کار ما بسته به ثانیه‌هاست

* برای شروع یک تعریفی از پدافند هوایی بفرمایید.
** در حملات هوایی و موشکی وظیفه هر یگانی است که اول خودش را حفظ کند و به پناهگاه یا جان پناه برود و خودش را از حملات اولیه حفظ کند تا برای حملات بعدی آماده باشد اما پدافند هوایی این گونه نیست. یعنی قبل از شروع حمله باید در صحنه باشد به عبارت دیگر اگر این یگان در پناهگاه هم بوده است حالا باید از آن خارج شود زیرا پدافند اولین یگانی است که باید دفاع را شروع کند البته یکی از مأموریت های هر یگان نظامی پدافند به معنی دفاع از خود است. در یک کلام می توان گفت پدافند هوایی یعنی دفاع از حریم و فضای تحت صیانت کشور یا منطقه یا یگان نظامی.
* پدافند هوایی شامل چه چیزهایی می شود؟
** دفاع چهار مأموریت حساس را شامل می شود: کشف، شناسایی، درگیری و انهدام. یعنی ما موظف هستیم هرگونه فعالیت هوایی یا هر شی پرنده هوایی را که می خواهد به مرزها و حریم های کشور ما نزدیک شود توسط سامانه های راداری، سامانه های بصری و سامانه های مختلف شنود اطلاعات را کشف کند. بعد از اینکه اهداف را کشف کردیم نوبت به شناسایی آن می رسد. این شی پرنده که قصد ورود به حریم فضایی ما را دارد، چیست و متعلق به کجاست. شناسایی یکی از مؤلفه های مهم برای ماست. این شناسایی باید در زمان بسیار کوتاهی رخ بدهد که اغلب کمتر از دو دقیقه است تا در مرحله بعدی تصمیم گیری شود که آن شی متوقف و یا منهدم و یا اینکه اجازه عبور پیدا کند. این سرعت عمل در کار پدافند به این دلیل است که سرعت این اهداف بسیار زیاد است و اگر بیش از دو دقیقه برای آن وقت صرف شود، ممکن است آن هواپیما مسافتی بسیار طولانی را طی کرده باشد و به اهداف موردنظر خود برسد و کار از کار بگذرد لذا زمان برای ما کسری از ثانیه است، حتی ثانیه هم نیست.
بعد از مرحله شناسایی باید با این هواپیما درگیر شد. درگیری از طریق سامانه هایی است که در سطح کشور پراکنده اند و با صلاحدید اپراتور سامانه پدافند که مسئولیت کشف و شناسایی را برعهده داشته است سلاح مرتبط با آن هواپیما درگیر می شود چراکه هر شئ پرنده نیاز به یک سلاح خاص دارد که گاهی این سلاح فقط یک توپخانه، گاهی موشک میان برد و یا گهگاهی هواپیماهای طرح پدافندی است که از سوی نیروی هوایی به پدافند مأمور هستند و زمان لازم برای پرواز آنها بین 3 تا 15دقیقه است. بعد از این مراحل و در آخرین مرحله باید هدف مهاجم متخاصم منهدم شود که بسته به نوع تهدید از سلاح های مختلف زمین به هوا و... که در اختیار پدافند هوایی قرار دارد، استفاده می شود.
* تاریخچه مختصری درمورد فعالیت های پدافند و زمان شکل گیری آن در ایران بفرمایید.
** پدافند هوایی کشور ایران قدمتی حدود 50 و چند ساله دارد. منتها ساختار و دیدگاه پدافند از بدو تأسیس با ساختار فعلی آن بسیار متفاوت است. در زمان رژیم پهلوی بسیاری از پایگاه های ما بر حسب اهداف آمریکایی ها بنا شده بود تا منافع آمریکا را در خاورمیانه رصد کند نه اینکه منابع و مناطق حساس و مهم کشور را مورد دفاع و پوشش پدافندی قرار دهد به همین دلیل اگر در جایی مستقر می شدند می خواستند اطراف خاورمیانه را شنود کنند که ببینند منافع آمریکا در خطر هست یا نیست؟! اما همزمان با جنگ تحمیلی و هجوم هواپیماهای جنگنده رژیم بعثی به ایران متوجه شدیم که این پدافند در جاهایی با خلا پوشش دفاعی مواجه است که در نتیجه در برابر حملات دست و پای ما بسته است. بنابراین باید گفت علی رغم این قدمت بیش از 5 دهه ای پدافند، اساس و بنای آن به درستی در نظر گرفته نشده بود، به نوعی می توان گفت که پدافند هوایی ایران همزمان با جنگ و دفاع مقدس شکل درستی به خود گرفت زیرا حماسه دفاع مقدس به ما یاد داد که چطور آرایش پدافندی بدهیم و چگونه پدافند را گسترش بدهیم. یا به کجاها بیشتر اهمیت بدهیم.
