نویسنده: مجتبی حبیبی
دوره اول : شش
" یهودی سرگردان " هم اصطلاح سازی و هم نظریه پردازی "
یهودی سرگردان ، نویسنده : اوژان سو ( 1804 - 1875 ) ، مترجم : هادی عادلپور ـ نشر : دبیر ، چاپ اول 1381 ـ چاپ قبلی : نشر قصه پرداز 1380 ، قطع وزیری 658 صفحه ـ داستانهای فرانسوی قرن نوزدهم ـ با مقدمهای از آلکساندر دوما ـ نام اصلی " اسرار پاریس " پاورقی در روزنامه دبا Debats از روز 19 ژوئن سال 1842 تا 15 اکتبر همان سال چاپ شد. هوگو گفته است : " در مکتب رومانتیسم ، این کتاب یک رمان واقعی است. " اولین ترجمه فارسی این کتاب " یهودی سرگردان " توسط حسین مستعان 1327 انجام گرفته است که مقارن با بنیانگذاری صهیونیسم در فلسطین است. البته باید در نظر داشت که جمعیت حدود یک و نیم درصدی یهودیان فرانسه از زمان گسترش آشوبهای پروتستانها و سپس فعال شدن جمعیتهای سرّی فراماسونری پیوسته در تاریخ معاصر ( بعد از رنسانس ) فرانسه اکثریت پستهای مهم دولتی ( ریاست جمهوری ، نخست وزیری ، سران احزاب و ... ) و مذهبی را در اختیار داشته و تبلیغات زمینهساز را بیشتر از غیر یهودیان دریافت کرده است. رمان یهودی سرگردان را به سبب شرایط چاپ در کنار رمان " ابراهیم ـ نوشته کیه رکه کارد " میتوان از قدیمیترین رمانهای ویژه یهودی محسوب کرد. یهودی سرگردان در شرایط بعد از چاپ ، هم اصطلاح سازی " یهودی سرگردان " میکند و در زبان ملتها جلب ترحم برای یهودیان ایجاد میکند و هم از نظر ادبی الگویی برای پرداختهای بعد از این اصطلاح واقع میشود ( رمان و فیلم ساخته شده [ رمز داوینچی با فروش چهل میلیون نسخه ] این الگو را با گسترش مفهومی و تکنیکی بسترسازی امروزی کرده است ) البته مقبولیت پذیری این آثار هم از آنجاست که غیر یهودیان نوشتهاند.
ویژگیهای رمان : 1- هولوکاست یهودیان توسط مسیحیان از قرن اول میلادی شروع شده و به قرن نوزدهم کشیده شده و همچنان ادامه دارد. 2- یهودیان همواره در معرض قتل ، شکنجه ، انگیزاسیون و به اجبار تغییر نام ، دین ، دارایی و سلب آزادی واقع شدهاند. 3- ادامه بقأ یهودیان از طریق پدری با انقطاعهای ادواری و مستمر روبرو بوده و تنها مادران در حفظ نسل موفق بودهاند. 4- تمام پایههای دینی مسیحی ( کاتولیک و فرقههای آن ) با خشونت ، نیرنگ ، نسلکشی دیگر ادیان به ویژه یهودیان آلوده است. 5- یهودیان همیشه و همه جا آدمهای کوشا ، مفید ، اهل دانش و تجربه به ویژه در امور اقتصادی بودهاند. 6- دو روح سرگردان که به مسیح (ع) خدمت کردهاند و از یهودی کشی انتقام گرفتهاند عبارتند از : مسیح (ع) که پیروان خون ریز خود را با وبا به صورت جمعی مجازات کرده و یا به صورت فردی حافظ نسل یهودیان بوده است 2ـ مریم مجدلیه که بنا به تکرار روایت یهودیت از تاریخ با مسیح (ع) ازدواج کرده ( مسیح یهودی بعد از آوردن شرع جدید با ازدواج خود با مریم مجدلیه به یهودیت برگشته است ) روح او به عنوان خواهر مقدس حافظ یهودیان است. در رمان یهودی سرگردان مسیح جاودانه میماند اما مریم مجدلیه با کشته شدن شش نفر از هفت نفر خاندان " ماریوس رن پن " از خداوند آمرزش طلبیده به ارواح آن شش نفر اضافه میشود. 7- سران ممالک روسیه ، ایتالیا و آلمان همیشه در آنتی سیمیتزم ( یهودی آزاری ) پابرجا بودهاند و به اصطلاح یهود آزاری آن کشورها همانند اسپانیا قطعی نبوده است. 8- انگلستان همیشه مرموز ، استعمارگر و بی رحم علیه یهودیان بوده است.
