نماز جمعه فصل‌الخطاب

روح‌الله امین‌آبادی
پنجم مرداد ماه سالروز اقامه اولین نماز جمعه در تهران پس از پیروزی انقلاب اسلامی است و به همین مناسبت اولین جمعه این ماه را به نام روز نماز جمعه نام گذاری کرده اند. درباره این مراسم عبادی سیاسی تاکنون بسیار گفته و نوشته شده است . حضور میلیون ها نفر در یک روز و در مراسمی که مهم ترین مسائل جامعه مورد بحث و کنکاش قرار می گیرد علاوه بر تقویت روحیه اخوت و برادری، تشکل نیروهای اسلام، رشد فکری سیاسی مسلمانان و تقویت روحیه جمعی باعث مرکزیت بسیج مردم نیز می شود .
در این مختصر درباب چرایی و لزوم نماز جمعه سخن نمی گوییم که هر انسان عاقلی با تصور محاسن این فریضه بر وجوب آن حکم کرده و به فرموده بزرگان تصور باعث تصدیق خواهد شد .
این نوشتار می کوشد به ویژگی اصلی نماز جمعه در حل بحران های سیاسی و هشدار دهی به مردم در جهت شناخت و دفع توطئه های دشمنان بپردازد .
زمانی که بحران در جامعه ایجاد شده و عده ای می کوشند قوام کشور را با سوء استفاده از موقعیت پیش آمده تضعیف کرده و شاکله نظام را از هم بپاشند نماز جمعه می تواند در توجیه مردم و ارائه تحلیل های درست نقشی اساسی ایفا کند .
یکی از پدیده های شوم در جامعه، چه در صدر اسلام که توانست تا حدودی در کارهای پیامبر «صلی الله علیه و آله» و یارانش اخلال ایجاد کند و چه در زمان حال، پدیده «نفاق» است.
نگاهی به تاریخ اسلام نشان می دهد که منافقان آن دسته از دشمنان اسلام بودند که دوستی، دلسوزی، همراهی، نرمخویی و... آن ها همه در ظاهر،در حالی که دل هایشان لبریز از کینه بود و همیشه دنبال فرصتی بودند تا ضربه های خود را به اسلام وارد سازند. خداوند پیامبرش را هشدار می دهد تا مبادا تحت تأثیر ظاهر سازی های آن ها قرار گیرد و آن ها را با این تعبیر رسوا می سازد: «واللّه یشهد ان المنافقین لکاذبون»؛ «و خدا شهادت می دهد همانا منافقان قطعا دروغگویانند.»
منافقان در مدینه تلاش خود را در این جهت متمرکز کرده بودند تا پیامبر «صلی الله علیه و آله» و یاران او را تضعیف و از صحنه خارج کنند. و نماز از جمله مواردی بود که منافقان نسبت به نقش سازنده و افشاگرانه آن، حساسیت نشان می دادند و سعی در تضعیف آن داشتند و به دلایل زیر با نماز جمعه مخالف بودند:
1- در سایه نماز جمعه وحدت و یکپارچگی مسلمانان تقویت می شد؛
2- نماز جمعه نمودی از حاکمیت و اقتدار مسلمانان به شمار می آمد؛
3 - نماز جمعه، تبلیغات سوء و زهرآگین منافقان را خنثی می نمود؛
4 - نماز جمعه نمایش قدرت سیاسی اسلام بود و به خاطر ویژگی موج آفرینی آن ایمان و توحید را تقویت می کرد؛
5 - نماز جمعه، موجبات امیدواری دوستان و نومیدی دشمنان را فراهم می ساخت.
بدین جهت منافقان نماز جمعه را به خاطر طبیعت افشاگرانه اش بیش از هر برنامه دیگری برای خود خطرناک می دانستند و علاوه بر کار شکنی ها و تبلیغات سویی که در ارتباط با از هم پاشیدن آن انجام می دادند خود نیز از حضور در نماز جمعه امتناع می ورزیدند.
در طول 23سالی که از زعامت امام خامنه ای می گذرد کشور از بحران های بسیاری عبور کرده است . رهبرعزیز انقلاب در طول این مدت و در شرایطی که توپخانه رسانه ای دشمن در پخش شایعات و ایجاد فضای یاس و غبار فتنه فعال بوده بارها به میدان آمده و با بی اثر کردن توطئه دشمن در ایجاد فضای امید به آینده کوشیده اند .