در این دوران بود که ما باتوجه به محدودیت سلاح و نیروی انسانی ماهر در این زمینه و وسعت و گستردگی منابع حیاتی و بسیار حساس کشور نیازمند یک برنامه پدافند هوایی قدرتمند بودیم تا این منابع محدود را بین همه این مناطق حساس تقسیم کند. این وضعیت به جایی رسید که در اواسط جنگ حتی شهرها نیز جزو مناطق حساس کشور محسوب می شدند و این مسئله کار را برای پدافند روز به روز سخت تر می کرد زیرا حالا دیگر پوشش پدافندی کل کشور مطرح بود و تنها چند نقطه حساس مطرح نبود. به هرحال تجربه 8 سال دفاع مقدس از بچه های پدافند افراد توانمندی ساخت؛ چرا که باید با جمیع این شرایط به سمت چالاکی و چابکی می رفت تا درهرجایی که لازم باشد، با سرعت عمل حضور داشته باشد و نمی توانست درجایی مستقر شود و منتظر دشمن بماند، به همین دلیل در جایی که احساس می شد که خطر وجود دارد در کوتاه ترین زمان در آن منطقه حضور می یافتیم.
* به عبارت دیگر سیال رفتار می کردید؟
** بله! می توان نیروی پدافند ایران را پدافندی سیال، چابک و چالاک تعریف کرد. تدبیری که هم اکنون جز یکی از محورهای اصلی پدافند قرار گرفته و تجربه ای است از 8 سال دفاع مقدس. البته ما معتقدیم که دفاع ما همان 8 سال دفاع نبود. هم اکنون سی و چند سال است که پدافند هوایی درحال دفاع بوده و هست و به جرأت می گویم با همان توانی که در دوران دفاع مقدس گسترش داشتیم چه بسا بیشتر از آن امروز درحال دفاع از حریم هوایی نظام مقدس جمهوری اسلامی هستیم زیرا براین باوریم که تا زمانی که کلمه مقدس لااله الاالله بر روی پرچم ما هست، تهدید و دشمن وجود دارد و اولین یگانی که باید در مقابل این تهدید بایستد پدافند هوایی است.
* با توجه به اهمیتی که پدافند دارد سلاح هایی که از آن به عنوان سپر دفاعی ایران نام بردید، آیا در ایران و توسط افسران و صنعت گران ایرانی تولید می شوند و یا وارداتی هستند؟
** با شروع انقلاب اسلامی و رفتن مستشاران به خارج از کشور ارتش و نیروهای مسلح به نوعی ناچار شد که روی پای خودش بایستد علاوه بر اینکه این انگیزه، شور و اشتیاق را هم داشت که از پس تجهیز کردن خودش بربیاید زیرا درگذشته مستشاران حتی اجازه نمی دادند که ما سیستم ها را روشن و خاموش کنیم، چه برسد به تعمیر، تجهیز و نگهداری سیستم ها. این فضا به مانند بازیکن ذخیره ای که منتظر است وارد زمین بشود و خودش را نشان بدهد، در بدنه ارتش وجود داشت و آنها منتظر چنین فرصتی بودند که خودشان را نشان بدهند و بگویند که ما خودمان را باور داریم. زمان جنگ این مسئله نشان داده شد. آنها پیش بینی می کردند که در کمتر از دوماه کار ایران تمام است. اما غافل از اینکه نبوغ ایرانی چیز دیگری است و بدون حضور مستشاران خارجی هم می تواند روی پای خود بایستد به این ترتیب جنگ را به خوبی پشت سرگذاشتیم و تجهیزاتمان را خودمان به روز کردیم. بعداز جنگ و به نوعی درهمان طول جنگ، نقاط ضعف و خلأهایی که داشتیم در دستور کارهای تحقیقاتی قرار گرفت. به کمک صنایع و دانشگاه های کشور و جوانان خوش ذوق کشور کار شروع شد. با وجود برخی ملاحظات امنیتی جوانان خوش فکر دانشگاهی با یک اعتماد متقابل، جواب ما را دادند و توانستند پیشرفت های خوبی را در بخش پدافند رقم بزنند به طوری که اکنون سامانه های پدافندی شاید تنها نام سامانه های قدیمی را یدک بکشند زیرا هم در بعد و هم در قدرت و آتش و هم در سرعت بسیار متفاوت شده اند. تمام این کارها هم با استفاده از قدرت و فکر و نیروی خود ما انجام شده است. حال این پیشرفت و اعتماد به جوانان کشور خودمان را با وضعیتی مقایسه کنید که ماقبل از جنگ قطعات سامانه های خودمان را برای تعمیر به خارج می فرستادیم و آنها این قطعات را به ما نمی دادند!
