولات 30 سال گذشته منطقه را مرور میکنیم میبینیم که در کشورهای بحرین، قطر، امارات، مراکش، تونس و اردن جابهجاهایی در حکمرانی صورت گرفته و بیش از دو دهه حکمرانی واحدی با رویکردهای مشخصی که روز به روز رنگ مردم و اراده ملی در تصمیمسازیها زدودهتر و نقشآفرینی مردم کم میشود، ایجاد شده است.
به گزارش فارس، وزیر خارجه سابق کشورمان در ادامه سخنانش با اشاره به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، خاطرنشان کرد: زمانی که انقلاب پیروز شد، در آمریکا این مسئله مطرح شد که چرا ما نتوانستیم این تحول را پیشبینی کنیم و فکر جایگزینی هم برای شاه نبودیم و باید سایر حکومتهای متحدمان را تحت بررسی قرار دهیم که اگر در فلان کشور خاورمیانه رژیم کنونی بر سر کار نباشد، چه کاری باید انجام داد؟
وی با اشاره به مطالعات مفصلی که برخی موسسات آمریکایی در این خصوص انجام دادند، افزود: در اواخر دهه 60 به این فکر افتادند که حکومتهای تکروانه دیکتاتورمآبانه را با نهضتهای دموکراتیزه جایگزین کنند که انگلیسیها مخالفت کرده و عنوان کردند که چیزی که جایگزین می شود مطلوب ما نخواهد بود و بهتر است با این نظامها کار کنیم و در نهایت آمریکاییها تسلیم این نظر شدند و 20 سال دیگر این روند را در خاورمیانه ادامه دادند. حتی در برخی کشورها که بر اساس انتخابات نظرات مردم بروز کرد، ملتزم به مبانی دموکراسی نماندند و بعد از مدتی با کودتای سفید سعی کردند اوضاع را دوباره به دست بگیرند.
متکی در ادامه اظهاراتش خاطرنشان کرد: حدود 5 سال پیش مجموعهای در منطقه تحت عنوان 1+2+6 ایجاد شد شامل 6 کشور شورای همکاری خلیج فارس، مصر، اردن و آمریکا؛ این حرکت اهدافی را دنبال میکرد که بخشی از آن مقابله با جمهوری اسلامی و بخش دیگر تاثیرگذاری بر تحولات عراق بود.
وی ادامه داد: در این مجموعه آمریکاییها عنوان کردند که ما میخواهیم با حکمرانان میانهرو در خاورمیانه کار کنیم و در اولین جلسهای که برگزار شد، برخی کشورهای عربی منطقه از آمریکاییها پرسیدند که منظور شما از این حکمرانان میانهرو چیست؟ و خانم رایس در پاسخ عنوان کرد «شما به این الفاظ نگاه نکنید، منظور ما حکومتهای شماست.»
وزیر خارجه سابق کشورمان اضافه کرد: عنوان میشد که حکمرانی، شاهنشاهی، موروثی و فردی به دموکراتیک تبدیل شود، اما شاهد بودیم که نتیجه بر عکس شد و نه تنها تغییری در نظامهای شاهنشاهی رخ نداد، بلکه حکومتهای به ظاهر جمهوری رنگ و آب شاهنشاهی یافت و شاهد روسای جمهور 20 ساله و حتی در این اواخر مادامالعمر بودیم.
متکی ادامه داد: عملکرد داخلی این حکمرانان به سوی محدودیت هر چه بیشتر، دیکتاتوری هر چه جامعتر و بیاعتنایی هر چه بیشتر به اراده ملی و نظرات مردم بود و در حوزه خارجی نیز وابستگی هر چه بیشتر و تن دادن به قرادادهای ننگین علیه مردم منطقه و جهان اسلام یکی پس از دیگری رخ داد.