قابلیتی که حتی دشمنان را بارها به سخن در آورده است.ولی فقیه با نگاه کلانی که با عینک دین و فقاهت و ارزش های دین به مسائل دارد، سبب می شود تا در حوادث و ناراستی هایی که از جانب دشمنان خارجی یا نفوذ داده شدگان داخل به چارچوب نظام در حال پیگیری است، به خوبی شناسایی، مقابله و خنثی کند. نمونه های زیادی را می توان در این زمینه مثال زد که نماز جمعه 29خرداد 88از جمله این موارد و شاید مهم ترین آنها باشد .
مدیریت کلان رهبر انقلاب در حوادث پیش و پس از برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در چارچوب مدل یاد شده به خوبی قابل تبیین است .در ایام پس از انتخابات و طرح موضوع تقلب نیز در هفته های نخستین، ایشان با هدایت جریان اعتراض به چارچوب قانونی که همانا شورای نگهبان بود، باز به جریان فتنه فرصت بیان دیدگاه را ارائه کردند، ولی پس از اعلام نظر شورای نگهبان به عنوان داور این دعوا، رهبر معظم انقلاب تخطی از این نظر را نپذیرفته و در نماز جمعه تاریخی خود با همه طرف ها اتمام حجت کردند. از این مرحله به بعد، معنای اعتراض ها به تقابل با نظام تغییر یافت که نتیجه آن برخورد از یک سوی دستگاه قضائی و امنیتی و روشنگری از سوی دیگر بود.
هنوز آرای مردم در انتخابات خرداد 88شمرده نشده بود که میرحسین موسوی در جمع خبرنگاران از پیروزی قطعی خود خبر داد و آغاز گر بحرانی شد که دشمنان را به آینده امیدوار کرد . این بحران نزدیک به 8ماه طول کشید تا این که مردم در حماسه تاریخی 9دی فتنه گران را به کما و در روز 22بهمن نیز مرگی تاریخی را برای آنان رقم زدند .
در بررسی فتنه بعد از انتخابات نمی توان از نقش نماز جمعه تاریخی رهبر انقلاب عبور کرد . این نماز جمعه در شرایطی اقامه شد که فتنه گران خود را برای ایجاد آشوب های گسترده آماده کرده بودند . کروبی به عنوان نفر پنجم انتخابات به هواداران! خود اعلام کرده بود با لباس سیاه در نماز جمعه و در مسیرهای منتهی به آن حضور یابند و مجمع روحانیون مبارز نیز از مردم خواسته بود در یک راهپیمایی گسترده در شنبه پس از انتخابات شرکت کنند .
چنان که ذکر آن رفت منافقان همواره به دلیل ماهیت افشاگرانه نماز جمعه از حضور در آن اجتناب می کنند و از این رو بود که سران فتنه از حضور در نماز جمعه فصل الخطاب اجتناب کردند ، چرا که می دانستند امام امت هرگز از حق فروگذاری نخواهد کرد و بر ادعاهای غیرقانونی آنان مهر تایید نخواهد زد .
خطبه های 29خرداد علاوه بر این که راه را نشان می داد فصل الخطابی بود برای کسانی که به نظام اسلامی قائل بوده وهمچنان خود را در مسیر انقلاب و آرمان های امام خمینی می دیدند .
امشب این طبع بی‌قرار شما ...
رهبر انقلاب خطبه اول نماز را با جمله ای آغاز کردند که می شد تا انتهای کار را پیش بینی کرد: «در مقابل حوادث گوناگون که دل ها را به تشویش و اضطراب می اندازد، باید به یاد و ذکر خدا پناه برد و به وعده های پروردگار اعتماد کرد که در این صورت، خداوند کریم آرامش روحی را بر مؤمنان نازل می کند و این سکینه و طمأنینه موجب محکم کردن دل ها و استواری گام ها خواهد شد.»
خطبه طوفانی 29خرداد خطاب به ملت، نامزدهای ریاست جمهوری و نخبگان، فعالان سیاسی و نیز سران برخی دولت های مستکبر غربی بود.
رهبر انقلاب پس از تشکر متواضعانه از مردم، دو طرف مناظره ها را مقصر دانستند: «یک طرف به رئیس جمهور قانونی کشور، صریح ترین و خجالت آورترین اهانت ها و تهمت ها را بیان می کرد و با پخش کارنامه های جعلی برای دولت، رئیس جمهور متکی به آرای مردم را دروغ گو، خرافاتی و رمال می نامید و اخلاق و قانون و انصاف را زیر پا می گذاشت و طرف دیگر هم، با اقداماتی مشابه، کارنامه درخشان 30ساله انقلاب را کم رنگ جلوه می داد و شخصیت هایی که عمرشان را در راه نظام صرف کرده اند، زیر سؤال می برد و اتهاماتی را که در مراجع قانونی اثبات نشده است، بیان می کرد.»