فصلبندیها و ساختار رمان : در پیشگفتار اشاره میشود که اوژن سو قرار داد سالانه ده کتاب نوشتن با ناشر داشته است که در آن سال موفق به نوشتن هفت کتاب میشود. این نکته یادآوری میکند که رمان " یهودی سرگردان " همزمان ( تقریبی ) با " سه تفنگدار " و ... نوشته شده و همان مطوّل نویسی دوره خود را داشته است. نویسنده به صراحت شخصیتهای مثبت خود را با زیباترین صفتها میستاید و در مقابل همه واژههای نفرین و دشنام و تحقیر را به شخصیتهای منفی نسبت میدهد. به رغم مرزبندیهای مشخص سبک رمانتیک ( شخصیتها با صفات ثابت پای به عرصهی رمان میگذارند و در پایان هم به غیر از آنچه از اول مینمایند تغییر دیگری نمیپذیرند ) که اهداف و برنامههای طرفین مثبت و منفی از پیش تعیین شده است ، فصلبندیهای پر تعلیق و در عین حال به فراخور نیاز " عمل و نمایش " با استادی و مهارت انجام گرفته است. همین شیوه حوصله خواننده امروزی را هم سر نمیبرد. از دیگر جنبههای برجسته رمان میتوان پویایی صحنهها ، پرحادثه بودن موضوع ، جنبههای اسرار آمیز از دو زمان به فاصله بیش از 150 سال ( وصیت نامه رن پن در دهم فوریه 1632 نوشته شده و تاکید شده است که در روز 13 فوریه 1832 وارثان گرد هم آمده اموال را تقسیم کنند ) اشاره کرد. ساختار سرّی و سلسله مراتب ژزوئیتها ( دستگاه پاپی رم ) به نحوی وحشت انگیز به نمایش گذاشته میشود تا بیشترین رغبت و کنجکاوی خواننده را برانگیزد. گستره سرزمینی نیز یکی از عوامل پویایی رمان است. داستان با " داگوبر " و دو دختر چهارده ساله عزادار از مرگ مادرشان در طی راهپیمایی آنها از سیبری تا پاریس است که با زندگی پدر دختر دوقلوها ( ژنرال سیمون ) در هندوستان ، اندونزی و با کشیشهای ژزوئیت در ایتالیا تعقیب میشود. آشوبهای کارگری دوره اول سرمایه داری ، زندگیهای تغییر یافته زمینداران به سرمایه داری نوپا ، جنگهای استعماری انگلیسیها در هندوستان و آسیای جنوبی ، جنگهای دوره ناپلئون که در زمان وقوع داستان پسر هفده ساله ناپلئون ( ناپلئون دوم ) در اتریش زندانی است. حوادث اصلی از زمستان سیبری تا زمستان شهر و بازده پاریس حدود یک سال روی میدهد که در پس زمینهی آن قرنهای پیشین نیز به ضرورت مورد بازبینی قرار میگیرد. یهودیان ( ران پن در قرن هفدهم عملیات بانکی و سهام را به نوعی مدرنیزه میکند ) " فرانسواها رودی در پاریس قرن نوزدهم نمونه موفق و عادل و مبتکر کارخانه داری و تولید است.
