مجلس دوم و لوایح اساسی
گاهی سئوال میشود که مجلس دوم در مورد لوایح اساسی چه کرده است؟
واقعیت اینست که در این مجلس لوایح اساسی مهّمی به تصویب رسیده که مهمترین آنها از نظر انقلاب قانون نحوۀ اجرای اصل 49 است که از طریق آن، ثروتهای نامشروع مصادره و در جهت منافع محرومین و مستضعفین صرف میگردد. در هنگام انتخابات دوره دوم یکی از مهمترین سئوالات از نامزدها همین اصل 49 بود که بحمدالله مجلس دوم در همان سال اول این قانون را تصویب کرد اما نتایج و میزان اجرای آن را باید از مسئولین قضائی و اجرائی پرسید. تصویب این قانون بهترین وسیلهای بود که میتوانست ثروتهای نامشروع را از بین ببرد و عدالت اجتماعی اسلامی را جاری سازد و هنوز هم با اجرای این قانون میتوان قدم بزرگی در راه خدمت به محرومین و مستضعفین برداشت سایر لوایح مهم عبارتند از:
2ـ نحوه اجرای اصل 90 ـ که مربوط به رسیدگی شکایات از سه قوه است.
3ـ قانون دادرسی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی
4ـ لایحه اراضی شهری
5ـ قانون مالیاتهای مستقیم
6ـ قانون مجازاتهای اسلامی
7ـ قانون سازمان حسابرسی
8ـ قانون دیوان محاسبات
9ـ قانون توزیع بودجه سالهای پس از پیروزی انقلاب
10ـ قانون ارتش
11ـ قانون خدمت وظیفه عمومی
12ـ قانون کار
13ـ قانون تشکیل شوراهای اسلامی کار
14ـ واگذاری زمینهای بایر و دایر کشت موقت به کشاورزان
15ـ قانون مطبوعات
16ـ قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی
17ـ قانون حدود وظائف و اختیارات ریاست جمهور
18ـ قانون اهداف و وظائف وزارت فرهنگ و آموزش عالی
19ـ قانون اهداف و وظائف وزارت آموزش و پرورش
20ـ قانون اصلاح قانون معادن
21ـ قانون نظام پزشکی
22ـ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و خیریه
23ـ قانون وزارت صنایع سنگین
24ـ قانون وظائف وزارت امور خارجه
25ـ احزاب و جمعیتها و انجمنها....
26ـ قانون تعاونیها
27ـ قانون ممنوعیت چاپ نشریات غیر ضروری در دستگاههای دولتی
28ـ قانون انحلال سازمان پیشاهنگی که براساس فرهنگ استعماری پدید آمده بود.
29ـ قانون خدمت نیمه وقت بانوان
30ـ قانون حق حضانت فرزندان صغیر به مادران آنها، که از نظر رعایت عدالت و حفظ تربیت خانوادگی بسیار مهم است.
31ـ قانون افزایش معافیت مالیاتی کارمندان دولت که کمکی قابل توجه به آنها بود.
32ـ قانون پرداخت کمک هزینه به کارمندان دولت
33ـ قانون بخشودگی مالیاتی اموال و بدهیهای مالیاتی شهدای انقلاب
34ـ قانون اصلاح قانون انتخابات
و سایر قوانینی که در این دوره توسط مجلس محترم به تصویب رسیده و هر یک بخش عمدهائی از مشکلات یک کشور تازه انقلاب کرده، و گرفتار 8 سال جنگ، و روبرو با توطئههای عظیم جهانی را حل و رفع کرده است.
بنابراین ملاحظه میشود که مجلس دوم در وظیفه اصلی و اساسی خویش که تصویب قوانین مورد نیاز نظام و کشور است در سطح قابل توجهی فعّال بوده است و از اینرو باید از نمایندگان محترم این دوره تقدیر بشود.