نقش کلیدی مصر در تحولات پیرامونی
وی در ادامه با بیان اینکه باید به ملت ایران تبریک گفت که تا دیروز دشمنان تلاش میکردند سخن و حرف آن در محدوده مرزهای جغرافیایی بماند، اما امروز پیامها و الهام بخشی آن در منطقه خود را نشان میدهد، خاطرنشان کرد: آنچه در منطقه شکل گرفته نشان دهنده فراگیر بودن نهضت از یک سو و ورود جوانان جامعه به صحنه از سوی دیگر بود.
وزیر خارجه سابق کشورمان به تحولات اخیر در مصر اشاره کرد و با بیان اینکه مصر نقش کلیدی در محیط پیرامونی خود دارد، یادآور شد: این قیامها بر یکدیگر تاثیر و تاثر دارند و این باعث سرگیجهگی غرب و به هم ریختگی آمریکاییها شده است.
متکی با بیان اینکه خاورمیانه در حال پوست اندازی جدی است، افزود: قضایا همین جا تمام نمیشود. حکمرانانی که باقی میمانند نمیتوانند به سادگی حکومت کرده و به راحتی علیه ملتهایشان تصمیمسازی کنند و انبارهایشان را از بیتالمال پر و در پایان مسئولیتشان میلیاردها دلار رقم سرمایههایشان اعلام شود.
وی با طرح این پرسش که قذافی و مبارک این پولها را از کجا آوردهاند،خاطرنشان کرد: شفافیت در حکمرانی نکته مهمی است که اینها ناگزیر به رعایت آن هستند.
تخریب وجهه مصر و تحقیر مردم این کشور
وزیر خارجه سابق کشورمان با بیان اینکه آنچه تاکنون در مصر رخ داده تغییرات ساختاری در سطح ملی است، یادآور شد: ولی مطالبات این مردم در محدوده ملی نیست. وجهه مصر به دلیل روابط خارجیاش تخریب و ملت مصر به خاطر کمپ دیوید تحقیر شدهاند و حسنی مبارک و دیگران نمیتوانند در آینده مصر جای پایی داشته باشند.
به گفته متکی تحولات مصر در عرصه خارجی بر مناسبات این کشور با رژیم صهیونیستی و همچنین در مناسبات با غرب به رهبری آمریکا تأثیر میگذارد. آمریکاییها هیچ گریزی جز تغییر دیدگاههایشان و به تبع آن تغییر عملکردهایشان در ارتباط با خاورمیانه ندارند و مطمئنا در پایگاههای نظامی و حضور غرب در منطقه اثرات اساسی ایجاد خواهد شد.
سقوط قذافی یعنی فاصله کوتاهی تا سقوط عبدالله صالح
وی به اوضاع لیبی نیز اشاره کرد و گفت: فروپاشی نظام لیبی و شخص قذافی که محور همه تصمیمسازیها است، دوباره موج وسیعی را که این بار کل منطقه را در بر خواهد گرفت، ایجاد میکند و همه رژیمها باید به دنبال تجدیدنظر باشند. سقوط قذافی یعنی فاصله کوتاهی تا سقوط عبدالله صالح در یمن.
وزیر خارجه سابق کشورمان با تأکید بر اینکه باید در لیبی پیگیریهای بینالمللی نسبت به اجیر کردن و به کار گرفتن دیگر کشورها برای بمباران این ملت و به خاک و خون کشیدن ملت لیبی اندیشیده شود و دولتهای آنها تحت فشار قرار گیرند، افزود: دیر یا زود انقلابیون با تشکیل دادگاههای صحرایی باید زهر چشمی به مزدوران خارجی که با دخالت در مسائل لیبی عوامل و مجریان کشتار مردم این کشور هستند، بدهند و آنها را ادامه این سیاست بازدارند و این اتفاق در لیبی رخ خواهد داد.
به باور متکی قذافی راه و گریزی جز اینکه تسلیم واقعیت شود را ندارد.
وی با اشاره به حرکت انقلابیون در مصر به سمت سازمان اطلاعات و امنیت و وزارت کشور مصر خاطرنشان کرد: کار خطرناکی که سازمان اطلاعات و امنیت مصر با همکاری عمر سلیمان انجام میدهد از بین بردن اسناد جنایاتی است که سادات و مبارک مرتکب شدند.