دو دختر ژنرال سیمون ( رز و بلانش ) نمونه ایثار مطلق هستند که جانشان را به قصد کمک به مستخدمشان در بیمارستان با سرایت وبا از دست میدهند. دوشیزه " آدرین کوردوویل " یک اشراف زاده با افکار و عملکرد آزادیخواهانه است. " جلما " فرزند " کاجاسنیک " شاه مقتول هندوستان ، شجاع و پاکدامن و ایثارگر است. " ژاک دورنو " یک کارگر ساده دل و ایثارگر است و " گابریل " یتیم از کوچه پیدا شده نمونه کامل یک کشیش ایمانی است که حرف و عملش همیشه یکسان است. همه این افراد در پیوند حریصانه کشیشها ، کاردینالها و اسقفها ، مردان و زنان شرور و مزدور آنان از بین میروند تا مبلغ به ارث رسیده دویست و دوازده میلیون فرانکی به جمعیت ژزوئیتها برسد اما غافل از اینکه امانتدار این اموال ( ساموئل نسل سوم امانتداری از رن پن یهودی ) گاو صندوق را به آتش میکشد تا آن دستگاه جهنمی روحانیت مسیحی به آن دسترسی پیدا نکنند. ساموئل یهودی اجساد هر شش نفر را هم با دادن سکه طلا به نگهبانان گورستانها به آن ساختمان انتقال میدهد. سیر حوادث بسیار منسجم و طراحی شده پیش میرود. با حرکت داگوبر و دو دختر ژنرال ( داگوبر به عنوان سرباز در دوره ناپلئون خدمت میکرده ) شخصی به نام " موروک ـ رام کننده حیوانات وحشی " اموال و نشانههای او و بچهها را میدزدند و خودشان را نیز در شهر لایپزیک آلمان به زندان میافکنند. داگوبر و دختران به وسیله روح یهودی سرگردان از آن زندان فرار میکنند و قبل از موعد مقرر به منزل داگوبر میرسند. شاهزاده جلما از هندوستان باگما رده شدن جاسوسی به عنوان خدمتکار به پاریس میرسد. در بندر که قصر " کولومب " در آنجا ساخته شده است و مسافران دو کشتی تصادم کرده در معرض نابودیاند ، کشیش جوان " گابریل " که زن داگوبراورا بزرگ کرده است به نجات جلما و دختران ژنرال و داگوبر دست میزند. تا این هفت نفر همدیگر را بشناسند و قبل از ساعت دوازده در روز و محل مقرر شده در وصیت نامه برسند ، عوامل ژزوئیتها هر کدام را به نوعی گرفتار میکنند تا تنها گابریل به آنجا برسد. چون پیشاپیش از او دستخط گرفته بودند که ارثیه را به نام جمعیت و به کشیش آگرینی واگذار میکند. در اینجا تنها آن زن روح سرگردان وصیت نامه تازهتری به دست مأمور ثبت میدهد که در آن تاریخ اول ژوئن قید شده است و باز هم برای بقیه فرصتی وجود دارد تا در آن وعده دیدار حضور به هم رسانند. در این فاصله ژاک دورنو کارگر را در میخارگی از پای درمیآورند.