و در مورد برخی لوایح مهّم دیگر باید گفت بیش از اینکه عدم تصویب آنها متوجه مجلس باشد متوجه قوه اجرائی است که میتوانسته و بایستی لوایح مورد نیاز را با کار کارشناسی توسط دستگاههای در اختیار دولت، به مجلس تقدیم نماید تا مجلس با بررسی همهجانبه آن، و نظردهی نمایندگان مناطق مختلف کشور آنها را تصویب و به دولت برگرداند.
و تقریباً باید گفت کمتر لایحهای است که از طرف دولت به مجلس آمده و رد شده باشد.
حتی لایحۀ «تعیین حدود فعالیت بخش خصوصی» که میتوانست در نظارت و کنترل و تنظیم روابط بخش خصوصی بسیار مؤثر باشد توسط خود دولت پس گرفته شد.
البته مجلس دوره دوم در چند مورد طرحهای قابل توجهی هم تهیه و به تصویب رساند اما باید دانست که نمایندگان نمیتوانند در همه موارد «طرح» بدهند زیرا تهیه طرح و لایحه، نیاز به کار کارشناسی همهجانبه دارد و فعلاً چنین امکاناتی در اختیار مجلس نیست مگر آنکه از طریق دو قوه دیگر این کار کارشناسی انجام شود.
با این همه مجلس دوره دوم توانسته است این سطح بالای از خدمت را تقدیم نماید که انشاءالله اجر آنها نزد خداوند متعال و در پیشگاه تاریخ محفوظ خواهد ماند.
این جانب از برخی افراد و کسانیکه بدون دلیل و استدلال دارند مجلس دوّم را متهم میکنند که کار اساسی نکرده است میپرسم که:
ـ چرا شما دلیل و موارد و مصادیق را ذکر نمیکنید که مثلاً مجلس در چند مورد میتوانسته این لوایح را بررسی نماید و نکرده است.
دولت وظیفه اساسی دارد که لوایح را تهیه و به مجلس تقدیم نماید.
ـ علاوه بر این ـ شما که این همه صحبت از این میکنید که مجلس دوم لوایح اساسی را تصویب نکرده چرا از دوستان خودتان که نماینده بودهاند نمیپرسید شما که میتوانستهاید با 15 امضاء (توجه شود فقط با 15 امضاء از 270 نماینده) همه طرحهای مورد نظرتان را تهیه و به مجلس تقدیم نمائید چرا نکردهاید؟
ـ شما که مجلس دوم را میخواهید مجلس ناموفقی بدانید، پس دوستان خودتان که طرفدار و از جناح شما بودند و بارها اظهار داشتهاید که اکثریت را در مجلس داشتهاند و فقط اقلیتی در مجلس را متهم میدانید، چرا از آنها نمیپرسید که به چه علت گذاشتهاند با اکثریتی که داشتهاند مجلس دوم ناموفق باشد؟
در حالیکه اگر مجلس دوم ناموفق فرض شود قبل از آنکه مسئولیت متوجه اقلیت (بزعم شما) باشد متوجه همین اکثریت است.
البته همانطور که عرض کردم ما اعتقاد داریم که با توجه به شرایط زمان و امکانات و در حد توان و تجربه، مجلس دوم مجلس موفق و سربلندی است و اکثریت و اقلیت هم مفهوم چندانی در این مجلس نداشته است. زیرا این مجلس، مجلس غربی نیست بلکه مجلس اسلامی و تابع ولایت فقیه است.
و نمایندگان در موارد اساسی اکثریت قریب به اتفاق یکصدا و هماهنگ عمل کردهاند. و در مواردی هم که هر جناح و جمعی تشخیص وظیفه جداگانهای میداده به وظیفه عمل کرده و در موارد اختلافی هم، همه (الاّ چند نفر) به نظر ولیفقیه عمل کردهاند.
