اخراج سه دیپلمات کویتی از تهران

گروه سیاسی: در حالی که این روزها مقامات کویتی که نزدیک به آل سعود هستند در اتخاذ مواضع ضدایرانی و وارد ساختن اتهامات متعدد به ایران با یکدیگر در حال رقابت هستند، یک روزنامه این کشور به اتهام زنی های جدید شکلی متفاوت بخشیده و این بار برخی مقامات ارشد کشورش را به همدستی با ایران متهم کرده است. این در حالی است که روز شنبه خبر رسید نزدیک 10 روز پس از آنکه کویت سه دیپلمات و یک کارمند سفارت ایران در کویت را اخراج کرد، تهران نیز در واکنش، سه دیپلمات کویتی را از ایران اخراج کرد.
رسانه های کویت دیروز خبر دادند که وزارت امور خارجه ایران به سه دیپلمات سفارت کویت در تهران 10 روز مهلت داده تا خاک ایران را ترک کنند.منابع آگاه در وزارت امور خارجه کویت نیز به روزنامه الجریده کویت گفته اند: پس از اخراج دیپلمات های ایرانی از کویت، چنین اقدامی از سوی تهران پیش بینی می شد. با وجود اخراج متبادل دیپلمات های ایرانی و کویت اما تماس ها میان دو طرف ادامه دارد.
"خالد جارالله" معاون وزیر امور خارجه کویت هم تایید کرد ایران سه دیپلمات کویتی به نام های محمد الهاجری دبیر اول، سالم المشاری دبیر دوم و وطلال الدلک دبیر سوم سفارت را اخراج کرده است.
در همین حال سه نماینده پارلمان کویت خواستار اخراج همه اعضای سفارت ایران در کویت، توقف تمامی همکاری ها با ایران در زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و توقف سفرهای دوجانبه هوایی و دریایی میان دو کشور شدند.
مبارک الوعلان، ولید طباطبایی وفلاح الصواغ همچنین از دولت کویت خواسته اند که دیگر سفیری به تهران اعزام نکند و از کشورهای لبنان، سوریه و ایران نیروی کار گرفته نشود.
منابع آگاه دیپلماتیک در کویت به روزنامه الانبا» نیز گفتند که وزارت خارجه کویت حق اخراج شمار بیشتری از کارمندان را برای خود محفوظ می داند چرا که شمار کارمندان سفارت ایران در کویت بیشتر از اعضای سفارت کویت در تهران است.
علی اکبر صالحی وزیر امور خارجه ایران نیز شنبه گذشته در این باره گفت: اگر هدف و نیت ما آسیب رساندن به کویت بود آن زمانی که صدام به کویت حمله کرد و کویت در آسیب پذیرترین شرایط خود قرار داشت این کار را می کردیم; با وجود اینکه کویت در حمله صدام به ایران به صدامیان کمک کرده بود اما وقتی که صدام به کویت حمله کرد ما بزرگوارانه درهای برادری ایران را به روی مردم و دولتمردان کویت باز کردیم و آن ها را امان دادیم. این در حالی است که این روزها به نظر می رسد اختلافات درونی میان مقامات کویتی بالا گرفته است. جریان عقلانی و ملی گرای کویت خواهان حفظ روابط حسنه با تمامی کشورهای منطقه از جمله ایران است و به همین خاطر به همان میزان که از وارد ساختن اتهامات بدون سند و دلیل به ایران انتقاد می کند نسبت به اعزام نیرو به بحرین و سرکوب مردم این کشور نیز انتقاد دارد، از سوی دیگر جریان افراطی و متمایل به عربستان در این کشور اصرار بر اتهام زنی به ایران و همچنین اعزام نیرو به بحرین است. روند تحولات نشان می دهد که احتمالا در روزهای آینده این اختلافات به سطح عمومی نیز کشیده شود.
روزنامه کویتی "السیاسه" که پیش از این هم به غوغا علیه ایران پرداخته بود ، در جدیدترین اتهام افکنی علیه ایران نوشت: منافع شخصی و درگیری های وزرای کویت به مرحله ای رسیده که این افراد از مزدور بودن نخست وزیر کویت سخن می گویند و مدعی هستند که جناب نخست وزیر حقوق بگیر ایران است!
این روزنامه می افزاید: وزرای دولت کویت باید بدانند دشمنی و دوستی هم رسم و رسوماتی دارد و نباید هر سخنی را بر زبان آورد و هر خبری را بدون درنظرگرفت منافع و مصالح ملی منتشر کرد. اعلام احتمال عذرخواهی کویت از ایران درباره ادعای فعالیت شبکه جاسوسی ایران در کویت خشم برخی نمایندگان را برانگیخت واین افراد نخست وزیر کویت را به همدستی با ایران ودریافت حقوق از تهران متهم کرده اند!
