شورای امنیت جلسه علنی خود در مورد کاهش تحریمهای اعمال شده علیه رژیم بلگراد را عصر روز جمعه (1/7) با سخنرانی نماینده دائم بوسنی و هرزگوین در سازمان ملل در مخالفت با این اقدام آغاز کرد.
در جلسه روز جمعه به جز نمایندگان دولتهای بوسنی و کرواسی که کشورهای متبوعشان مستقیماً با این موضوع درگیرند دوازده کشور غیر عضو شورای امنیت که اکثر آنها را کشورهای اسلامی تشکیل میدادند عموما در مخالفت با کاهش تحریمها و ضرورت لغو تحریمهای تسلیحاتی اعمال شده علیه دولت بوسنی و هرزگوین سخنرانی کردند.
با وجود مخالفت کشورهای اسلامی و جنبش عدم تعهد با تشکیل جلسه شورای امنیت در هفته جاری و تعویق آن تا هفته آینده لیکن فشار کشورهای مقتدر به ویژه فرانسه موجب تشکیل جلسه در روز جمعه شد اما خواسته کشورهای اسلامی برای عمومی بودن جلسه مورد موافقت قرار گرفت.
نماینده دائم بوسنی و هرزگوین در سازمان ملل سخنان خود را با تاکید بر این عنوان آغاز کرد که چرا جنایت صربها در پاکسازی نژادی مناطق بانیالوکا و بیلینا پس از سه ماه در شورای امنیت مطرح میشود و چرا نیروهای سازمان ملل هیچ اقدام موثری برای جلوگیری از این جنایتها صورت نمیدهد.
محمد شاکربی خطاب به اعضای شورای امنیت گفت: چرا باید قتل کودکان و تجاوز به زنان بوسنیایی نادیده گرفته شود اما حمله صربها به یک زرهپوش نیروهای سازمان ملل با عکسالعمل و مقابله به مثل سریع ناتو مواجه شود.
وی تاکید کرد شما حد جنایت و تجاوز را کجا تعیین میکنید و چگونه میتوان صربهای بوسنی و هرزگوین را از صربهای کرواسی و این دو را از رژیم صربستان جدا کرد.
وی افزود: چرا باید جنایات صربستان علیه مسلمانان سنجک و ویودینا نادیده گرفته شود و چرا کسی از رژیم بلگراد نمیپرسد علت به رسمیت شناخته نشدن بوسنی و هرزگوین به عنوان یک کشور مستقل چیست.
شاکربی با توجه به قطعنامه موردنظر شورای امنیت و ابهاماتی که در مورد اجرای دقیق آن وجود دارد گفت چه کسی و چگونه میتوان از قطع راههای تدارکاتی صربها تا بوسنی از طریق خاک یوگسلاوی مطمئن بود. آیا استقرار غیر موثر 135 ناظر بینالمللی برای اطمینان از بسته بودن مرزهای صربستان به روی بوسنی کافی است.
نماینده دائم بوسنی با توجه به این مسائل بار دیگر مخالفت دولت متبوعش را با کاهش تحریمهای شورای امنیت علیه رژیم بلگراد اعلام کرد. وی تاکید کرد رژیم بلگراد سه سال در برابر عزم جامعه جهانی مقاومت کرد و از هیچ کمکی به شبه نظامیان صرب در بوسنی و کرواسی خودداری نکرد و شورای امنیت هیچ اقدامی در برخورد با این رژیم نکرد. اما امروزه که این رژیم در ظاهر دم از محکومیت شبهنظامیان صرب میزند شورای امنیت بلافاصله به استمداد این رژیم شتافه و درصدد کاهش فشارها علیه این رژیم است.
محمد شاکربی در پایان سخنانش خطاب به اعضای شورای امنیت گفت: کیست که نداند شبهنظامیان صرب بوسنی و کرواسی انگشتان دست رژیمی هستند که امروزه در صربستان لانه کرده است و اگر کمکهای تسلیحاتی و تدارکاتی این رژیم نبود صربهای بوسنی حتی یک روز قادر به مقاومت نبودند.
نماینده دائم دولت کرواسی نیز در سخنانش مخالفت دولت متبوعش را با کاهش تحریمهای اعمال شده علیه رژیم بلگراد مورد تاکید قرار داد.
ماریو نوبیلیو گفت شورای امنیت در شرایطی دست به کاهش تحریمها میزند که شواهد امر حاکی از تداوم تدارک صربهای بوسنی و کرواسی توسط رژیم بلگراد است.