این خودباوری و ساخت و به روزرسانی سلاح های پدافندی سبب شده تا وقتی ما آنها را در رزمایش های مختلف مورد آزمایش قرار می دهیم دشمن حساب کار خود را انجام دهد زیرا سلاح هایی که بهینه و یا بازسازی شدند، به اهداف خود کاملا رسیده اند. همین پیشرفت ها و قدرت پدافندی است که دشمن را از فکر کردن به تهدید نظامی باز می دارد و الا به این سادگی کنار نمی نشست.
* نسبت تجهیزات وارداتی به تجهیزات ساخته شده در داخل کشور نسبت به قبل از انقلاب به چه صورت است؟
** قابل مقایسه نیست ، زیرا تجهیزات یک طول عمر مشخصی دارند. مثل خودرویی که تا یک حدی می توان امکانات و تجهیزات آن را عوض کرد و از یک زمانی به بعد دیگر توان رقابت با خودروهای روز را ندارد و از رده خارج می شود.
این حالت را ما در زمان جنگ داشتیم. وسایل و تجهیزات را در آن زمان با هم جابه جا می کردیم تا بتوانیم جبهه را حفظ کنیم. اما الان در همه زمینه ها و سامانه های مختلف کاملا متحول شده ایم زیرا غیراز این حالت توان ایستادگی در برابر سلاح های روز دنیا را نداشتیم. البته این را هم باید بگویم که مردم ما بدانند در بسیاری از موارد، اسم ها را عوض نکردیم مثلا به سامانه موشکی هاگ همان هاگ می گوییم. ولی موشک هاگی که الان داریم با هاگی که در گذشته داشتیم بسیار متفاوت است. شاید هاگ با همان برد سابق باشد اما توانمندی آن بسیار افزایش پیدا کرده است. به جرأت می توان گفت قریب به 80 درصد سامانه های ما علاوه بر بهینه سازی نوسازی هم شده اند.
* لطفا مقایسه ای بین پدافند ما با کشورهای منطقه و همچنین در سطح منطقه داشته باشید.
**دیدگاه ما درباره جنگ و دفاع با دیدگاه تمام جهان متفاوت است. در 8 سال دفاع مقدس چند کشور مختلف با به روزترین سلاح ها به جنگ ما آمدند. آن چیزی که به زعم خود آنها باعث زمین خوردنشان شد عاشورایی بودن و ولایت مداری ماست. این نکته ای نیست که به سادگی بتوان از آن گذشت. هر چقدر هم ما الآن بگوییم بهترین سلاح ها را در اختیار داریم اما این مولفه پیروزی نبوده و نیست. در میان اسرای جنگ افرادی از اردن، مصر و کشورهای دیگر بودند که این نشان از به خدمت گرفتن خیلی از کشورها در مقابل ایران بود اما نتوانستند کاری از پیش ببرند. سلاح ها هم به همین ترتیب. در همان زمان جنگ در جزیره خارک یادم هست که از مدرن ترین سلاح ها برای حمله به این جزیره استفاده می کردند. اما وقتی آنها را می زدیم یا خلبان های آنها را اسیر می کردیم می پرسیدند که چطور این کار را انجام دادید؟ ما چندین ماه روی مدرن ترین سیستم ها تمرین کردیم و مطمئن بودیم که شما نمی توانید کاری از پیش ببرید! اما ما آنها را به زانو درآوردیم.