فرانسواها رودی را با تحریک کارگران دیگر کارخانهها به یأس رسانده او را تارک دنیا ساخته و دستخط بخشش اموالش را به جمعیت ژزوئیتها میگیرند. جلما را در توطئهی درگیر میکنند که در نتیجه آن جملا و آدرین کوردوویل با هم زهر خورده و در کنار هم میمیرند. دختران ژنرال را با برانگیختن احساس همدردیشان با وبا زدگان به بیمارستان کشانده هر دو مبتلا شده و دقایقی بعد میمیرند. آخرین بازمانده " گابریل کشیش " هم چون خلع لباس شده است در انزوا ، تنها کارهای خیرخواهانه انجام میدهد. با این حال ساموئل یهودی پولها را به آتش میکشد. در اول داستان " رودن " منشی کشیش آگرینی است. بعد از شکست در ضبط دویست و دوازده میلیون فرانک ، آگرینی منشی و رودن رییس میشود. نقشه او دامن زدن به عواطف و احساسات و حسدهاست که موفق هم میشوند. در پایان آگرینی میمیرد. رودن هم سکته کرده میمیرد و تنها عنصر بازمانده مشارکت در جرم و جنایات ، شاهزاده سن دیزیه هم دیوانه میشود. در رمان یهودی سرگردان ، سرگردانی قوم یهود از مصر شروع میشود و در ادامه چه ارواح یهودیان و چه یهودیانی که زندهاند همه یهودی سرگردانند. چنانچه در صفحههای پیشین گفته شد فراماسونری دست ساخت یهودیان روشنفکرانی چون هوگو ، سیاستمدارانی چون ناپلئون ، سران حزب کمونیست و ... را در جمعیتهای سری فراماسونری تحت انقیاد داشتند و تعریفهای هوگو و آلکساندر دوما از رمان اوژنسو تصادفی نیست ، چنانچه دهه بعد نویسندگانی چون " آناتول فرانس " " امیل زولا " و ... همین راه را رفتند و موجبات تشکیل اولین گردهمایی سران صهیونیسم در شهر بال سویس را در 1897 فراهم ساختند. رایج کردن اصطلاح " یهودی سرگردان " طی سالهای بعدی با عنوان : " میهنی برای قوم و ملتی پیدا شود " توسط شخصیتها و سران ممالک مختلف استعماری ( بالفور وزیر خارجه انگلستان در دهه دوم قرن بیستم ، چرچیل در دهه سوم ، رؤسای جمهوری آمریکا در اغلب دهههای قرن نوزدهم و بیستم ) پیگیری شده و سرانجام با قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل در سال 1948 " یهودی سرگردان " صاحب کشوری به نام " اسراییل " میگردد. ادبیات از دیرباز با دردمند کردن وجدان ، اروپاییان را برای جبران احجافی که علیه یهودیان بکار بستهاند تحریک کرده است که رمان یهودی سرگردان شاید اولین آن باشد.
تعبیرهای مختلف از روح سرگردان : " ... در این میان مردی با ابروهای پرپشت در میان توفان پیش میآید و از هیجده قرن پیش یاد میکند که فرزندان خواهرش ( هفت نفری که برای رسیدن روز 13 فوریه 1832 در تکاپو هستند ) را خطرهای بسیاری تهدید میکند و باید آن خطرها رفع گردند. او از خاطرات ابتدایی خود یاد میکند که مسیح را از در خانه خود رانده بود. ظهور مسیح شروع آوارگی او و خواهرش شده بود. او باید در پایان هر قرن زنده میشد و به کمک یهودیان میشتافت. بادی شدید او را از مسیرش خارج کرده با نیرویی فوقالعاده در جهتی دیگر به پیش میراند... " تلخیص از فصل 7 از صفحههای 90 تا 92 " در این سطور و صحنههایی دیگر قدرت قاهره کشتن غیر یهودیان به این روح یهودی داده شده است. اوست که میتواند ناجی یهودیان و انتقام کش از غیر یهودیان باشد. بنابراین مرد با ابروی پرپشت و سیاه و زن معصوم و دلسوز یهودیان که فرزندانش در هیجده قرن گذشته ( رمان در قرن نوزدهم نوشته شده است ) به اصطلاح کشتار شدهاند در کائنات ساکن و از قدرت لایزال خداوند برخوردارند. در فصل یازدهم از کتاب اول میخوانیم : " ... گابریل کشیش وارد شد. خوشحالی و ابراز احساسات ، و هر دو متوجه زخم روی پیشانی و بر کف دستان گابریل شدند. گابریل موضوع را مربوط به موعظه خود در میان قبیله وحشی عنوان کرد که او را بر صلیب کشیده بودند و فقط زنی سیاهپوش به کمکش آمده و وی را رهانیده و خود به سوی آمریکای شمالی رفته است.
