بن لادن کیست؟
درباره زندگی بن لادن گفتههای بسیار وجود دارد، به طوری که حتی در برخی از بدیهیات نیز اختلاف نظرهایی به چشم میخورد.
«میشاییل پلی» و «خالد دوران» در کتاب «اسامه بن لادن و تروریسم جهانی» مینویسند: اسامه، هفدهمین فرزند از 57 فرزند «محمد بن لادن» است. نظرات در مورد سال تولد وی متفاوت است. برخی منابع او را متولد سال 1334 (1955) و برخی دیگر متولد سال 1336 میدانند.
پدر او که یمنیالاصل است، از بزرگترین مقاطعهکاران عربستان سعودی محسوب میشد. یکی از پروژههایی که وی را صاحب میلیونها دلار ثروت کرد، پروژه گسترش جادههای عربستان و مجموعه مساجد مکه بود.
اسامه در یکی از ثروتمندترین خانوادههای عربستان سعودی بزرگ شد اما مدارج ترقی خاصی را پیش نگرفت. وی نیز چون سایر برادرانش، از سنین کم مشغول به کار در شرکت پدر شد. برخی برادران او برای ادامه تحصیلات دانشگاهی یا تجارت، راهی آمریکا شدند، اما اسامه تمایل و انگیزهای برای تحصیلات دانشگاهی نداشت.
«عبدالقیوم فدوی» نیز در کتاب اسامه بن لادن و ماجراها آورده است: اسامه بن لادن سومین فرزند از 54 ـ و بنابر روایتی 57 ـ فرزند پدرش (محمد بن لادن) است که در شهر مکه، متولد شد و دوره تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان شهر، به پایان برد. دوره تحصیلات عالی را در شهر تجارتی و بندری جده در دانشگاه «عبدالعزیز» در رشته مدیریت اقتصاد در سال 1351 به پایان برد.
وی که پدرش را از دست داده بود با تمامی اعضای خانواده پر نفوس خود تحت تربیت و سرپرستی «ملک فیصل» پادشاه سعودی قرار گرفت، زیرا محمد بن لادن (پدر اسامه) یکی از وزرای فیصل بود.
بن لادن در دوران تحصیل در جده، تحت تاثیر افکار و اندیشههای «شیخ عبدالمجید» موسس مسلک «علوم کونیه و الاعجاز العلمی» قرار گرفت که سازمان «رابطه العالمیه الاسلامیه» را اداره میکرد و مدعی بود که «مذهب وسطیه» یا مذهب معتدل را براساس قرآن کریم و سنت نبوی در اسلام بنیانگذاری کرده است.
در کتاب «اسامه بن لادن و تروریسم جهانی» آمده است: طبق عرف و سنت معمول اعراب، اسامه خیلی زود ازدواج کرد. بزرگترین فرزندش «محمد» نام دارد و به این سبب در حلقه دوستانش «ابومحمد» نامیده میشود. طبق آیین اعراب نام او «ابومحمد اسامه بن محمد بن لادن» است.
اسامه در جوانی کششی نسبت به انجمنها و جنبشهایی چون «اخوانالمسلمین» از خود نشان نمیداد، اما در پایان دهه 70 میلادی، خواندن و تفحص در نوشتههای اسلام گرایان سیاسی را آغاز کرد و بزودی مجذوب آن شد. همزمان با دگرگونی او در سال 1358، جنبش مقاومت علیه شوروی اشغالگر در افغانستان شکل یافت. در این دوره، خط مشی سیاسی پاکستان، آزاد گذاشتن جنبشهای اسلامی برای اجرای اقدامات خود علیه شوروی از این منطقه بود. اما جنبشهایی چون افغانهای ملیگرا نمیتوانستند برای اقدام از خاک پاکستان استفاده کنند.
بسیاری معتقد بودند اگر بتوان خاک افغانستان را از تسلط شوروی آزاد کرد، میتوان نخستین دولت عقیدتی اسلامگرا را در آنجا پایهگذاری کرد. در نتیجه بسیاری از مجاهدان عرب رهسپار پاکستان شدند تا به مجاهدان افغان بپیوندند.