اکنون نیز شاید کشورهای اطراف ما سلاح هایی در اختیار داشته باشند که حتی 200 ساعت هم نتوانسته اند با آن کار کنند، چون کشورهای سازنده اسلحه اجازه استفاده از آنها را به این کشورها نمی دهند. فقط به دلایل دیپلماتیک و سیاسی و به اصطلاح رجزخوانی است که توانستند این سلاح ها را بگیرند. اما در عمل اگر بخواهند از این سلاح ها استفاده کنند، نمی توانند چون با این سلاح ها کار نکرده اند. علاوه بر آن که ما نیروی انسانی متعهد و پای کار آن را داریم. ما این نیروهایمان را در جنگ نشان دادیم. کشور ما از لحاظ امنیت در دنیا زبانزد است و مطمئن باشید اگر اهرم فشاری بخواهد جدی عمل کند آن زمان است که سلحشوری جوانان ما به طور جدی عملی می شود.
* با توجه به اینکه به عنوان یک شاخصه مهم از آن نام بردید، از اول انقلاب تاکنون پدافند چه نگاه ویژه ای به تربیت نیروی انسانی داشته است؟
** در وهله اول در زمینه آموزش که یکی از ارکان اصلی رزم است کارهای بنیادی انجام دادیم. در زمان شهید ستاری که دانشگاه هوایی تأسیس شد و افسران ما به صورت تخصصی تر آموزش دیدند این نکته را تقویت کردیم زیرا در رژیم سابق افراد از نیروی زمینی می آمدند و سپس در دوره های پدافند هوایی آموزش می دیدند و به این یگان وارد می شدند و این سیر تا آموزش کامل فرد، زمان زیادی به طول می انجامید. اما از زمانی که دانشکده هوایی در سال 67 تأسیس شد علاوه بر بحث های تخصصی، در زمینه های علمی هم خوب پرورش پیدا کردند. همچنین یکی از کارهای زیرساختی که اخیرا انجام شد این بود که درحال تأسیس و تشکیل دانشکده پدافند هوایی هستیم که بحث پدافند هوایی به صورت بهتر و تخصی تر انجام شود.
* نحوه ورود افراد به دانشکده مانند دانشکده افسری است؟
** بله همان شرایط است یعنی افراد از طریق آزمون پذیرفته می شوند و در صورت قبولی در آزمون در مصاحبه های تخصصی شرکت می کنند زیرا افرادی که گزینش می شوند باید با دیدگاه پدافندی سازگار باشند، یعنی فیزیک یک فرد پدافندی را داشته باشند تا در کوه و بیابان کارهای سخت را انجام بدهد و بسیاری از شرایط دیگر که مجال گفتن آن نیست.
یکی از اقدامات مطلوب و موثر در زمینه نیروی انسانی کارهای خوبی است که در زمینه فرهنگی و توسط عقیدتی- سیاسی انجام می شود و روح ولایت مداری، سلحشوری، و عاشورایی بودن را با این بچه ها عجین می کند. به عنوان نمونه سه شنبه های هر هفته در سراسر ارتش کلاس های قرآن برگزار می شود که همین امر سبب می شود این افراد با قرآن انس پیدا کنند.
* با توجه به شرایطی که در منطقه ایجاد شده چه برآوردی از تهدیدات دارید؟ و اینکه این تهدیدات به کجا می انجامد؟
** تهدید هیچ گاه برای ما از بین نرفته و نخواهد رفت. تا زمانی که استکبار هست تهدید برای ما وجود دارد. منتها رنگ تهدیدات عوض می شوند. تهدید به اشکال مختلف مثل تهدید نرم، تهدید مجازی و تهدید گرم و آتشین و... بسته به روابط دیپلماتیکی که کشور ما و سایر کشورهای خارجی دارند تهدیدها متفاوت است. انواع و اقسام تهدیداتی که به خصوص برای پدافند هوایی ما باید رخ می داده رخ داده است. بالاترین تهدید ما تهدید اتمی است. اما کشورهایی که خودشان این سلاح ها را در اختیار دارند جز در هیروشیمای ژاپن در کجا توانستند از این سلاح ها استفاده کنند؟ جز اینکه باعث شد انگشت نمای جهان بشوند. به نظر من تهدیدی که در بعد پدافند هوایی کشور ما را تهدید کند نمی تواند اثرگذار باشد.