متکی عمر سلیمان را پشت پرده همه طراحیها و توطئهها علیه ملت مصر و همکاری با رژیم صهیونیستی دانست.
خشم و قهری که فراروی عربستان و دیگر کشورهای منطقه است
وزیر خارجه سابق کشورمان تحولات در منطقه را در آینده کل مناسبات بینالمللی و جهانی اثرگذار خواند و گفت: ملت ایران باید به خودش ببالد که منشا و نقطه آغازین این تحولات در 30 سال گذشته بود.
وی با بیان اینکه در 30 سال گذشته تلاش کردند پیام انقلاب به جایی نرسد، اظهار داشت: آمریکاییها تلاش کردند با صفبندی در منطقه، خصومت نسبت به ایران و انقلاب را ایجاد و این کشورها را هر چه بیشتر به خود وابسته کنند.
متکی ادامه داد: اگر سایر رژیمها در منطقه به ویژه در عربستان تدبیر نکنند، چنین قهر و خشمی فرا روی آنهاست.
وزیر خارجه سابق کشورمان اضافه کرد: گذشت آن دورانی که حکمرانهای یک قبیله با خانواده خاص بدون در نظر گرفتن منافع آحاد مردم یک جامعه بتوانند به حکومتشان ادامه دهند.
پارادوکس و تناقضی که غرب و آمریکا در آن گیر کردهاند
متکی در خصوص صدور قطعنامه شورای امنیت علی لیبی نیز خاطرنشان کرد: آمریکاییها زمانی با این قطعنامه موافقت کردند که مطمئن شدند نمیتوانند قذافی را نگهدارند.
وی با بیان اینکه غرب و به ویژه آمریکا در یک پارادوکس و تناقض گیر کردهاند، اظهار داشت: شرایط منطقه به گونهای است که هر نوع تدبیر نابهجا و دخالت غرب سرنوشت آنها را دشوار خواهد کرد.
وزیر خارجه سابق کشورمان با اشاره به اوضاع کنونی در بحرین و اردن نیز گفت: بهترین گزینه برای حکمرانان این کشورها این است که تسلیم نظر مردم شوند وگرنه، این سیل خروشان مصمم است به مسیر خود ادامه دهد.
متکی همچنین به تشابهات تحولات اخیر در منطقه با انقلاب اسلامی ایران پرداخت.
به گزارش خبرنگار فارس، منوچهر متکی وزیر امور خارجه سابق کشورمان در ادامه به پرسشهای دانشجویان پاسخ داد.
غرب دیگر نمیتواند مثل گذشته با خاورمیانه برخورد کند
وی در پاسخ به سؤالی در خصوص نقش رهبری در دستیابی به نتیجه در انقلابهای اسلامی و همچنین نقش زنان در پیروزی انقلابهای منطقه، با بیان اینکه در بررسی و مقایسه انقلاب اسلامی و تحولات امروز در کشورهای عربی تشابهات زیادی و یک تفاوت محوری در بحث رهبری این نهضتها وجود دارد، گفت: در انقلاب ایران از خرداد 1342 رهبری واحدی این نهضت را تا 22 بهمن 57 هدایت کرد و بعد هم دورانی برای تشکیل مدینة النبی جدید 10 ساله و در رأس حکومت اسلامی ایجاد شد که این را در قیامهای اخیر در منطقه نمیبینیم.
متکی با یادآوری این نکته که نمیتوان همه اجزای دو جامعه را به هم تشبیه کرد، اظهار داشت: اتفاقاتی که در مصر، لیبی، یمن و بحرین رخ میدهد این است که علیرغم فقدان یک رهبری واحد، عملکردها واحد و هوشیاریها به هم نزدیک میشود و ما باید با توجه به ساختار این جوامع، به موضوع توجه کنیم.
