یکی از دلایلی که موجب شده است تا رژیم صهیونیستی اسرائیل بر ادامۀ اشغال کرانه غربی اصرار ورزد و بر سر راه مذاکراتی که مقرر میدارد تا نیروهای اسرائیلی از آن منطقه به طور کامل یا بخشی از آن عقبنشینی نمایند، مانع ایجاد میکند، وجود بخشی از زرادخانههای اسرائیل در این منطقه است. قرارداد غزه - اریحا اسرائیل را وادار میسازد تا از این منطقه عقبنشینی کند، اما اسرائیل بر سر راه اجرای آن مانع ایجاد میکند.
دستیابی اسرائیل به سلاحهای هستهای از جمله موضوعاتی است که از سالها پیش از حالت خفا و پنهانی بدر آمده است. اسرائیل همواره وجود چنین سلاحهائی را در کشور خود انکار میکند، اما امروز این امر فاش و آشکار شده است. بنابراین اسرائیل از سلاح هستهای برخوردار است و تعداد آن بسیار زیاد است.
دستیابی اسرائیل به سلاح هستهای به «دیوید بنگوریون» در سال 1955 باز میگردد.
بنگوریون درخصوص افزایش توان و قدرت اسرائیل بر این فلسفه تکیه داشت که اسرائیل در مقابل اعراب ضعیف است و در مقابل آنها چون برهای میماند، به همین دلیل، تلاش برای دستیابی و ساخت سلاح هستهای انجام میگیرد. زمانی که او سمت وزیر دفاع را در سال 1955، بعهده داشت، به اجرای این نظریه پرداخت.
بنگوریون تصمیم گرفت تا ارتش اسرائیل را براساس جدیدترین اصولی که مبتنی بر تکنولوژی علمی و دستیابی به پیشرفتهترین سلاحها در جهان است، تجهیز کند. او اولویت را به نظریه «بازدارندگی همهجانبه» داد؛ نظریهای که به اجرای آن در برنامۀ خود درخصوص دستیابی به سلاح هستهای پرداخت. این برنامه تا سالهای اخیر به طور سری باقی ماند.
از سال 1955، بنگوریون شخصاً بر این برنامه اشراف پیدا کرد، او اکثر نیروهای انسانی را به خطوط تولید اضطراری سری انتقال داد و تمامی فعالیتهای تولید و توسعه را به منظور تغذیه نیروهای نظامی در جهت بهرهگیری از آخرین تجارب در زمینه سلاح و آزمایشهایی که در مراکز نظامی سری صورت گرفته است، سوق داد. این اقدامها بنا به دستور بنگوریون، از ترس این که مبادا اعراب ناگهان جنگ همهجانبهای را علیه اسرائیل قبل از دستیابی آن کشور به سلاح بازدارنده اعلان کنند، خیلی به سرعت صورت گرفت.
سپس تجارب سری اسرائیل وارد مرحلۀ متکاملتر و پیشرفتهتری شد. در سایۀ برنامۀ بنگوریون بود که دانشمندان و دستگاههای خاص توانستند به استخراج اورانیوم و آب سنگین بپردازند، و بعد اقدام به خرید کارخانه هستهای جهت تحقیق در این خصوص کردند. اولین کارخانۀ هستهای که در آن زمان تأسیس شد، کارخانه «ناحال سوریک» در منطقۀ رامالله در کرانۀ غربی بود.
دستیابی به کارخانه مزبور در نتیجۀ تلاشهای بیوقفهای بود که اسرائیل آن را پس از اعلام گزارشی که از سوی بنگوریون درخصوص نیروهای نظامی در خاورمیانه ارائه کرد، به عمل آورد. در گزارش مزبور آمده بود که رئیسجمهور مصر، جمال عبدالناصر تصمیم جدی برای نابودی اسرائیل داشت. در آن گزارش تاکید شده بود که اسرائیل باید اتکاء به نیروهای خود را آغاز کند، زیرا ضمانت خارجی در این خصوص وجود ندارد.
در سال 1956 شیمون پرز که مدیرکل وزارت دفاع بود، توانست به یک قرارداد همکاری با فرانسه در زمینۀ تحقیق و توسعه سلاحهای هستهای دست یابد. این قرارداد مقرر میداشت که اسرائیل به کارخانۀ هستهای مجهز شود، و کارخانۀ موردنظر در آن زمان ایجاد شد و اسم «دیمونه» بر آن اطلاق شد.
پس از آن اسرائیل تلاش مستمری را در زمینه دستیابی و ساخت سلاح هستهای آغاز کرد تا این که امروزه بیشترین مراکز هستهای را در اختیار دارد، مراکزی که در صنعت چنین سلاحهائی به تحقیق میپردازد و نحوه ساخت و یا انبار کردن آنها را مورد بررسی قرار میدهد.
اسرائیل در حال حاضر 200 بمب هستهای و موشکهائی که قادر است کلاهکهای هستهای را حمل کند، در اختیار دارد. به عنوان نمونه میتوان به موشک اریحا «2» که ساخت آن در مرکز هستهای «بئریعقوب» در جنوب شرق تلآویو صورت گرفته است، اشاره کرد.