در منطقه فکر می کنم شرایط نمی تواند از این بدتر باشد که در دور تا دور ما کشورهای سلطه گر با سلاح های خودشان در مرز کشور ما حتی پایگاه دارند. نیروهای نظامی شان را با قوی ترین و مدرن ترین سلاح ها در خلیج فارس و دریای عمان مستقر کردند اما سلاح های موجود ما و سیاست کشور ما و آمادگی دفاعی ما به گونه ای است که به راحتی جوابگوی تمام تهدیدات فعلی باشد. پدافند هوایی را با سخت ترین شرایطی که ممکن است برای یک کشور به وجود بیاید تمرین داده ایم. شرایط ما شرایط کسی است که در ورزش کشتی 60-70 کیلوگرم وزن دارد و در این وزن باید کشتی بگیرد اما با یک فرد 90 کیلویی مدام درحال دست و پنجه نرم کردن است. خودش را برای روزهای سخت آماده کرده است. باز هم عرض می کنم تمام این تهدیدها یک طرف اما روحیه ولایت مداری و سلحشوری حرف اول را برای ما می زند.
* چرا پدافند هوایی از نیروی هوایی جدا شد؟ در این تحول چه سیری طی شد؟
** همان طور که گفتم در زمان رژیم منحوس پهلوی پدافند هوایی به منظور حفاظت از پایگاه های آمریکا ساماندهی شده بود. بعد از جنگ به این نتیجه رسیدیم که نیروها نباید منحصر به پدافند بشود. کشور ما نقاط حساس و مهمی دارد که باید در آنجا متمرکز بشویم. این سامانه های پدافندی فقط در نیروی هوایی ارتش نبود. بلکه در نیروی زمینی هم وجود داشت، در نیروی دریایی و سپاه هم وجود داشت. هر نیرویی و هر یگانی در زمینه پدافند ساز خودش را می زد. لازمه اینکه پدافند منسجم عمل کند تا آسیبی به خودمان نزنیم و تهدید را بهتر بتوانیم شناسایی کنیم و موازی کاری نشود این بود که پدافند یک نیروی مستقل باشد و حتی قوی تر از یک نیروی مستقل و به عنوان یک قرارگاه مستقل که تجمیعی از نیروها در یک سامانه مستقر بشود تا منجر به انسجام و هم افزایی بیشتر شوند.
وقتی به دستور حضرت آقا در دهم شهریورماه 1387 قرار شد که پدافند از نیروی هوایی مجزا و مستقل بشود، موازی کاری ها برداشته شد. وظایف پدافند مشخص شد لذا هم افزایی و جلوگیری از موازی کاری، اصلی ترین دلیل تفکیک پدافند هوایی از نیروی هوایی بود. کارهای کارشناسی زیادی روی این مورد انجام گرفت و به این نتیجه رسیدند که پدافند به عنوان اولین یگان جواب دهنده به تهدیدات نوین با سلاح های موشکی و هوایی شروع می شود مستقل شود. زیرا در جنگ نوین که نمونه آن را در عراق شاهد بودیم پای سرباز به میان نمی آید و حملات گسترده موشکهاست که سرنوشت جنگ را تعیین می کند.
بحمداله طی دو سال و نیم گذشته با سرعت خیلی خوبی شکل گرفت . هرچند ساختن یک خانه بسیار راحت است اما بازسازی کردن یک خانه کار بسیار سختی است. این استقلال از بدنه نیروی هوایی که کار بسیار سختی بود به فضل الهی با توجه به تدابیر مقام معظم رهبری و هماهنگی خیلی خوب نیروی هوایی و تدابیر فرماندهی کل ارتش و انتصاب امیرمیقانی به عنوان فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء و سپس امیر اسماعیلی به عنوان فرمانده جدید قرارگاه، این جداسازی با شدت و قوت بیشتری انجام گرفت به طوری اکنون حدود 90 درصد کار انجام شده و طی چند ماه آتی به 100 درصد خواهیم رسید.