وزیر خارجه سابق اضافه کرد: در ایران تا حدود زیادی خیالمان راحت بود. تا پیروزی انقلاب وقتی با خطراتی مواجه بودیم چشم بیدار و هوشیار رهبری در انقلاب آنها را هشدار میداد و مردم این خطرات را برطرف میکردند و بعد از انقلاب نیز به همین صورت بود.
متکی گفت: یکی از رسالتهای انقلاب اسلامی این است که ما مجموعه شگردها، تکها و پاتکهایی که دشمن تا پیروزی انقلاب اسلامی علیه انقلاب و بعد از آن تا به امروز طراحی کرده را مدون کنیم و همه تعاملات متقابلی که ملت ایران در سایه رهبری امام (ره) و انقلاب عمل کرده را به صورت دستورالعملها و نسخههای ضروری مدون سازیم و این میتواند کمکی پیشاروی مردم مصر باشد.
وی با اشاره به مصاحبه چهار روز پیش دو تن از رهبران اخوان المسلمین در مصر مبنی بر اینکه گفتوگو و تبادلنظر با کشورها در زمینه کمک به انقلابات و مردم مصر آری، اما دخالت در تخریب انقلاب مصر مورد پذیرش ما نیست، یادآور شد: این همان بعد خارجی انقلابها است و غربیها باید به این نکته خوب توجه کنند. قبل از اینکه تغییراتی بر آنها تحمیل شود، خودشان به دنبال تغییر مناسباتشان با خاورمیانه بروند و دیگر نمیتوانند مثل گذشته با خاورمیانه برخورد کنند.
پررنگ شدن نقش زنان در تحولات منطقه
وزیر امور خارجه سابق کشورمان در خصوص نقش زنان در انقلابهای منطقه با بیان اینکه امام (ره) بدون هیچ گونه تعارفی به نقش زنان در انقلاب اشاره میکرد، خاطرنشان کرد: حضور و نقش زنان کلیدی بوده و هست و آنها مهمترین ستون واحد اجتماعی یعنی خانواده در ایران هستند.
وی با بیان اینکه در بحرین نیز نقش زنان خیلی برجسته بود، گفت: این نقش در جاهای دیگر کمرنگ است ولی در حال پررنگ شدن میباشد.
آهنگهای متفاوت رسانههای غربی
به گزارش فارس منوچهر متکی در خصوص عملکرد رسانهها در قبال تحولات منطقه با بیان اینکه رسانههای جمهوری اسلامی به طور عام در اطلاعرسانی مجموعاً خوب عمل کرده و توانستند اطلاعرسانیهای به موقع، سریع و جامعی را برای جامعه داشته باشند، گفت: رسانههای غربی به نوعی سیاستهای کشورهایشان را پیگیری میکنند. شما به خوبی آهنگهای متفاوت که نشان از سیاستهای پرفراز و نشیب رسانههای غربی در برخورد با تحولات منطقه بود را شاهد هستید.
اسلامیت نهضتهای منطقه ملهم از انقلاب اسلامی
وزیر امور خارجه سابق کشورمان با تأکید بر اینکه اسلامیت نهضتهای منطقه که ملهم از انقلاب اسلامی است، جای برو برگشت ندارد، به تناقضات در اظهارات مقامات آمریکایی در خصوص تحولات منطقه بخصوص مصر اشاره کرد و گفت: ما در ایران گفتیم که آمریکاییها و غربیها در حال فریبکاری و دخالت هستند و به دنبال کودتا و موجسواری میباشند.
متکی با اشاره به درخواست مردم مصر که خواستار کنارهگیری مبارک از قدرت شده بودند، افزود: در ابتدا باراک اوباما عنوان میکرد که اصلاحات باید انجام شود و مبارک برود؛ ولی عربستان، رژیم صهیونیستی و چند رژیم دیگر در منطقه به آمریکا فشار آوردند که با حذف مبارک موافقت نکند. نماینده اوباما به مصر آمد و زمانی که برگشت اعلام کرد به اعتقاد ما مبارک نباید برود تا مطالبات و اصلاحات را عملی کند.