امام خامنه ای در ادامه به سابقه درخشان و شناخت 50سال خود از آقای هاشمی رفسنجانی و در عین حال به اختلاف نظر خود با هاشمی رفسنجانی در موارد متعدد اشاره کردند و فرمودند: «این اختلاف نظر طبیعی است و مردم نباید دچار توهم شوند و به گونه ای دیگر فکر کنند. میان آقای هاشمی و رئیس جمهور نیز از سال 84اختلاف نظرهای متعددی درباره مسائل خارجی، نحوه اجرای عدالت اجتماعی و برخی مسائل فرهنگی وجود دارد که البته نظر رئیس جمهور به نظر بنده نزدیک تر است.»
رهبر انقلاب با تأکید مجدد بر لزوم بر طرف شدن آسیب های مناظره، اعلام کردند در همان ایام بعد از مناظره به رئیس جمهور تذکر دادم چون می دانستم ترتیب اثر می دهد.
حضرت امام خامنه ای، در ادامه خطاب به ملت افزودند: «همه کسانی که به یکی از چهار نامزد محترم رأی داده اند در درون جبهه انقلاب و متعلق به نظام اند و انشاء الله از اجر الهی برخوردارند، به همین علت باید گفت خط انقلاب، 40میلیون رأی دارد نه بیست و چهار و نیم میلیون رأی که متعلق به رئیس جمهور منتخب است. مردم البته اطمینان دارند اما برخی طرفداران نامزدها هم اطمینان داشته باشند که نظام جمهوری اسلامی اهل خیانت در آرای مردم نیست و ساز و کارهای قانونی انتخابات در کشور ما اجازه تقلب نمی دهد، آن هم تقلب در حد یازده میلیون رأی. در عین حال به شورای محترم نگهبان تأکید شده که به مستندات ارائه شده از جانب کسانی که شبهه دارند حتما رسیدگی شود و اگر در مواردی نیاز به باز شماری صندوق ها بود، با حضور نمایندگان نامزدها انجام شود.»
سخنان قاطع رهبر انقلاب به اوج خود رسیده بود: «بنده زیر بار بدعت های غیرقانونی نمی روم چرا که در هر انتخاباتی طبعا برخی برنده نیستند و اگر امروز چارچوب های قانونی شکسته شود، در آینده نیز هیچ انتخاباتی مورد اعتماد نخواهد بود و مصونیت نخواهد داشت.»
بعد از مردم نوبت به سیاسیون، نامزدها و گردانندگان احزاب و جریان های سیاسی رسیده بود: «امروز یک لحظه حساس تاریخی برای کشور است و نگاهی به وضع دنیا، خاورمیانه، کشورهای همسایه و همچنین وضع اقتصادی جهان ثابت می کند که در نقطه تاریخی قرار داریم، بنابراین همه وظیفه داریم که در این مرحله تاریخی هوشیار و دقیق باشیم و اشتباه نکنیم. سیاسیون و کسانی که به نحوی مرجعیتی برای بخشی از افکار عمومی دارند، باید خیلی مراقب رفتار و گفتار خود باشند، زیرا با اندکی افراط گری آنها، دامنه افراط گری در بدنه مردم به مراحل حساس و خطرناکی خواهد رسید که خود آنها نیز نخواهند توانست ابعاد آن را جمع کنند. هر حرکت افراطی، به افراطی گری دیگران دامن خواهد زد، اگر نخبگان سیاسی بخواهند قانون را زیر پا بگذارند، خواسته یا ناخواسته، مسئول خون ها، خشونت ها و هرج و مرج ها خواهند بود. به همه این دوستان قدیمی و برادران توصیه می کنم با سعه صدر برخود مسلط باشند و دست های دشمن و گرگ های گرسنه و کمین کرده را که امروز به تدریج نقاب دیپلماسی را کنار زده اند، ببینند و از آنها غفلت نکنند.