اسامه بن لادن در سال 1359، حدوداً از همان ابتدای این جریان، به شهر لاهور در شمال پاکستان کوچ کرد و با «عبدالله اعظم» پیوند آشنایی بست. «اعظم» از اسلامگرایان فلسطینی بود که در این برهه در دانشگاه بینالمللی اسلامآباد تدریس میکرد. اسامه به واسطه اعظم به جمع مجاهدان افغان راه یافت و راهاندازی تشکیلات «مجاهدان افغان ـ عرب» مرهون تلاشهای اسامه و اعظم بود.
«جین ساسون» در کتاب «ظهور بن لادن» به نقل خاطراتی از همسر اول و پسر چهارم اسامه میپردازد و بر این اساس مینویسد: فعالیتهای اسامه بن لادن باعث شده بود که خانواده وی به عربستان، پاکستان، سودان، افغانستان و در مقطعی به آمریکا سفر کنند.
«نجوا» همسر بن لادن گفته است: ما فقط دو هفته در آمریکا (ایندیانا پلیس و لس آنجلس) بودیم و در یکی از این دو هفته، اسامه برای دیدار برخی افراد در لسآنجلس به این شهر سفر کرد. پس از آن، بن لادن به پاکستان و افغانستان برای مبارزه با حضور نظامی شوروی سابق در افغانستان، سفر کرد.
به گفته همسر بن لادن، هیچ چیز به اسامه بن لادن به اندازه رانندگی سریع در سراسر روز در صحرا لذت نمیداد. همچنین یکی از علایق اسامه بن لادن، کار در زمین کشاورزی، پرورش دانه و گل آفتابگردان بوده است.
پس از این که اسامه بن لادن به خاطر مخالفت با حضور نیروهای آمریکایی در عربستان به سودان تبعید شد، به کشاورزی و پرورش گلهای آفتابگردان روی آورد. این در حالی است که همزمان، وی شروع به طراحی حمله و تاسیس شبکه القاعده کرد.
فرزندان اسامه بن لادن تصریح کردهاند که وی خانوادهاش را مجبور میکرد شبها را در صحرا بگذرانند. وی همچنین فرزندان خود را مجبور میکرد از کوههای مناطق کوهستانی بدون آب بالا بروند تا خود را با شرایط سخت سازگار کنند.
پسر چهارم بن لادن نیز گفته است: پدر من به مادرم اجازه نمیداد که کولر را روشن کند. هم چنین اجازه نمیداد که مادرم از یخچالی که در آشپزخانهمان بود استفاده کند.
به گفته فرزندان بن لادن، پدرشان یک سوارکار ماهر بوده است که انگلیسی را با تسلط صحبت میکرد و در ریاضیات نیز تبحر داشت.
البته یکی از محافظان بن لادن به نام «ابوجندل» دهم فروردینماه 1385 در گفتگو با شبکه آمریکایی «سی.بی.اس» درباره خانواده سرکرده القاعده گفت: او سه دختر و یک پسر دارد. پسر او که بزرگترین فرزند است که به بنلادن تقدیم شده است، هماکنون به مدرسه میرود و در زمان تولدش، بنلادن، تکهای از خرمای خود را گاز زده و باقی آن را پیش از اینکه کودک از شیر مادرش بخورد، در دهان«حبیب» گذاشته است.
ابوجندل تاکید کرد: بهترین شانس آمریکا برای کشتن بنلادن، پیش از یازدهم سپتامبر بود. در مردادماه 1377، درست پس از دو بمبگذاری در سفارت آمریکا در شرق آفریقا توسط بنلادن، القاعده میدانست آمریکا انتقام خواهد گرفت؛ بنابراین، محل استقرار خود را به طرف شمال ترک کرد.
محافظ بن لادن که حدود دو سال در یک سلول انفرادی در زندان صنعا محبوس بود، در مورد آخرین نوار منتشر شده از سرکرده القاعده گفت: او به آمریکا هشدار داد؛ بنابراین، اگر آمریکا به هشدارها توجه نکند و آنها را جدی نگیرد، پیامدهای بدی برای این کشور در پی خواهد داشت. ادامه دارد...