لذا تذکراً عرض میکنم که بخاطر بهرهبرداری سیاسی دلخواه، نباید این همه ارزش و خدمت و زحمت و اخلاص و فداکاری نمایندگان منتخب امت امام، نادیده گرفته شود.
و مطمئناً ملت این مسائل را میفهمد و خداوند نیز از آن نخواهد گذشت. و ضررش متوجه خود شما خواهد شد، که: «من لم یشکر المخلوق، لم یشکر الخالق».
سایر خدمات دوره دوم
نمایندگان مجلس دوره دوم علاوه بر بررسی و تصویب لوایح و طرحها. در جهات دیگر هم فعال بودهاند. بطور مثال در سال اول حدود دو هزار تذکر، و در سال دوم و سوم هر سال حدود هزار و پانصد تذکر و بطور طبیعی در سال چهارم هم همین حدود تذکر به مسئولین اجرائی در جهت رفع مشکلات مردم و کشور دادهاند یعنی در عرض 4 سال در 7 هزار مورد تذکر داده شده که بررسی، بازرسی، دقت و تهیه این همه تذکر نشاندهنده دلسوزی و فعالیت نمایندگان است.
خدمات عمرانی تبصره 16
همچنین نمایندگان شهرستانها در ارتباط با تبصرۀ 16 که جذب مالیاتهای افراد جهت اقدامات عمرانی و آبادانی در شهرستانهاست تلاش قابل تقدیری کردهاند تا در این دوره که بعلت توطئه جنگ نفت و نفتکشها و تنزل دلار و مشکلات دیگر، دچار کسر بودجه هستیم، بتوانند ضمن کمک به دولت، اینگونه پولها را به طرف سرمایهگذاریهای عمرانی در کشور بکشانند با اینکه در واقع وظیفه نمایندگی آنها هم نبوده است.
و متأسفانه بنده وقت نکردم آماری ولو اجمالی از این تلاش چشمگیر و مخلصانه، تهیه کنم تا معلوم شود نمایندگان چه بودجه عظیمی را از این طریق، با چه زحمت و تلاشی تهیه کرده، و چه خدمات ارزندهای از این راه در سراسر کشور به مرحله عمل درآوردهاند. انشاءالله هیئت رئیسه مجلس به این مهم در تاریخ مجلس دوم خواهد پرداخت.
لازم به توضیح است که این تبصره در تهران قابل اجرا نیست، و برخی از نمایندگان تهران تلاش خود را در این خدمت عمومی در اختیار نمایندگان محترم شهرستانها گذاشتهاند.
سرکشی به امور حوزه نمایندگی
همچنین نمایندگان در سراسر این چهار سال در سراسر منطقه نمایندگی خود به سرکشی و دیدار و گفتگو با مردم و تشویق و ترغیب آنها به حضور در صحنهها، و شرح و توضیح مسائل کشور و توجیه امور برای آنان پرداختهاند. و از طرحها و کارهای مختلف اقتصادی ـ نظامی ـ فرهنگی، بازدید و بازرسی بعمل آورده و خدمات را تقدیر، و نواقص را گوشزد، و در راه تکمیل خدمات و رفع نقائص کوشیدهاند.
اینان چون براستی منتخب مردم بودند، نه انتخاب شده توسط حکومت یا خانها و فئودالها، آنطور که در دوران طاغوت بود. لذا تمام نیرو و تلاش خود را برای ولینعمتهای خود که مردم متعهد و معتقدند بکار میگرفتهاند.
و مردم آنها را از خود دانسته، و اینان خود را از مردم میدانستند، و در همین ارتباط صمیمانه بود که میتوانستند و توانستند حضور خود را در میان مردم حفظ کرده، آنها را در صحنه نگه دارند.
آمار این دیدارها و بازدیدها اگر تهیه گردد معلوم خواهد شد که چه اندازه در این زمینه در دوره دوم مجلس شورای اسلامی کار شده است.