وی خطاب به اعضای شورا گفت سادهاندیشی خواهد بود اگر شورای امنیت به وعدههای رژیم بلگراد اعتماد کند و از نظر ما این اقدام چیزی جز اعمال فشار برخی از اعضای دائم شورای امنیت نیست.
نماینده مالزی به عنوان یک عضو گروه تماس کشورهای اسلامی استقرار تشریفاتی 135 ناظر بینالمللی در مرزهای صربستان با بوسنی و هرزگوین را به هیچوجه برای کنترل مرزهای دو کشور کافی ندانست و هرگونه کاهش تحریمهای رژیم بلگراد را تا قبل از اطمینان یافتن از تعهد این رژیم به قطع تدارکات صربهای بوسنی و کرواسی اقدامی شتابزده و غیر اصولی خواند.
اسماعیل رزالی هرگونه کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد را منوط به تعیین شرایط زیر دانست.
1ـ اعمال نظارت موثر سازمان ملل بر مرزهای صربستان با بوسنی و هرزگوین.
2ـ به رسمیت شناخته شدن حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی بوسنی و هرزگوین.
3ـ همکاری رژیم بلگراد با دادگاه بینالمللی جنایی ویژه محاکمه عاملان جنایات یوگسلاوی سابق.
4ـ لغو تحریم تسلیحاتی بوسنی و هرزگوین.
وی در پایان سخنانش به این نکته اشاره کرد که شورای امنیت در شرایطی کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد را در دستور کار خود دارد که شهر سارایوو در محاصره مجدد صربها قرار گرفته و شبکه آب برق و سوخت شهر از هفتهها پیش قطع شده است.
نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در ادامه بحث عمومی شورای امنیت سازمان ملل به سخنرانی پرداخت.
... سپس نماینده دائم سنگال در سازمان ملل به عنوان یک عضو دیگر گروه تماس کشورهای اسلامی مخالفت کشورهای سازمان کنفرانس اسلامی را با اقدام شورای امنیت برای کاهش تحریمهای رژیم بلگراد مورد تاکید قرار داد.
کبابیرانه سیسه گفت سنگال قطعنامه کاهش تحریمها را یک گام به عقب در مسیر حل عادلانه مسائل این منطقه میداند.
وی با توجه به گزارشهای اخیر در مورد رسیدن تدارکات به صربهای بوسنی گفت: شواهد امر نشانگر عبور مخفیانه تجهیزات و احتمالا تسلیحات نظامی از طریق زمین و هوا از صربستان به مناطق تحت کنترل صربها در بوسنی هرزگوین است.
نماینده سنگال از شورای امنیت خواست تا قبل از طرح کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد درصدد تحقیق در مورد این گزارشها برآمده و از تعهد رژیم بلگراد نسبت به قطع کمکهای خود به صربهای بوسنی و کرواسی اطمینان حاصل کند.
پلوم کولا نماینده دائم آلبانی در سخنانش توجه اعضای شورای امنیت را به نحوه برخورد دولت صربستان و مونتهنگرو با مسلمانان این کشور جلب کرد و کاهش تحریمها را زیر سؤال برد.
وی در مورد سرکوب اقلیتهای قومی و مذهبی در مناطق کوزوسنجک و ویودینا گفت نادیده گرفتن این جنایات و اطمینان کردن به وعدههای رژیم بلگراد در مورد قطع کردن راههای تدارکاتی صربهای بوسنی هرزگوین به معنای تشویق شدن این رژیم است.
نماینده دولت آلمان که کشورش یکی از بانیان قطعنامه کاهش تحریمها است به عنوان نماینده جامعه اروپا در دفاع از این اقدام سخنرانی کرد.
گرافزو رانتزو گفت کاهش تحریمها علیه یوگسلاوی و افزایش تحریمها علیه صربهای بوسنی یک اقدام متوازن و منطقی است.
سخنان وی اشاره به تصمیم شورای امنیت برای به تصویب رساندن همزمان قطعنامهای دارد که در آن صربهای بوسنی و هرزگوین تحت فشار بیشتری قرار گرفته، دارائیهای آنها بلوکه شده و از رفت و آمدشان جلوگیری خواهد شد.