"السیاسه" همچنین از فراخوان سفرای 5 کشور بزرگ اروپایی توسط وزیر امور خارجه کویت درباره شبکه ایرانی خبر داد و نوشت; در این جلسه وزیر امور خارجه اظهار داشته مناسبات ایران و کویت به حساس ترین نقطه خود رسیده و نخست وزیر کویت خواهان موضع گیری اروپا درباره فعالیتهای اطلاعاتی برون مرزی ایران شده است.
این روزنامه کویتی در پایان می نویسد: مردم کویت از روشن ترین و آگاه ترین مردم کشورهای عربی هستند و ناآرامی های سیاسی درون دولت و شایعه پراکنی های وزرا و نمایندگان علیه یکدیگر و علیه امیر و نخست وزیر و رئیس مجلس را به خوبی درک می کنند و هیچگاه نیز در درک خود اشتباه نکرده اند بنابراین براساس منطق سیاسی باید مقامات مسئول علیه یکدیگر سمپاشی نکنند و یکدیگر را مزدور و حقوق بگیر اجانب معرفی نکنند.
یک هفته قبل هم همین روزنامه کویتی با طرح ادعایی خطرناک در مقاله ای با نام "موامرات الفارسیه" (توطئه های ایرانی) مدعی شده بود: ایرانی ها در حال بررسی حمله به کویت و تصرف جزایر کویتی خلیج فارس هستند! در روزهای اخیر، موج گسترده مواضع ضد ایرانی از سوی مقامات و نهادهای حکومتی و غیرحکومتی برخی کشورهای عربی به ویژه کویت، بحرین و عربستان سعودی، سبب شده است تا بسیاری از کارشناسان به این تحلیل برسند که فضاسازی جدید، پروژه ای هماهنگ از سوی کشورهای یاد شده علیه ایران بوده و احتمال می رود، به دنبال آن، به زودی تحولات جدیدی در منطقه رخ دهد.
در تازه ترین فضاسازی رسانه های عربی منطقه برای تشدید ایران هراسی و همچنین انحراف افکار عمومی ملت های عرب منطقه، روزنامه کویتی السیاسه که به مواضع ضدایرانی شهره است، با طرح موضوع بالا نوشت: ایرانی ها می خواهند به نام حمایت از شیعیان بحرین و کویت، به جزایر خلیج فارس لشکرکشی کنند.
این روزنامه همچنین مدعی بود: این ادعاها را مسئولین کویتی و بحرینی در نشست سران کشورهای عربی در ریاض مطرح کرده اند.
السیاسه در ادامه آورده بود: "توطئه ایرانی ها" از چند هفته گذشته آغاز شده و همه کانال های تلویزیونی ماهواره ای ایران، این گونه القا می کنند که عربستان و بحرین، قصد نابودی شیعیان را داشته و ایران حق خود می داند که با حضور نظامی در این کشورها، از هم کیشان خود دفاع کند.حضور گسترده نظامی ایران در خلیج فارس، مشکلاتی را برای کشورهای عربی پدید آورده و باید هر چه سریعتر مرز حضور ایران در آب های آزاد خلیج فارس معین شود.
این روزنامه در پایان نوشته بود: این موضوع اثبات نشده که در بحرین و یا کویت و یا هر کشور عربی، شیعیان در فشار باشند، ولی ایرانی ها از حضور عربستان در بحرین، این گونه دریافته اند که عربستان قصد سرکوب شیعیان را دارد.
روابط ایران و کویت دوباره تیره می‌شود
یازدهم فروردین هم وزیر امور خارجه کویت ادعا کرد : این کشور در زمینه کشف یک شبکه جاسوسی مدعی ارتباط با ایران در کویت، سه دیپلمات ایرانی را از این کشور اخراج می کند.
به گزارش عصر ایران به نقل از روزنامه القبس چاپ کویت، شیخ محمد سالم صباح مدعی شد: آنچه از سوی کویت به سمت ایران رفته است همه خیر و خوبی بوده است. هیچ وقت برای ضربه زدن به روابط با ایران اقدام نکرده ایم در مقابل می بینیم که سپاه این گروه جاسوسی را برای هدف قراردادن امنیت کویت ایجاد کرد. امیدواریم دوستان در ایران به خوبی میزان خطرناک بودن چنین اقداماتی را دریابند.
سپاه پاسداران تاکنون بارها با صدور بیانیه های متعددی اتهام زنی مقامات کویتی را رد کرده است. وزیر خارجه کویت اضافه کرد: در همین راستا سفیر خود را از تهران فرامی خوانیم، کاردار ایران در کویت را نیز احضار می کنیم تا اعتراض کویت را ابلاغ کنیم.