در سیاست خارجی
دیدارهای عده قابل توجهی از نمایندگان از کشورهای خارج و ملاقات با مسئولین آنها و تبیین و تشریح سیاستها و دستاوردهای انقلاب و جمهوری اسلامی و خنثی کردن توطئههای سیاسی دشمنان انقلاب، همراه با اظهارنظرها و پیشنهادها در مورد مسائل سیاسی خارجی، و ارتباط با سایر مجالس دنیا و حضور در کنفرانسهای بینالمجالس و سایر کنفرانسهای بینالمللی، و نیز تصویب موافقتنامههای فرهنگی و اقتصادی با برخی از کشورهای دیگر، از جمله فعالیتهای قابل توجه دوره دوم مجلس میباشد.
بخصوصی در مسئله طلب یک میلیارد دلاری ایران از فرانسه، که مجلس محترم با دقت و بررسی کافی توانست حقوق ملت مظلوم را در این مسئله مهم حفظ نماید.
دیدار با مردم
دیدار نمایندگان در محیطی ساده و بدون تشریفات با اقشار مختلف مردم یکی دیگر از موفقیتهای این دوره است. و بسیاری از مشکلات جزئی مردم در همین دیدارها حل شده است.
نمایندگان و دفاع مقدس
یکی از مهمترین فعالیتهای نمایندگان دوره دوم، حضور آنها در جبهه و پشت جبهه و کمک جدی به تصویب بودجه جنگی و ایجاد تسهیلات برای رزمندگان و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، و بسیج تودههای مردم در کمک و اعزام به جبهه بوده است.
حمایتهای بیانی و عملی نمایندگان از جنگ مقدس و حضور آنها در مناطق جنگزده، و تشویق مردم به مقاومت بیشتر، مسائلی است که بر کسی پوشیده نیست. بخصوص در مناطقی که مورد بمباران و حملات هوائی دشمن کافر قرار میگرفتند، نمایندگان این مناطق حتیالامکان در محل حضور یافته، خود در میان مردم میماندند، تا خدمات و اقدامات تأمینی برای مردم سریعتر و بهتر انجام پذیرد.
در تهران که در این چند سال چندین بار مورد بمباران هوائی قرار گرفت، اکثر نمایندگان در تهران ماندند و در حد امکان برای رفع مشکلات ناشی از این حوادث تلاش نمودند.
و بهترین نمونه در این چند سال در یک ماهه اخیر بود که تهران هدف موشکهای دوربرد صدام کافر قرار گرفت. و در مجلس بحث بودجه با جلسات علنی صبح و عصر ادامه داشت. و علیرغم این موشکباران کور که به نقاطی از اطراف مجلس نیز خساراتی وارد نمود باز نمایندگان در جلسه علنی، نشستند و بحثهای طلبگی را ادامه دادند و بودجه را با دقت کافی تصویب کردند. و این شجاعت و مقاومت الحق درخور تحسین بود.
حضور نمایندگان در جبههها و همچنین تشویق آنها در پشت جبهه، بارها و بارها مورد تقدیر و تحسین رئیس مجلس قرار گرفت.
این موضوع تنها منحصر به خود نمایندگان نبود ـ بلکه فرزندان و خواهر و برادرزادگان آنها در جبهه حضور یافته و عدهای از آنان شهید شدهاند.
از ریاست محترم مجلس که دو خواهرزاده ایشان شهید و اخیراً فرزندشان در عملیات والفجر 10 مجروح شده است تا نمایندگانی مثل حجةالاسلام والمسلمین آقای جعفری نماینده شهر بابک که فرزند و برادرزادهاش شهید شدهاند و حجج اسلام آقای سلیمی (میانه) و ارومیان (مراغه) که هر یک دو فرزندشان را تقدیم انقلاب اسلامی کردهاند. و حجةالاسلام اکرمی و تعداد دیگری از نمایندگان که فرزندشان و برخی مثل آقای امانی که دو برادرزاده و یک نوهاش را در این 4 سال در جبهههای نبرد حق بر علیه باطل تقدیم راه خدا کردهاند. و چه بسیارند که فرزندان یا نزدیکان آنها مجروح شده و باز پس از سلامت به جبهه بازگشتهاند.