30 سال تزریق واگرایی بین ایران و کشورهای منطقه
وی بر توجه رسانهها، روشنفکران، دانشجویان و اساتید به این نکات تأکید کرد و گفت: 30 سال با تزریق واگرایی بین ایران و کشورهای منطقه مواجه بودیم و الان در خیزش عمومی مردم منطقه، شاهد همگرایی منطقی و طبیعی با باورهای مشترک هستیم.
یکی از دانشجویان از متکی پرسید که فروپاشی نظامهای سیاسی اقتدارگرا در منطقه چه تهدیدات و فرصتهایی را برای ایران به همراه خواهد داشت؟ که وی پاسخ داد: قطعا نبودن یک رژیم دیکتاتور اقتدارگری ضد مردمی، بهتر از بودنش است.
رژیم صهیونیستی در وضعیت احتضار در منطقه است
وزیر امور خارجه سابق کشورمان در خصوص ارتباط طرح خاورمیانه بزرگ و تحولات اخیر منطقه که سؤال یکی دیگر از دانشجویان بود، خاطرنشان کرد: در اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90 آمریکاییها طراحی کرده بودند که منطقه را مشغول و رژیم صهیونیستی را مصون و محفوظ بدارند و کوچکترین اعتراضی به این رژیم را وتو میکردند.
وی با اشاره به ابتکار کشورهای عربی در خصوص قضیه فلسطین با پایتختی بیتالمقدس و بازگشت آوارگان فلسطینی پرسید: طرح آنها کجاست؟ و گفت: برگزاری برخی همایشها تحت عنوان خاورمیانه دموکراتیک، بزرگ،نقشه راه و ... همه بازیهایی بود که حکومتها و موج اخیر ملتهای منطقه طومار این بازی را در هم پیچید و رژیم صهیونیستی در یک وضعیت احتضار در منطقه است. مردم در مصر و اردن عنوان میکنند که باید در قرارداد کمپ دیوید و سازش با رژیم صهیونیستی تجدیدنظر صورت گیرد و این قرارداد منتفی شود.
خاورمیانه جدیدی در حال تولد است
وزیر امور خارجه سابق کشورمان با طرح این سؤال که آیا دولتهای بعدی میتوانند مقاومت کنند؟ اظهار داشت: خاورمیانه جدیدی در حال تولد است ولی این خاورمیانه را اراده ملی ملتهای منطقه براساس اعتقاداتشان که مبتنی بر اسلام، استقلال و نفی دخالتهای خارجی و تحول اساسی در مناسبات غرب و خاورمیانه است، خواهند ساخت.
وی در ارزیابی از تحرکات بعدی آمریکا و رژیم صهیونیستی نسبت به تحولات منطقه گفت: بخشی از اقداماتی که آمریکا در منطقه انجام میدهد و از روزهای اول آغاز کرد همانند اقداماتی است که در ایران انجام داد.
متکی با بیان اینکه آمریکاییها در گام نخست در مدیریت بحران در ایران و مصر موفق نبودند، این گام نخست را نگهداشتن عنصر اصلی و کلیدی حکمرانی در این دو کشور عنوان کرد و افزود: وقتی بتوانند این کار را انجام دهند، نسخه دوم آنها مهار و کنترل بحران با هدف حفظ ساختار و ماهیت حکومتهای منطقه است.
وزیر امور خارجه سابق کشورمان اضافه کرد: آمریکا در این راستا تلاش میکند اما ورود مردم به مطالبات قبلی از جمله تغییر قانون اساسی و تغییر ساختارهای نظام، توطئه آمریکا را برای سوار شدن بر این موج و تحمیل خواستههایش کمرنگ خواهد کرد. آمریکا ناگزیر خواهد بود که شکلگیری جدید حکومتها را بپذیرد و در این حکومتهای جدید امیر انتظامی را بگنجاند و به شکلی در درازمدت آب از جوی رفته را به جوی در جهت منافعش برگرداند.