قبل از این نیز بحرین به صورت اعتراض آمیز سفیر خود را از تهران فراخوانده بود. با این اقدام دو کشور از شش کشور جنوب خلیج فارس تاکنون سفیر خود را از تهران فراخوانده اند. این اقدامات می توانند روابط ایران را با شورای همکاری خلیج فارس تیره کند. وزیر امور خارجه کویت ادامه داد: سه دیپلمات ایرانی را که نام آنها در پرونده قضایی کشف شبکه جاسوسی ایران آمده است را از کویت اخراج می کنیم.
روزنامه القبس نیز نوشت چند روز قبل از این دو ایرانی و یک شهروند کویتی به اتهام جاسوسی برای ایران، در دادگاهی در کویت به اعدام محکوم شدند.
مطبوعات کویت در ماه می 2010 از بازداشت چند تبعه کویتی و خارجی به دلیل ارتباط با گروه جاسوسی برای سپاه ایران خبر دادند.
سپاه و وزارت خارجه ایران تاکنون بارها هرگونه فعالیت شبکه جاسوسی در کویت را رد کرده اند. کویت ادعا کرده است افراد دستگیر شده از تاسیسات حیاتی و مهم نظامی و غیرنظامی عکسبرداری و اطلاعات جمع‌آوری می کردند.
در پی ادعای یک مقام قضایی کویت مبنی بر آنچه که به عنوان کشف شبکه جاسوسی ایرانی خوانده شده است، یک مقام آگاه در وزارت امور خارجه کشورمان این ادعاها را کذب و بی اساس خواند.
این مقام آگاه وزارت امور خارجه گفت: این موضوع هیچ گونه ارتباطی با جمهوری اسلامی ایران و یا اعضای سفارت کشورمان نداشته و انتساب چنین ادعایی به ایران از سوی دستگاه قضایی کویت غیرمسئولانه است.
وی افزود: به هنگام طرح ادعای کشف این شبکه در سال گذشته نیز وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران شدیدا اعتراض کرد و متعاقبا مسئولان کویتی، هرگونه ارتباط موضوع را با ایران تکذیب کردند.
به گفته این مقام آگاه، طرح مجدد این موضوع پس از گذشت یک سال، سوال برانگیز بوده و متضمن اهداف خاصی است.
نگاهی به روابط ایران و کویت
روابط ایران و کویت به عنوان دو کشور مسلمان و همسایه همواره با فراز و نشیب هایی در قبل و بعد از انقلاب اسلامی همراه بوده است.کویت با 17 هزار 818 کیلومتر مربع مساحت در منتهی الیه شمال غربی خلیج فارس واقع شده و با توجه به قرار گرفتن این کشور در مجاورت ایران، عربستان و عراق و نیز دارا بودن منابع غنی نفتی از اهمیت خاصی برخور دار است.
کویت کشوری امیرنشین است و خاندان الصباح از سالهای متمادی بر این کشور حکومت می کنند و امیر فعلی آن شیخ صباح الاحمد الجابر الصباح است و قوای سه گانه به نوعی تحت نظر وی اداره می شود.
این کشور دارای یک مجلس قانون گذاری به نام مجلس امت با 50 عضو منتخب مردم است که البته به موجب قانون اساسی امیر حق انحلال آن را دارد. نکته قابل توجه اینکه علاوه بر نمایندگان منتخب مردم، وزیران کابینه نیز اعضای مجلس به شمار می روند و از حق رای برخوردارند.
کویت در نوزدهم ژوئن 1961 در زمان شیخ عبدالله سالم الصباح که به عنوان پدر قانون اساسی کویت شهرت دارد استقلال خود را از تحت الحمایگی انگلستان به دست آورد.
ایران جزو نخستین کشورهایی بود که همزمان با اعلام استقلال کویت در سال 1341 شمسی آن کشور را به رسمیت شناخت و در تاریخ 22 دی ماه همان سال اقدام به گشایس سفارت خود در این کشور کرد. روابط سیاسی ایران و کویت در سالهای حکومت پهلوی و قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل نزدیکی حکومت های دو کشور به غرب، خوب بود و کویت از این روابط در مواردی در مقابل توسعه طلبی های عراق سود می برد.