شهدای مجلس دوم
مجلس دوم قبل از آغاز فعالیت خود اولین شهید بزرگوار را تقدیم داشت که شهید حجةالاسلام والمسلمین شاهآبادی، فرزند استاد امام بود که در دیدار از جبهه جنگ به فیض شهادت رسید. و سپس آیةالله شهید ربانی املشی که به دست باند پلید مهدی هاشمی توسط داروی سرطانزا مسموم و به طرزی فجیع به شهادت رسید. و پس از آن فاجعه حمله ناجوانمردانه صدام به هواپیمای مسافربری بود که نمایندگان بزرگواری چون حجج اسلام محلاتی، سیدنورالدین رحیمی، یعقوبی، موسوی دامغانی ـ کلاتهای شاهچراغی و معرفیزاده به همراه تعداد دیگری از عزیزان، عازم جبهه و جهاد بودند در آن به شهادت رسیدند و نیز حجةالاسلام شیخ غلامرضا رحیمی نماینده پرشور و مخلص ماهشهر که در بازدید از جبهه و منطقه نمایندگی خود، در تصادف اتومبیل به شهادت رسید.
و مرحوم عطائی نماینده مردم سنندج که در راه بازدید از حوزه نمایندگی در تصادف به لقاءالله نائل آمد. این تعداد قابل توجه از شهدا در دوره دوم نشانگر میزان بالای حضور نمایندگان در صحنههای جهاد و انجام وظیفه است و چون شهادت یک انعام الهی است و از الطاف خفیه اوست پس مجلس دوم هم شایسته شمول این انعام بوده است.
ختام مطلب
با این همه نمیتوان گفت که مجلس دوم خالی از هرگونه نقص و یا اشتباهی بوده، و چنین چیزی مورد انتظار و توقع نیست در این مجلس نمایندگانی هم وجود داشتهاند که در ظاهر فریاد طرفداری از مستضعفین و محرومین و پرهیز از باندبازی و مخالفت با سرمایهداران سر دادهاند اما معلوم شد که خود در باندی خطرناک نقش اساسی داشته و یا دارای چندین منزل مسکونی و در خدمت سرمایهداران نامشروع بودهاند. و کسانی دیگر که دچار اشتباهات فاحشی شده و همگی گرفتار عواقب اعمال خود گشتهاند. البته نباید بر این موارد انگشتشمار تکیه کرد بلکه باید مجموعه را در نظر گرفت که در این نگرش، بایستی گفت. مجلس دوم بحمدالله تحت رهبری امام بزرگوار و بهمت اخلاص و علاقه و تدین و تعهد اکثریت نزدیک به اتفاق نمایندگانش.
مجلسی موفق و منشاء خدمات فراوان به جمهوری اسلامی ایران بوده است. امید آنکه مجلس سوم نیز با بیداری و هوشیاری این امت قهرمان، و با رهنمودهای حضرت امام و سایر بزرگان جمهوری اسلامی، کاملتر و قویتر و خالصتر و فقاهتیتر، و در خط ولی فقیه، بیش از گذشته بتواند به موفقیتهای عظیمی نائل آید. و انشاءالله در دوره سوم مجلس این پرچم پرافتخار الهی بر فراز گنبدهای کربلا، نجف و کاظمین باهتزاز درآمده و قدس و مدینه و مکه آزاد گردد و بالاخره این پرچم معطر از خون شهدا، و استوار در دستهای مجاهد مردان راه خدا، تقدیم صاحبالامر«عجل» گردد. چنین باد آمین یا ربالعالمین
«بادامچیان» 10/1/1367