مجتبی حدادی
صدور معنوی انقلاب اسلامی ایران یکی از اصلی ترین آرمان های امام خمینی (ره) محسوب می گردد. انقلاب اسلامی ایران از همان بدایت امر نشان داد که تنها به براندازی نظام طاغوت در ایران نمی اندیشید بلکه درصدد ایجاد منطقه و جهانی پر از اندیشه های الهی است. از همین روست که از ابتدای تشکیل حکومت اسلامی در ایران هموراه بحث صدور انقلاب مطرح بوده است.در واقع باید گفت با پیروزی انقلاب اسلامی ایران به اذعان بسیاری از صاحب نظران عرصه بین المللی دوره تازه ای در تاریخ تعاملات سیاسی بین دولت ها و ملتها آغاز شده است. ساختار های نا عادلانه بینالمللی ، به بن بست رسیدن فرهنگ اومانستی غرب ، رواج فسادهای اخلاقی و خشونت های سادیستی در سطح جهان ، افزایش جنگ و خونریزی ، بحران های اقتصادی و... همه و همه از جمله نشانه ها ی تضعیف ساختارهای تمدن غرب است . در چنین وضعیتی انقلاب اسلامی ایران طی چند دهه اخیر همواره منادی صلح، آزادی، احترام به حقوق بشر ، مردمسالاری و...
بودهاست. به عبارت بهتر در آخرین دورهها از سالهای تمدن غرب ، تمدنی مبتنی بر آموزه های وحیانی دین مبین اسلام در شرق طلوع کرده و افق جدیدی را در پیش روی انسان معاصر گشوده است.
امروز نیز با ورود انقلاب اسلامی به دهه چهارم از پیروزی به تدریج ثمرات پایداری و ایستادگی مردم در خصوص آرمان های انقلاب پدیدار گشته است و موج بیداری اسلامی یکی پس از دیگری مهره های نظام سلطه در خاورمیانه را سرنگون می سازد.
با این حال نباید از این نکته غافل شد که دشمنان انقلاب اسلامی نیز با بهره گیری از سلطه رسانی خویش سعی در مشوه جلوه دادن وجهه ایران در سطح بین المللی دارند. دشمنان امروز با دامن زدن به پروژه ایرانی هراسی سعی در تخریب جایگاه ایران در منطقه و جهان دارند .لذا باید گفت ضرورت دارد تا مسئولین و اندیشمندان حوزه ارتباطات و فرهنگ نگرشی تازه در خصوص بیان گفتمان انقلاب اسلامی به منطقه و جهان داشته باشند و بدون شک در این بین استفاده از ابزارهای دیپلماسی عمومی می تواند بسیار تاثیر گذار باشد .چندی پیش رهبر معظم انقلاب در دیدار با شعرا به نکات مهمی در خصوص استفاده از هنر در صدور پیام های انقلاب اشاره کردند. ایشان در این دیدار به ویژگی زمان حاضر و بیداری اسلامی ایجاد شده در منطقه اشاره و خاطرنشان کردند: این بیداری اسلامی، اثرگرفته از حرکت عظیم ملت ایران بود چرا که انقلاب اسلامی، تحولی بنیانبرافکن برای سنتهای طاغوتی و نظام سلطه بود و این تحول، ملت ایران را به اسوه و الگوی ملتها تبدیل کرد.رهبر انقلاب اسلامی با بیان اینکه شعرا باید با درک ویژگیهای این زمان به لوازم الگو بودن ملت ایران پایبند باشند، بر ضرورت تعمیق معرفت دینی و اسلامی در شعر معاصر تاکید کردند. حضرت آیتالله خامنهای سپس به تبیین هویت شعر انقلاب پرداختند و افزودند: در واقع این شعر، میداندار ارائه گفتمان و ارزشهای انقلاب اسلامی است لذا نباید برخی هیجانات و تألمات شاعرانه بر اصل این هویت اثر بگذارد و آن را در شعر، مغلوب کند.
با این حال باید دانست که امروز برای دستیابی و ترویج آرمان ها و بارزهای انقلاب اسلامی ما نیازمند بهره گیری از دیپلماسی عمومی هستیم. اساسا تعریف دیپلماسی تعریف پیچیده ای نیست. دیپلماسی ارتباط بین دو کشور و یا به عبارتی ارتباط بین دو دولت است. معنای دیپلماسی عمومی نیز آن زمانی است که یک دولت قصد ایجاد ارتباط با افکار عمومی و مردم یک کشور را دارد.در واقع باید گفت امروزه ایران اسلامی برای دستیابی به شعار اساسی و مهم صدور انقلاب نیازمند ارتباط با ملت هاست.
البته باید دانست دیپلماسی عمومی نیز بایستههای خاص خویش را دارد شاید بتوان گفت مهمترین ممیزه در دیپلماسی عمومی حرف برای گفتن داشتن باشد.بی شک آن کشورهایی که حرفی برای جهانیان ندارند لازم نیست با جهان ارتباط چشمگیری داشته باشند. از سوی دیگر مرز ارتباطی قوی دومین گام اساسی برای یک دیپلماسی عمومی است. حوزه ارتباط با افکار عمومی بسیار گسترده است .
به عنوان مثال رسانه های خبری بین المللی، روزنامههای بین المللی، سینمای قوی، جشنوارههای فرهنگی هنری، شعر ، حوزه های نوپدیدی مانند جهانگردی، ورزش های پرمخاطبی همچون فوتبال ،حضور در مجامع بین المللی و... تنها جزء کوچکی از حوزه ارتباطات در عرصه دیپلماسی عمومی است که بی شک بدون توجه به آن نمیتوان راه به جایی برد. از سوی دیگر بستر سازی برای همگرایی های منطقه ای با ایجاد اتحادیه ها از جمله مواردی است که می تواند در پیشبرد اهداف دیپلماسی عمومی مهم و تاثیر گذار باشد. البته جمهوری اسلامی ایران طی سال های اخیر با راه اندازی شبکه های بین المللی مانند پرس تی وی و یا العالم و آی فیلم و... توانسته است به این عرصه ها ورود پیدا کند اما بی شک این نوع رسانه نمی توانند در مقابل هزاران شبکه ای که برای جهان یک حرف را تکرار می کنند پیکار کنند و پیروز شوند.امروز صدور انقلاب منوط به افزایش قدرت ارتباط جمهوری اسلامی ایران با ملت های منطقه و جهان است.علی الخصوص در مقطع فعلی که بیداری اسلامی در کشورهای منطقه نفوذ و رسوخ کرده است مسئولین و اندشیمندان کشور وظیفه بسیار خطیری را بر عهده دارند . کشورهای منطقه که به تازگی از زیر یوغ استکبار بیرون آمده اند نیازمند تجربیات کشور ماست.
مردم منطقه طعم تلخ نظام های وابسته به غرب را چشیده اند و هم اکنون نیازمند دستیابی به اندیشه هایی اسلامی هستند که کارآمدی خود را ثابت کرده اند . از این روست که باید گفت در مقطع فعلی ترویج افکار و ارزش های انقلاب اسلامی بیش از سایر مقاطع مهم و حساس است و نباید در این خصوص غفلت کرد. لذا به عنوان سخن آخر باید گفت ضرورت دارد دیپلماسی عمومی انقلاب در مقطع فعلی فعال تر از قبل پیگری شود . در این میان اما استفاده از هنر و قالبهای هنری اعم از سینما و تلویزیون و یا هنرهایی مانند شعر و تئاتر و.. بسیار اثر گذار و مهم ارزیابی می گردد.