هنگامی که پانزدهم اردیبهشت ماه گذشته حافظ اسد در رأس یک هیأت بلندپایه سوری وارد امان شد، فصل جدیدی از روابط سوریه و اردن با استقبال سیاسی دو طرف آغاز شد. کمتر از پنج ماه پیش از آن، شاه حسین با اقدام مسافرت به دمشق، اشتیاق و علاقه فراوان خود به آغاز چنین روابطی را که اکنون در آستانه بهبودی کامل است نشان داد. ملک حسین در شرایطی برای اولین بار به سمت دمشق پرواز نمود که سابقه تاریک و سیاه گذشته مناسبات «سوریه -اردن» چنین شهامتی را برای ورود به دمشق به شاه حسین نمیداد. او در موقعی وارد سوریه شد که هنوز گرمی روابط با ساف پایان نگرفته و موقعیت صدام در جبهههای جنگ به تیرگی امروز نبود.
سرانجام پس از گذشت چهار ماه و اندی، اسد وارد امان شد تا به دیدار شاه اردن پاسخی مناسب داده باشد هر چند که زمانی طولانی از آن میگذشت. حافظ اسد در آن هنگام از سوی آمریکا بطور مستقیم مورد تهدید حمله نظامی واقع شده و تجزیه دردناک لیبی در پیش روی او، وجود داشت و دولت شوروی کمترین موضع عملی و یا حتی تبلیغاتی عمدهای نسبت به حملات وحشیانه آمریکا به لیبی از خود نشان نداده و برای سوریه نوعی احساس تنهائی در آینده خود وجود داشت. نکتهای که نزدیکان دو طرف نسبت به محور مذاکرات سران سوریه و اردن ابراز داشته تنها حول محور، صحبت بر سر مشکلات خاورمیانه، کنفرانس به تعویق افتاده سران عرب ازفاس مراکش و دیگر مسائل مورد علاقه طرفین بود. بدنبال مسافرت اسد به امان، هفته بعد شاه حسین عازم بغداد شد و این خود نکات مبهمی را نسبت به محور مذاکرات سران سوریه و اردن در تبلیغات جهانی مطرح ساخت اما اینک پس از مدّت کوتاهی کمتر از دو هفته ملک حسین روز شنبه وارد دمشق شد و دو روز بعد از آن مجدداً به سمت بغداد پروازنمود. هیأت اردنی را در این سفر، نخستوزیر و وزیر خارجه و وزیر دادگستری اردن تشکیل میدهند که مذاکرات عمدهای را در بغداد آغاز کردهاند. مطلبی که هم اینک از طرف رسانهها و مطبوعات خارجی در مورد فلسفه این «شدت تحرکات سیاسی شاه حسین» مطرح میشود، تکیه و تأکید بر وساطت میان «بغداد و دمشق» میباشد. آنها بر این نکته پای میفشارند که به سبب اختلافات سوریه و ایران بر سر گروگانهای فرانسوی و آمریکائی در لبنان و نیز عدم پرداخت بدهیهای سوریه به ایران، مناسبات «تهران-دمشق» در حال ضعیف شدن است. آنها در تلاشند تا روابط جمهوری اسلامی با سوریه که یک مناسبات کاملا استراتژیک در سطح منطقه است را سست نشان داده و قدم دیگری در جهت حمایت از صدام در جنگ تحمیلی بردارند. اما جمهوری اسلامی ایران معتقد است که همکاریهای «تهران -دمشق» یک بعد کاملاً استراتژیکی داشته و حول محور منافع ملتهای منطقه دور میزند. سه کشور ایران، سوریه و لیبی کشورهای مترقی هستند که با اتخاذ مواضعی مشترک در مقابل مرتجعین منطقه و نیز تهدیدات آمریکا همکاریهای اصولی و زیر بنائی دارند و صرفاً با مسافرت حافظ اسد به اردن و یا شاه حسین به سوریه تغییر محسوسی نخواهد نمود. البته نباید از این نکته غافل بود که این رفتوآمدهای سیاسی با اهداف از پیش تعیین شده آمریکا صورت میپذیرد و در نهایت هدفش به ضعف کشاندن سوریه در سطح منطقه است. ما معتقدیم هر گونه نزدیکی رابطه سوریه با اردن که منجر به نزدیکی رابطه با عراق شود، میتواند نقش مترقی این کشور در سطح خاورمیانه را در معرض تهدید جدی قرار دهد، و حافظ اسد میداند که صدام موجودی نیست که بتوان با او از در مذاکره وارد شد، همچنانکه رژیم بعثی عراق با اعزام مزدورانی به سوریه، انفجارات مهیب و سنگینی را در آن کشور به وجود آورد و در صورت احساس نرمش از طرف مقابل فشارهایش را برای باجگیری بیشتر خواهد نمود.
بخش سیاسی خارجی