با این حال اعلام حاکمیت ایران بر جزایر سه گانه در سال 1350 و واکنش کویت به این موضوع، تا حدی سردی روابط میان دو کشور را به دنبال داشت ولی امضای قرارداد 1975 الجزایر میان ایران و عراق این نگرانی را برای کویت به وجود آورد که شاید عراق با فراغت از مسئله کردها در شمال، از این پس به فکر امتیاز گرفتن از کویت و طرح ادعاهای ارضی خود بیفتند، از این رو کویت برای حفظ توازن میان همسایگان همکاری هایش با ایران را افزایش داد.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز با توجه به تبلیغات گسترده غرب علیه ایران و برداشت های غلطی که از مفهوم صدور انقلاب برای حکام منطقه به وجود آمده بود تا حدی این روابط رو به تیرگی نهاد.
با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران هرچند کویت اعلام بی طرفی کرد ولی با این حال به طرق مختلف از حیث مالی، لجستیکی رسانه ای و غیره از رژیم بعث حمایت کرد تا اینکه لشکرکشی و تجاوز عراق به کویت و اشغال این کشور پیش آمد.
در جریان اشغال کویت، ایران در همان ساعات اولیه تجاوز عراق را محکوم کرد و مقامات کویتی همواره از این موضوع به عنوان نقطه عطفی در روابط دوکشور یاد و از این اقدام جمهوری اسلامی تجلیل می کنند. با این حال حضور آمریکا در منطقه و انتظار از متحدان خود از جمله کویت، در نوع رفتار و برقراری مناسبات با ایران به عنوان کشور مخالف سیاستهای راهبردی آمریکا، بی تاثیر نیست.
اواخر خرداد 86 یک دیپلمات کویتی که در تهران به دست افراد ناشناس، مورد ضرب و شتم قرار گرفت و وزارت امور خارجه کویت با احضار علی جنتی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کویت مراتب اعتراض خود را از وقوع این حادثه کتبا به وی اعلام کرد . در آن تاریخ هر چهار روزنامه اصلی چاپ کویت، در صفحات نخست خود به موضوع ضرب و شتم سفیر کویت در تهران به دست افراد ناشناس پرداختند. با این حال این اتفاق تاثیر چندانی روی روابط دو کشور نداشت.
اردیبهشت 89 اخباری از سوی رسانه های عربی مبنی بر وجود رابطه بین برخی از افراد دستگیر شده در کویت به جرم جاسوسی برای ایران منتشر شد و برخی از نمایندگان کویت خواستار قطع ارتباط با ایران شدند، ولی پس از آن رئیس مجلس کویت به ایران سفر کرد و به نظر می رسید این موضوع حل شده که در ابتدای امسال دوباره، با اخراج دیپلمات های ایرانی، این ادعا از طرف کویتی ها پیگیری شد که به نظر بی ارتباط با موضوع بحرین نباشد.
حسین علایی، کارشناس مسائل بین الملل در گفت وگو با سایت دیپلماسی ایرانی در پاسخ به این سوال که کویت ادعا کرده است که یک شبکه جاسوسی مرتبط با ایران را در این کشور دستگیر کرده است، این ادعا با چه هدفی مطرح شده است و آیا می تواند با هراس کویت از قیام های مردمی و تاثیرگذاری ایران در این زمینه ارتباط داشته باشد؟، گفت: اطلاعات دقیقی از ادعای دولت کویت در مورد کشف افراد جاسوس وابسته به ایران منتشر نشده اما منطقا می توان تحلیل کرد که ایران اصولا نیازی به داشتن شبکه جاسوسی در کشور کوچکی مثل کویت ندارد. اصولا این افراد می توانند چه اطلاعاتی در اختیار ایران قرار دهند؟
فرض کنیم بخواهند از ارتش کویت اطلاعاتی به ایران بدهند، کل ارتش کویت به اندازه یک لشکر ایران استعداد ندارد. همه اطلاعات این ارتش هم که در اختیار باشد یا نباشد، تاثیری در برآوردهای استراتژیک ایران ایجاد نمی کند. بنابراین به نظر می رسد از نظر منطقی باور چنین ادعایی بسیار دشوار است. از طرف دیگر اخیرا برخی مقامات ایرانی به کویت سفر کرده و اظهار تمایل کرده اند که روابط این کشور با ایران توسعه پیدا کند. بنابراین در چنین شرایطی که ایران تلاش های سیاسی زیادی را برای بهبود روابط با کویت و عربستان و سایر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس داشته است، بعید به نظر می رسد که از چنین شیوه هایی که معمولا کشف خواهد شد و در روابط کشورها اخلال ایجاد می کند، استفاده شود. بر همین اساس به نظر می رسد که در شرایط کنونی که احتمال بروز قیام های مردمی در کشورهایی مثل کویت و عربستان هم وجود دارد، طرح این مسائل نوعی اقدام پیش دستانه برای جلوگیری از حرکت های مردم علیه امیر نشین های منطقه خلیج فارس از جمله کویت باشد.