متکی با بیان اینکه آمریکا و غرب نمیتوانند با این تحولات سازش داشته باشند، یادآور شد: ولی وقتی ناگزیر هستند، سعی میکنند در حد مقدور در طراحیها و ساختارها دخالت داشته باشند.
شخصیتهایی که نقطه اصلی ذهنشان تعامل و تسلیم در برابر غرب است
وی با اشاره به طرح گزینههایی چون البرادعی و عمرو موسی برای تصدی ریاست جمهوری در مصر اظهار داشت: این افراد شخصیتهایی هستند که نقطه اصلی ذهنشان، تعامل و کنار آمدن و تسلیم در برابر غرب است.
به گزارش فارس، وزیر امور خارجه سابق کشورمان همچنین با بیان اینکه در همه انقلابها تفاوتهای اجتماعی وجود دارد، یادآور شد: اما چارچوب خواستهها مشخص است. در لیبی، مصر و اردن، یک شعار واحد میشنوید و آن اینکه میخواهند ساختار را به هم بزنند و در کنار آن شاهد پدیدهای هستید که آرام آرام رنگ و بو و شعارهای اسلامی در این نهضتها ایجاد میشود.
وی نقطه دیگر اشتراکات این تحولات را تاثیرگذاری متقابل آنها بر یکدیگر دانست.
اگر در سازوکارهای حکمرانی طراحی جدید نکنند با این حرکات مواجه میشوند
متکی در پاسخ به این سؤال که آیا تحرکات منطقه به حوزه قفقاز نیز سرایت خواهد کرد؟ با بیان اینکه قفقاز بافت اجتماعی خاص و موضوعات خاص خودش را دارد، اظهار داشت: قطعاً و مسلماً آنچه در خاورمیانه عربی و شمال آفریقا این روزها میگذرد نه تنها بر همه حکومتهای منطقه چه آنهایی که با خیزش مردمی مواجه شدند و چه آنهایی که نشدند، تأثیر مستقیم میگذارد.
به گفته وزیر خارجه سابق سایر کشورها در حوزه عربی، اگر تحولات در نحوه حکمرانی و مناسبات و مطالبات مردم ایجاد نکنند، دچار مشکلاتی خواهند شد.
وی درس بزرگتر این تحولات را در کشورهای جهان سوم دانست و گفت: غرب، آمریکا و قدرتهای سلطهگر نمونههایی از این حکومتها را در آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا داشتهاند که از آن جمله میتوان به دیکتاتورهایی که بر شیلی، هائیتی، آفریقای جنوبی و ... حاکم بودند، اشاره کرد. در نحوه حکمرانی نوع کشورها در جهان سوم به طور عام و کشورهای این منطقه به طور خاص، تغییر و اثرگذاری در همه جاها تاثیر غیر مستقیم خود را خواهد داشت.
به باور وزیر خارجه سابق کشورمان کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز و کشورهای آسیایی غیر عرب اگر در سازوکارهای حکمرانی طراحیهای جدید ندهند، مواجه با این حرکات خواهند بود. اراده ملی و مردم در یک کشور و قدرت مردم Peoples Power زمانی مبتنی بر اعتقاد و باور مشترک میشود، یک هفته به طول نمیانجامد که یک رژیم متزلزل و سرنگون میشود.
وی گفت: فردا محتمل است بیش از یک و نیم میلیون جمعیت فلسطین در مرزهای 1948 به پا خیزند و مطالباتشان را بیان کنند. آن زمان رژیم صهیونیستی میخواهد با اینها چه کار کند؟ اگر بحرین نتواند با مردمش تعامل داشته باشد، آیا میتواند از چند هزار نفری که از کشورهای دیگر به آنها تابعیت داده بخواهد که بجنگند؟
به باور متکی پیامد این رخداد مهم در خاورمیانه در همه جا خواهد بود و این خیلی استثنا ندارد.
وزیر خارجه سابق کشورمان در خصوص عربستان نیز گفت: تعامل وزیر کشور عربستان مبنی بر اینکه اعتراض ممنوع است، پاسخگو نخواهد بود.