رانتزو در این زمینه گفت صربهای بوسنی باید درک کنند که راهی جز گردن نهادن به قطعنامههای شورای امنیت و پذیرش طرح صلح ارائه شده ندارند.
وی با وجود موافقتش با قطعنامه کاهش تحریمهای رژیم بلگراد این موضوع را مورد تأکید قرار داد که ضرورت دارد از قطع راههای تدارکاتی صربهای بوسنی از طریق خاک صربستان اطمینان حاصل شود زیرا بدون تامین این هدف فشارهای خارجی بر صربهای بوسنی نمیتواند موثر باشد.
بنیل العربی نماینده مصر مطرح شدن قطعنامههای شورای امنیت را در شرایط کنونی زیر سئوال برد. نماینده مصر گفت چه تغییر عملی در عرصه بالکان حاصل شده که شورای امنیت متقاعد شده است که نسبت به کاهش تحریمها اقدام کند.
وی با یادآوری وضعیت بغرنج مردم بوسنی گفت عملیات نسلکشی محاصره شهرهای بوسنی از جمله سارایوو پایتخت این کشور قطع راهها و جادههای این کشور در مناطق تحت کنترل صربها و تجاوز صربها به مناطق امن همچنان ادامه دارد.
نماینده دائم مصر کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد را منوط به لغو تحریمهای تسلیحاتی بوسنی و هرزگوین و اطمینان از بسته شدن مرزهای صربستان با این کشور دانست.
وی با اشاره به حضور نیروهای این کشور تحت فرماندهی سازمان ملل در بوسنی و هرزگوین آمادگی دولت متبوعش را برای تأمین نیروهای ناظر و کادر لازم برای اعمال نظارت مؤثر بر مرزهای صربستان با بوسنی اعلام کرد.
نماینده دائم ترکیه یک عضو دیگر گروه تماس کشورهای اسلامی در سخنانش تعلل دولتهای اروپایی در برخورد مؤثر با تخلفهای صربها و ایفای تعهدها و وعدههای آنان را مورد انتقاد قرار داد.
اینال باتو گفت: دولت بوسنی و هرزگوین تنها پس از تعهد دولتهای مقتدر در برخورد با طرف ردکننده طرح صلح حاضر به پذیرش آن شد اما اکنون با وجود همکاریهای دولت بوسنی و هرزگوین این رژیم بلگراد است که از کاهش تحریمها بهرهمند میشود.
وی اضافه کرد دولت بوسنی و هرزگوین با حسننیت این طرح را پذیرفت اما این اقدام نه تنها هیچ تأثیری در قطع تجاوزهای صربها نداشت بلکه امروزه حملات و محاصره مناطق امن همچنان ادامه دارد.
نماینده دائم ترکیه در نتیجهگیری سخنانش خواستار لغو تحریم تسلیحاتی بوسنی و هرزگوین شد و این اقدام را تنها راه معقول و منطقی برای برخورد با متجاوز معرفی کرد.
در ادامه سخنرانیهای بحث عمومی شورای امنیت، دراگومیه جولیچ، نماینده رژیم بلگراد در سازمان ملل با استقبال از تصمیم شورای امنیت برای کاهش تحریمها علیه کشور متبوعش دولت و ملت یوگسلاوی را قربانی اصلی تحریمهای شورای امنیت خواند و خواستار لغو کامل این تحریمها شد.
نماینده رژیم بلگراد، صربستان و مونتهنگرو، ادعا کرد جامعه جهانی و شورای امنیت تحت تأثیر انگیزههای سیاسی و تبلیغات سوءطرفهای مسلمان و کروات که از سوی برخی از دولتهای خارجی حمایت میشدند اقدام به مجازات دولت یوگسلاوی و اعمال تحریمهای گسترده علیه این کشور کردهاند.
جوکیچ بار دیگر مدعی شد که رژیم بلگراد از هیچ تلاشی برای حل مسالمتآمیز مسائل بالکان از جمله مسائل بوسنی و هرزگوین کوتاهی نکرده است.
وی در سخنانش بطور تلویحی مرزهای بوسنی و هرزگوین را غیر واقعی دانست و مدعی شد که چیزی به نام یک کشور واحد بوسنی و هرزگوین وجود ندارد. ولی با ارائه سخنان مقامهای عالیرتبه عربی از جمله فرانسوا میتران و هنری کیسینجر گفت بوسنی و هرزگوین تنها یک ملت و کشوری صوری است چرا که اقلیتهای آن هر یک به اقوام همسایه خود وابسته هستند.