آزمایش مربوط به این موشک در منطقهای به نام «بالمبکین» صورت گرفت. پرتاب موشک از این نوع برای اولینبار در سال 1989، انجام شد. این موشک مسافتی بالغ بر 1300 کیلومتر را پیمود و در غرب جزیره کویت، در دریا سقوط کرد. اسرائیل اکنون 50 موشک مشابه اریحا «2» که قادر به حمل سلاح استراتژیک و سلاح هستهای تاکتیکی است، در اختیار دارد.
نقشۀ مراکز هستهای اسرائیل
مجلۀ الشراع گزارشی از مراکز هستهای اسرائیل که تعداد آن بالغ بر 12 مرکز است، منتشر کرده که مشخصات آنها به شرح زیر است:
1- مرکز مؤسسۀ علمی ملی التخنیون
- محل: شهر حیفا. سال تأسیس: 1924، در این مؤسسه تقریباً 260 دانشجو به تحصیل مشغولند. این مؤسسه کارشناسان مورد نیاز را تربیت میکند و طرحهای ابتکاری آنها را توسعه و گسترش میدهد، از سوی دیگر در تولید و توسعۀ موشک نیز فعالیت میکند. این مؤسسۀ علمی در سال 1965، 25 طرح در دست اجراء داشت که 8 طرح آن، نظامی و در زمینۀ موشک و سلاح هستهای بود. امروز غالب طرحهای مؤسسۀ مزبور، نظامی هستند.
در این مؤسسه دانشمندان یهودی و دانشمندان دیگری از کشورهای خارجی به ویژه از آفریقا و آمریکای لاتین آموزش دیده و فارغالتحصیل شدهاند. در داخل مؤسسه نیروگاههای اتمی وجود دارد که قدرت آن بالغ بر 25 میلیون الکترون ولت میشود. منطقه مغناطیس آن 70 کیلووات و توسط یک بتون آرمه دو متری که مسلح نیز هست، حفاظت و نگهبانی میشود.
2- بخش 20
در کارخانه دیمونه در منطقه حیفا قرار دارد. بمب هستهای تهیه و تولید میکند.
3- بخش 48
محل آن در مجاورت بخش 20 است، این مکان یکی از آزمایشهای معتبر برای توسعه و تکامل موشک به حساب میآید.
4- بئریعقوب (در بیتالمقدس واقع است)
- این مرکز در زیرزمین قرار دارد. موشکهای اریحا «2» را تولید میکند و در نزدیکی مرکز هستهای وادی شورک قرار دارد. در این منطقه درخصوص موشک تجارب فراوانی وجود دارد. مرکز بئریعقوب در زمینه توسعه و تکامل شبکۀ شیمیایی لیزر برای تماس با غواصها و شبکۀ رهبری با کامپیوتر کابین خلبان نیز فعالیت دارد.
5- مرکز «ناحال سوریک» (رامالله)
این مرکز در منطقۀ ناحال سوریک قرار دارد. این منطقه در مکانی دور از مناطق مسکونی در ساحل دریای مدیترانه در جنوب تلآویو و شمال اسدود نزدیک شهر باتیام واقع شده است.
فعالیت این مرکز در سال 1960 با قدرت یک مگاوات آغاز شد و قدرت آن به 5 مگاوات رسید. در این مرکز 150 دانشمند مشغول فعالیت هستند.
بخشهای مرکز «ناحال سوریک»
الف) آزمایشگاهها و دفتر کارخانه
ب) استخر و اتاق فرمان
ج) منطقۀ کنترل: این منطقه برای جمعآوری تجارب آماده شده است.
- کارمندان فنی: مهندس مکانیک، 6 نفر؛ مهندس برق، 6 نفر؛ مهندس الکترونیک، 5 نفر؛ مهندس شیمی، 10 نفر؛ مهندس اتمی، 10 نفر؛ مهندس فیزیک، 5 نفر؛ کارشناس فنی کارخانه، 8 نفر؛ کارشناس شیمی، 4 نفر؛ کارشناس فنی، 4 نفر؛
6- فرودگاه بنطیم
- در منطقۀ تل الملح بین بئرالسبع و عراد واقع شده است، این محل به عنوان یکی از مناطق آلترناتیو برای تلآویو به منظور فرماندهی و نظارت بر جریان عملیات، به ویژه عملیات بمبهای هستهای به شمار میرود.
7- کارخانه النبی روبین (در بیتالمقدس قرار دارد)
منطقۀ النبی روبین در کنار رود روبین واقع شده است. در تاریخ 12/12/1965 یک گردهمائی مشترک میان مرکز بررسیهای علمی و مؤسسۀ انرژی هستهای برگزار شد. در آن گردهمائی تصمیمات تازهای درخصوص کارخانه هستهای گرفته شد. در تاریخ 17/1/1966 کار در این کارخانه با کمک فرانسه با اتخاذ تصمیمات لازم از سوی شرکت «اتویکس انترناسیونال» آغاز شد.