داگوبر هم نشانیهای زن آزادیبخش را در فرارشان از زندان لایپزیک برمیشمارد ... تلخیص شده از صفحههای 172 تا 174 " در فصل شانزدهم ( صومعه ) باز هم در تشریح خواهر سرگردان میخوانیم : " ... وقایع زیر ، روز دوازدهم فوریه ، یعنی یک روز پیش از آنکه اعضای خانواده رن پن ، یعنی آخرین بازماندگان خواهر یهودی سرگردان ، در کوچه سن فرانسو از دور هم جمع بشوند اتفاق میافتد... تلخیص از صفحههای 288 و 289 " نمونهای از یهودی سوزیها که پشتوانه هیاهوی به اصطلاح شش میلیون یهودی در اروپا به وسیله نازیسم آلمان در جنگ جهانی دوم قرار میگیرد : " ... داوید سموئل نوه سموئل بزرگ که رن پن وی را از سوزانده شدن در آتش در پرتقال نجات داده بود به هنگام محکوم شدن رن پن ، سکههای طلای وی را عهدهدار شده بود تا 150 سال بعد به بازماندگانش تحویل بشود. تاکید شده بود که این امر نسل به نسل انجام گیرد. هنوز به طلوع آفتاب مانده بود که سموئل 82 ساله وزنش بت سابا که 15 سال از او کمتر داشت حساب و کتاب کردن خود را درباره اموال امانتی خاندان رن پن آماده کرده و مبلغ دویست و دوازده میلیون و ... قطعی برآورد کردند. بت سابا با یاد آن روز در سال 1826 افتاده بود که پسرشان در لهستان شهید شده بود ... تلخیص از فصل بیستم و از صفحههای 338 تا 356 " در تقسیم کار بین دو روح یهودی سرگردان ، روح مرد عامل انتقام کشی از غیر یهودیان است : " ... یهودی سرگردان ( حامل وبا ) بر روی تپه مشرف بر پاریس ایستاده بود.
وبا تا ساعتی دیگر با باد به شهر وزیدن میگرفت ... تلخیص از کتاب دوم ، فصل ششم صفحه 488 " آغاز فصل دهم از کتاب دوم دو صفحه به صفات نیکوی خواهر یهودی ( یکی از دو روح سرگردان یهودی ) اختصاص یافته است. در فصل پایانی که پایان حوادث و پیروزی معنوی ( البته سران ژزوئیتی گرفتار خون بر زمین ریخته شده هفت نفر یهودی واقع شده و نابود میگردند ) یهودیان سرگردان است ، میخوانیم : " ... خواهر و برادر یهودیان سرگردان با پایان یافتن عمر خاندان ماریوس رن پن آنها هم به خواب ابدی میروند. صفحه 658 پایان رمان : " این مهم که رمان یهودی سرگردان توسط مورخین و مترجمان " یهودی سرگردان " پیوسته تجدید چاپ شده است ( شاید در فرانسه چنین نبوده باشد) به همان اصل " پروتکلهای دانشوران صهیون " برمیگردد که به عنوان رهنمود به نسلهای بعدی صهیونیسم تاکید میکنند که " پادشاهی بر کل جهان توسط یهودیان [ نقل به مضمون ] توسط غیر یهودیان مهیا میشود ... " چگونه از مفاهیمی چون " آزادی " " برابری " " برادری " و ... ابزارهای تحمیق دیگر ملتها آن هم با استفاده از روشنفکران خودشان ساخته میشود.
در مقدمه رمان یهودی سرگردان عنوان شده است که او ژنسو همانند پدر و برادرش در خدمت دربار فرانسه بوده است که بعد از سی سالگی برای ادامه تحصیل به اسپانیا رفته و چند سال بعد به فرانسه برمیگردد و کار نویسندگی را شروع میکند. ادامه دارد...