نماینده رژیم بلگراد بار دیگر درگیریهای جاری در بوسنی و هرزگوین را یک جنگ داخلی دانست و دخالت مستقیم و غیر مستقیم دولت متبوعش در این درگیریها را رد کرد.
جوکیچ با اشاره به ادعای دولت متبوعش در قطع کلیه راههای تدارکاتی صربهای بوسنی گفت دولت یوگسلاوی برای ختم جنگهای جاری و پایان دادن به کشتار افراد بیگناه از هر سه طرفه، آمادگی خود را برای همکاری با تلاشهای صلحآمیز جهانی سازمان و کنفرانس امنیت و همکاری اروپا اعلام کرده است.
وی پیوستن فدراسیون مسلمانان و کرواتهای بوسنی به کشور کرواسی را عاملی برای به رسمیت شناخته شدن حق مشابهی برای صربهای بوسنی در جهت استقلال و یا پیوستن به صربها توسط جامعه جهانی معرفی کرد.
نماینده کشورهای اندونزی، اردن، افغانستان، بنگلادش و کانادا از دیگر اعضای کشورهای غیر دائم شورای امنیت بودند که چهار کشور مسلمان در مخالفت با کاهش تحریمها و کانادا در ضرورت این اقدام سخنرانی کردند.
نمایندگان کشورهای اسلامی در سخنان خود از تعلل جامعه جهانی در برخورد موثر با صربهای بوسنی و هرزگوین انتقاد کردند و کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد را در شرایط موجود اقدامی ناپخته و غیر سازنده توصیف کردند.
این گروه از کشورها با تاکید بر ضرورت به رسمیت شناخته شدن حق دولت و ملت بوسنی و هرزگوین برای دفاع از خود خواستار لغو تحریم تسلیحاتی این کشور شدند.
نماینده دائم کشور جیبوتی اولین عضو شورای امنیت بود که در مورد کاهش تحریمهای علیه بلگراد نظر مخالف دولت متبوعش را بیان داشت.
روبل ئولهی عضو مسلمان شورای امنیت گفت: دولت متبوعش از کاهش تحریمها حمایت نمیکند و به قطعنامه ارائه شده رای منفی خواهد داد.
وی گفت: شورای امنیت باید این مسئله را مدنظر قرار دهد که در ازای کاهش تحریمهای رژیم بلگراد چه چیزی به دولت بوسنی و هرزگوین خواهد داد.
ئولهی عملکرد نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در بوسنی و هرزگوین را مورد انتقاد قرار داد وی بر این نکته تاکید کرد که نیروهای انپروفور تاکنون هیچ گزارش دقیقی از مبداء پرواز هلیکوپترهایی که برفراز مناطق شمالشرقی بوسنی در پرواز هستند ارائه نداده است.
ژیژیان ونگ کاردار چین در سازمان ملل نیز با ابراز تاسف از مخالفت صربهای بوسنی با طرح صلح ارائه شده گفت: ما اعتقاد داریم که حل مسائل بوسنی و هرزگوین جبراً از طریق مسالمتآمیز ممکن نیست.
وی تاکید کرد دولت چین معتقد است که اعمال تحریمها تنها مردم و نه دولتها و یا رهبران سیاسی را تحت فشار قرار میدهد و لذا ما از اعمال و تشدید تحریمها حمایت نمیکنیم و به قطعنامه افزایش تحریمها رای ممتنع خواهیم داد.
کارل کوواندا نماینده دائم چک حمایت دولت متبوعش از هر سه قطعنامه جمعه شب شورای امنیت اعلام کرد و از صربهای بوسنی خواست تا با پذیرش طرح صلح زمینه حل مسالمت مسائل بوسنی و هرزگوین را فراهم آورند.
نماینده دائم پاکستان که کشور متبوعش ریاست گروه تماس کشورهای اسلامی را بعهده دارد حمایت این کشور از قطعنامههای تشدید تحریمها علیه صربهای بوسنی و هرزگوین و محکومیت جنایات آنها در مناطق بانیالو کاوبیلینیا اعلام کرد لیکن تاکید کرد که کشور متبوعش با تصویب قطعنامه کاهش تحریمهای رژیم بلگراد مخالف است و به آن رای منفی خواهد داد.