قدرت این کارخانه 200 میلیون وات حرارت بود. هدف از بنای این کارخانه شیرینسازی آب دریا و تولید نیروی برق بود. این کارخانه قادر است روزانه 120 مترمکعب آب شیرین تولید کند که از آن میتوان در تولید سلاح هستهای استفاده کرد.
8- فرودگاه عاقر (تل نوف) (رامالله)
این فرودگاه بزرگترین پایگاه نظامی در اسرائیل است که دارای چهار باند و پایگاه برای آموزش چتربازان است. همچنین در این فرودگاه برای اقامت فرماندهی چتربازان قرارگاه مجهزی در نظر گرفته شده است. در این فرودگاه همچنین آتشبارهای سنگین و هواپیماهای حملونقل وجود دارد.
ایستگاههای رادار و مخازن سوخت که مناسب برای بکارگیری در انواع هواپیماهاست، از جمله امکانات این فرودگاه است. این فرودگاه میتواند پذیرای انواع هواپیماها در شبانهروز باشد و براحتی خدمات لازم را در اختیار آنها بگذارد. فرودگاه مزبور در نزدیکی «موشاف کفار»، «عقرون» در جنوب «رحبوت» جنوب غرب شهر الرمله قرار دارد.
در این پایگاه محلهائی در زیرزمین برای انبار کردن بمبهای هستهای که قابل حمل توسط هواپیماهای «اف - 15» و «اف - 16» میباشد، وجود دارد.
9- مؤسسۀ وایزمن (در رحبوت قرار دارد)
- این مؤسسه در جادهای که «رحبوت» را به «نس تسونه» وصل میکند، واقع شده است. این مؤسسه توسط دایره تحقیق و بررسی در النظائر در سال 1949 ایجاد شد. در سال 1955 آئیننامهای صادر کرد که براساس آن باید بخش فیزیک در این مؤسسه ایجاد شود.
مأموریت اصلی این مؤسسه، تولید آب سنگین است، یکی دیگر از مأموریتهای این کارخانه تحقیق و بررسی روی مسائل سری مربوط به اتم و جزئیات اصلی آن است و درخصوص فیزیک طبیعی در زمینههای مغناطیسی و دستگاههای لیزر فعالیت دارد. قدرت این مؤسسه 11 میلیون الکترون ولت است. محدودۀ مغناطیسی آن 18 کیلوگوس است.
مقدار آهنی که در آن بکار رفته است، 252 تن است و توسط یک دیوار 80/1 متری بتون آرمه که مسلح نیز میباشد حفاظت میشود. دانشکدۀ شیمی و فیزیک یکی دیگر از بخشهای این مؤسسه است. آزمایشگاههای بسیار جدیدی در آن وجود دارد. از هفت ساختمان تشکیل شده است و بعضی از آزمایشگاهها در زیرزمین قرار گرفته است.
10- زکریا (زخاریا)
- این دهکده در شمال بیتجبریل در الخلیل واقع شده است. در این شهرک که بر روی اراضی تخریب شدۀ یکی از دهکدههای عربی بناء شده است، محلهائی در زیرزمین برای انبار کردن بمبهای هستهای که قابل حمل برای انواع هواپیماهای «اف - 15» و «اف - 16» است، وجود دارد.
11- کارخانۀ دیمونه
این کارخانه در 25 کیلومتری آبادی دیمونه در جادۀ بئرالسبع - دیمونه، جادۀ بیابانی بین بئرالسبع
- سدوم در پائین «الجبل» در شمال غرب دیمونه واقع شده است. اسرائیل به موجب یک قرارداد سری درخصوص همکاری هستهای بین فرانسه و اسرائیل در سال 1962 به این کارخانه دست یافت. در سال 1964 با کمک 700 کارشناس فرانسوی و دو هزار کارشناس اسرائیلی، این کارخانه شروع به کار کرد. در تابستان سال 1965 تجارت اولیۀ خود را در زمینۀ تولید پلوتونیوم که یکی از مواد اصلی در تولید بمب هستهای است، تکمیل کرد.
کارخانۀ دیمونه مشتمل بر دو بخش است:
الف) بخش گرمکننده: این بخش یکی از قسمتهائی است که در آن تأسیسات اتمی، آزمایشگاه و مؤسسات علمی مرتبط با اشعۀ اتمی بناء شده است.
ب) بخش سردکننده: در این بخش محلی برای سکونت کارگران و کارشناسان در نظر گرفته شده و اطراف آن را باغهای زیبائی احاطه کرده است. از جمله امکانات موجود در آن، یک هتل، تفریحگاه، کتابخانۀ عمومی، درمانگاه و استخر شنا میباشد.
مقدار پلوتونیومی که در بخش سردکننده در سال تولید میشود، برای تولید 10 بمب هستهای و برای تحقیق و بررسی در این خصوص و برای استفاده در آزمایشگاههای سلاح هستهای کافی است.
12- تیروش
این مرکز هستهای در منطقه «القدس» واقع است. در این شهرک در زیرزمین محلهائی برای انبار کردن بمبهای هستهای که میتواند قابل استفاده در انواع هواپیماهای «اف - 15» و «اف - 16» باشد، وجود دارد.