این آقایان باید به مسئولیت کارهای خود در نزد خداوند فکر کنند. برادران، آخرین وصایای امام بزرگوار را به یاد بیاورید که می گفت همه باید قانون را فصل الخطاب بدانند. حل و فصل همه اختلافات در سر صندوق رأی، فلسفه انتخابات است و انتخابات برای این است که در صندوق های رأی معلوم شود که مردم چه می خواهند نه در کف خیابان ها. اگر قرار باشد بعد از هر انتخابات، آن هایی که رأی نیاورده اند اردوکشی خیابانی کنند و در مقابل این حرکت، کسانی هم که رأی آورده اند، طرفداران شان را به خیابان ها بکشانند، پس اصلا چرا انتخابات برگزار می شود؟ ضمن آنکه مردم چه گناهی کرده اند که باید به علت این کارهای ما، از کسب و کار و زندگی خود باز بمانند. زورآزمایی خیابانی بعد از انتخابات در واقع به چالش کشیده شدن اصل انتخابات و مردم سالاری است، از همه می خواهم به این روش غلط خاتمه دهند که اگر خاتمه ندهند، مسئولیت تبعات و هرج و مرج آن، به عهده آنها خواهد بود. برخی ها بدانند که با حرکات خیابانی نمی توان اهرم فشار بر ضد نظام به وجود آورد و مسئولان را وادار کرد تحت عنوان مصلحت زیر بار خواسته های آنها بروند چرا که تن دادن به مطالبات غیر قانونی زیر فشار، شروع نوعی دیکتاتوری است. این گونه تصورات و محاسبه ها، اشتباه است و اگر این تصورات غلط، عواقبی هم پیدا کند، مستقیما متوجه فرماندهان پشت صحنه خواهد بود که اگر ضروری شد، مردم آنها را در وقت لازم خواهند شناخت.
پایان خطبه های رهبر انقلاب در روز 29خرداد، بوی امام زمان داشت: «یک خطاب آخری هم عرض کنم به مولامان و صاحب مان، حضرت بقیه الله (ارواحنا فداه): ای سید ما! ای مولای ما! ما آنچه باید بکنیم، انجام می دهیم؛ آنچه باید هم گفت، هم گفتیم و خواهیم گفت. من جان ناقابلی دارم، جسم ناقصی دارم، اندک آبرویی هم دارم که این را هم خود شما به ما دادید؛ همه ی اینها را من کف دست گرفتم، در راه این انقلاب و در راه اسلام فدا خواهم کرد؛ اینها هم نثار شما باشد. سید ما، مولای ما، دعا کن برای ما؛ صاحب ما تویی؛ صاحب این کشور تویی؛ صاحب این انقلاب تویی؛ پشتیبان ما شما هستید؛ ما این راه را ادامه خواهیم داد؛ با قدرت هم ادامه خواهیم داد؛ در این راه ما را با دعای خود، با حمایت خود، با توجه خود، پشتیبانی بفرما.»
جان ایران! چه شد که جانت را
جان ناقابلی گمان کردی؟!
آبروی همه مسلمانان
اشک ما را چرا درآوردی؟!
جسم تو کامل است، ناقص نیست
می دهد عطر یک بغل گل یاس
دستت اما حکایتی دارد...
رح م الله عم ی العباس!
این گونه بود که نماز جمعه تاریخی 29خرداد فصل الخطابی شد برای دل های بی قراری که چونان کویر تشنه در انتظار آبی برای سیراب شدن بودند . با خطبه های وحدت بخش رهبری در این نماز جمعه صفوف فتنه گران از دوستان انقلاب مشخص شد ، دوستانی که هر چند به کس دیگری رای داده بودند و در نتیجه انتخابات ان قلت ها داشتند ولی سخنان رهبری را چونان فرمایشات امام زمان که از زبان نائبش بیان شده فصل الخطاب دانسته و صفوف خود را از فتنه گران جدا کردند تا نهادهای امنیتی بتوانند بی هیچ دغدغه ای برای حفظ قوام و ثبات جامعه با آشوبگران برخورد کنند .
شنبه پس از انتخابات هر چند روز تلخی بود ولی از جهتی دیگر روزی تاریخی برای ملت ایران محسوب می شد چرا که یک روز بعد از نماز جمعه تاریخی امام امت نگذشته بود که دشمنان نقاب از چهره برداشتند و بی آن که خجالت بکشند از مردم ! برخلاف نص صریح بیانات رهبری نقش فعال ایفا کردند .
رهبر عزیز انقلاب در نماز جمعه تاریخی خود تکلیف نخبگانی که بر خلاف وظیفه حساس خود بر آتش آشوب ها دمیدند را مشخص کردند«اگر نخبگان سیاسی بخواهند قانون را زیر پا بگذارند، خواسته یا ناخواسته، مسئول خونها، خشونتها و هرج و مرج ها خواهند بود.»
با این سخنان بود که تکلیف سران فتنه مشخص شد و آنان برای همیشه از کشتی انقلاب پیاده شدند .