جمشید مارکر نماینده پاکستان رژیم بلگراد را عامل تجاوز به بوسنی و هرزگوین طی سه سال گذشته و تداوم جنایات صربها در این کشور معرفی کرد. وی هرگونه تجدیدنظر در تحریمهای اعمال شده علیه رژیم بلگراد را منوط به ختم تجاوز و به رسمیت شناختن استقلال حاکمیت و تمامیت ارضی بوسنی توسط یوگسلاوی دانست.
نماینده جدید دولت رواندا در اولین سخنرانی خود در جلسه علنی شورای امنیت حمایت خود را از قطعنامه پیشنهادی غیر متعهدها در محکومیت جنایت صربها در بوسنی و هرزگوین اعلام کرد.
منزی باکوراموستا نماینده رواندا اعلام کرد که شرایط کنونی را برای کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد مناسب نمیداند و لذا به این قطعنامه رأی ممتنع خواهد داد.
ژان برنارد مریمه نماینده فرانسه کاهش تحریمهای اعمال شده علیه یوگسلاوی را پاداش همکاری مقامهای این کشور با تلاشهای جاری صلح و قطع راههای تدارکاتی صربهای بوسنی از طریق خاک صربستان خواند.
وی در پاسخ به انتقاد کشورهای اسلامی گفت: کاهش محدود تحریمها یک اقدام تشویقآمیز است و به موازات همکاری رژیم بلگراد با تلاشهای صلح تداوم مییابد.
در پی سخنرانی نماینده فرانسه اعضای شورای امنیت در مورد قطعنامههای شماره 941، 942 و 943 رأیگیری کردند که هر سه قطعنامه مورد تصویب قرار گرفت.
در ادامه جلسه شورای امنیت نمایندگان دیگر کشورهای عضو شورای امنیت به اعلام مواضع دولتهای متبوع خود پرداختند.
سرگی لاوروف نماینده جدید روسیه که جایگزین یوری ورنتسف شده است به عنوان اولین سخنران پس از رأیگیری در سخنان خود قطعنامه سهگانه جمعه شب شورای امنیت را برخورد منطقی با مسائل یوگسلاوی سابق دانست و کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد را گام مؤثری در همراه کردن دولت یوگسلاوی با تلاشهای صلح توصیف کرد.
دیوید هنی نماینده دائم انگلیس نیز در حمایت از کاهش تحریمها علیه رژیم بلگراد گفت کلیه طرفها در بالکان باید درک کنند که شورای امنیت اقدام مثبت هر یک از طرفهای درگیر را مدنظر قرار میدهد و عکسالعمل مناسبی نسبت به آن طرف نشان خواهد داد.
نماینده دائم امریکا نیز در سخنانش به رغم حمایت دولت متبوعش از قطعنامه کاهش تحریمها بر این نکته تاکید کرد که آمریکا آماده است در صورت مشاهده نقض تحریم صربهای بوسنی توسط رژیم بلگراد بلافاصله نسبت به لغو تدابیر تعدیلی و برقراری مجدد تحریمها علیه یوگسلاوی اقدام کند.
مادلیس البرایت نماینده دائم آمریکا افزود: ما هنوز نسبت به تعهد دولت یوگسلاوی نسبت به بستن مرزهای خود بر روی صربهای بوسنی تردید داریم.
وی از کلیه کشورها خواست تا کلیه اطلاعات خود را در مورد نقص تحریمهای اعمال شده علیه یوگسلاوی به شورای امنیت اطلاع دهند.
نماینده دائم آمریکا از رژیم یوگسلاوی درخواست کرد تا اسرع وقت استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی بوسنی و هرزگوین و کرواسی را به رسمیت بشناسد.
به گفته وی واشنگتن آماده است در صورت تداوم سرپیچی صربهای بوسنی از پذیرش طرح صلح نسبت به طرح لغو تحریم تسلیحاتی بوسنی و هرزگوین در شورای امنیت اقدام نماید.
محمد عبدلله سلیم السلمان کاردار عمان در سازمان ملل آخرین سخنران جلسه جمعه شب شورای امنیت بود که در توضیح رای مثبت دولتش به قطعنامه کاهش تحریمها علیه ریم بلگراد گفت: ما در عین حمایت از نقطه نظرات کشورهای اسلامی به امید تسریع روند صلح و یافتن راهی برای حل مسالمتآمیز مسائل بوسنی هرزگوین با اکثریت اعضای شورای امنیت همراه شده و به این قطعنامه رای مثبت دادیم.