پیروزی غیر مترقبه حزب محافظهکار در انتخابات پنجشنبه این کشور محافل سیاسی و مردم را در بهت و شگفتی فرو برده و بر دامنه گفتگوهای اصلاحطلبانه درباره نظام انتخاباتی انگلیس افزوده است.
با وجود پیشبینیهای رایج در میان ناظران سیاسی انگلیس و نظرسنجیهای انجام شده در اینکشور حزب محافظهکار موفق به حفظ سلطه خود بر مجلس عوام و کرسی صدارت گردید و به این ترتیب جوی از ناباوری و دلسردی را در میان اقشار محروم و طرفداران احزاب دیگر بوجود آورد.
یکی از نامزدهای انتخاباتی اخیر در یک مصاحبه تلویزیونی گفت نتیجه انتخابات نشان میدهد که اگرچه اکثریت طبقه مرفه کشور از دیدن فقرا و خانوادههای بیخانمان متأثر میشوند لیکن مایل نیستند از جیب خود مبلغی برای بهبود وضعیت آنان بپردازند. مردم مرفه در انگلیس نه با عقل و احساس بلکه بر اساس کیف پول خود رأی میدهند.
حزب محافظهکار و طرفداران آن بیش از همه از پیروزی در انتخابات متعجب و خرسند شدهاند و اکنون با دلجوئی از اکثریت طرفداران دیگر احزاب در تلاش هستند جو علیه ساختار سیاسی موجود و سیستم انتخابات را آرام سازند.
«جان میجر» نخستوزیر محافظهکار در گفتگویی که جمعه شب از تلویزیون بیبیسی پخش شد خطاب به مردم اسکاتلند و دیگر نقاطی که به حزب کارگر رأی دادهاند گفت من نخستوزیر تمام کشور هستم و اگرچه برخی از شما به من رأی ندادهاید لیکن من کوشش میکنم منافع و خواستههای شما را در نظر بگیرم.
از سوی دیگر «نیل کینوک» رهبر حزب کارگر با لحنی بغضآلود طرفداران خود را به ادامه مبارزه سیاسی دعوت کرد و تلویحاً از امکان استعفای قریبالوقوع خود سخن به میان آورد.
روزنامههای لندن شکست اخیر حزب کارگر را تلخترین ناکامی این حزب در سی سال گذشته توصیف کردهاند و امید به قدرت رسیدن آنرا تا بعد از سال دو هزار میلادی بیهوده دانستند.
حزب لیبرال دمکرات نیز که به افزودن کرسیهای نمایندگی خود امید فراوان داشت در نهایت افسردگی با میزان مشابهی از سهم پارلمانی روبرو شد و بر ادامه مبارزات خود برای بدست آوردن حق سیاسی متناسب با ارای انتخاباتی تاکید کرد. بر اساس این طرح حضور در مجلس بر اساس شمارش تعداد رایدهندگان به هر حزب محاسبه خواهد شد و نه بر اساس منطقه و محلهای که اکنون ملاک است.
هماکنون بریتانیا به مناطق و محلات گوناگونی تقسیم شده که از نظر جمعیت با یکدیگر تناسب ندارند ولیکن هر کدام یک نماینده به مجلس میفرستند از اینرو پیروزی یک حزب در دو منطقه کمجمعیت مساوی پیروزی حزب دیگر در منطقهای که جمعیتش بیشتر از آن مناطق است محسوب نمیشود. حزب کارگر نیز اکنون به جدی گرفتن اینگونه اصلاحات انتخاباتی اشاره دارد و باید دید چگونه این احزاب خواهند توانست حزب حاکم محافظهکار را به پذیرفتن اصلاحات مورد نظر خود وادار کنند.
در شرایط کنونی امید به برچیده شدن نظام قدرت سنتی در انگلیس کاهش یافته است و این مطلب در کاریکاتوری که در روزنامه //ایندیپندنت// شنبه به چاپ رسیده منعکس است. این کاریکاتور هرم قدرتی را نشان میدهد که از راس آن ثروتمندان و قدرتمندان بر طبقات پائینتر از خود فشار وارد میکنند و در طبقه زیرین رایدهندگان را که در حال له شدن هستند به پای صندوقهای رای میفرستند تا دوباره به ادامه سلطه آنان مشروعیت بخشند.
واکنش رهبران دیگر کشورها
رهبران جهان پیروزی انتخاباتی جان میچر نخستوزیر بریتانیا را به وی تبریک گفتند.
به گزارش رادیو بیبیسی در حالی که رهبران احزاب محافظهکار جهان پیامهای گرمی به وی فرستادهاند متحدان نزدیک بریتانیا از نتایج این انتخابات احساس دلگرمی کردند.
در همین حال اظهارات رهبران حزب شکست خورده کارگر حاکی است از استعفای قریبالوقوع نیل کینوک از رهبری آن حزب است.
به گزارش بیبیسی نخستوزیر بریتانیا در طول 17 ماه حکومت خود با بسیاری از رهبران کشورها روابط نزدیکی برقرار کرده است که بهترین آن در طول جنگ خلیج فارس با جرج بوش رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا بوده است.
قبل از برگزاری انتخابات جرج بوش او را تلویحاً تأئید کرد و گفت که جان میچر یک رهبر فوقالعاده است و اکنون نیز جای تعجب نیست که بوش از پیروزی جان میچر اظهار خوشحالی کند.
به گفته رادیو لندن هر دوی آنان نظریات سیاسی مشترک دارند و در عرضه سیاست بینالمللی بخصوص در شورای امنیت سازمان ملل متحد با یکدیگر هماهنگی کامل داشتند.
هلموت کهل صدراعظم آلمان غربی (که از نظر سیاسی با جان میچر همفکر است، و روابطش با او بسیار بهتر از روابطش با خانم تاچر است) نیز عمیقاً از انتخاب مجدد جان میچر خوشحال است.
آلمانیها امیدوارند که میجر که هماکنون بدون وابستگی به کس دیگری حکومت را در دست گرفته تا قبل از ماه ژوئیه که نوبت ریاست بریتانیا بر جامعه اروپا میرسد سیاستهای خود را بیشتر در جهت اتحاد با اروپا تنظیم کند.
زیراک پدل رئیس جامعه اروپا که در گذشته درگیریهای زیادی با حزب محافظهکار داشته است فقط بصورت تشریفاتی یادداشت تبریکی برای جان میجر فرستاد.
فرانسوا میتران رئیسجمهوری سوسیالیست فرانسه اظهارنظری فوری در اینمورد نکرده است اما میتوان تصور کرد که ناکامی حزب کارگر که بدنبال نتایج فاجعهبار انتخابات محلی فرانسه برای سوسیالیستها اتفاق افتاده مقامات دولت سوسیالیستی فرانسه را ناراحت کرده است.
هازببلت نخستوزیر سوئد گفت که انتخابات بریتانیا نشان داد که سوسیالیزم وارد مرحله بحرانی خود شده است.
نخستوزیر ژاپن هم پیروزی جان میجر را به او تبریک گفت اما گروههای هوادار دمکراسی در هنگکنگ از پیروزی او انتقاد کردند. زیرا به گفته آنان حزب کارگر امتیازات بیشتری به آنان میداد.