* چه ساختاری برای نیروهای مختلف اعم از نیروی زمینی، نیروی دریایی و سپاه که در پدافند وجود دارند ایجاد کرده است که بتوانند به اهداف خود برسد؟
** تشکیل قرارگاه پدافند هوایی همان طور که از اسمش مشخص است در سطحی بالاتر از نیروها قرار دارد. تجمیعی از نیروها در قراردگاه وجود دارند منتها با یک هدف خاص پدافندی. نماینده هایی از نیروی دریایی، نیروی هوایی و سپاه و حتی بسیج در مکان های عملیاتی و تاکتیکی حضور دارند. این عناصر توسط شبکه یکپارچه پدافند هوایی از نظر فرامین و دستور آتش هدایت می شوند و ملزم هستند که فرامین کنترل آتش را از یک فرمانده بگیرند. شاید حوزه لجستیکی یا اداری با خود همان نیرو مثلا سپاه باشد اما حوزه تاکتیکی و عملیاتی و راهبردی با قراردگاه است. این ساختار یک ساختار سبک از نظر سرعت عمل است که با کمترین زمان، فرمان به سرپنجه و نیروی عملیاتی می رسد.
* لطفا در مورد تعدادی از عملیات هایی که موارد محرمانه در آنها نیست برای آشنایی بیشتر خوانندگان با نحوه پدافند شرح دهید.
** شاید نتوانم به نام آن کشور یا آن هواپیما اشاره کنم اما در سه چهار سال گذشته چند مورد خیلی بارز داشتیم از هواپیماهایی که بدون مجوز وارد کشور ما شدند.
هر هواپیمایی که می خواهد وارد یک کشور بشود اول باید با شبکه راداری آن کشور تماس بگیرد. اول باید خودش را معرفی کند و بعد وارد شود. اگر اجازه ورود نگیرد دستور مقابله با آن صادر می شود. براساس ظاهر هواپیما هم نمی شود گفت که هواپیما نظامی نیست. مثلا هواپیمای 707 ظاهرش هواپیمای مسافربری است اما می تواند دارای سیستم شنود بسیار قوی نظامی باشد. به هر حال اگر هواپیمایی بدون تشریفات قانونی وارد حریم فضایی ایران اسلامی شود چه در روز باشد و چه در شب، کشف و شناسایی می شوند و در اولین مکان نشانده می شوند تا بررسی های لازم در مورد هویت آن داده شود.
* لطفاً در مورد مراحلی که طی می شود تا هواپیما کشف و شناسایی شود و در جایی نشانده شود و زمانی که طول می کشد تا این کار انجام شود توضیح دهید یا به طور فرضی یک عملیات پدافندی را شرح دهید.
** اگر بر فرض هواپیمایی با سرعت متداول 450-500 کیلومتر بر ساعت بخواهد وارد کشور ما بشود در کمتر از 15-20 مایلی رادار وضعیت خاصی را نشان می دهد که این هواپیما می تواند تهدیدی برای ما باشد یا نه! اصطلاحا می گوییم این هدف مظنون به متخاصم است. یعنی وقتی که مستقیما به طرف مرز ما می آید و خودش را معرفی نکرده است
احتمال دارد که متخاصم باشد. ما پیجش می کنیم و اخطار می دهیم که ما رادار هوایی هستیم و شما به مرز جمهوری اسلامی ایران نزدیک می شوید. خودتان را معرفی کنید. این کار توسط اپراتوری که در سایت رادار نشسته است انجام می شود. اگر به اخطار توجه نکند و یا اینکه اشتباه پاسخ بدهد چون ما این اطلاعات را داریم که چه هواپیمایی از چه جهتی در چه ساعتی وارد کشور می شود. (حتی اگر یک دقیقه دیرتر یا زودتر وارد بشود برای ما مسئله است. امکان دارد هواپیمایی که زودتر آمده دشمن باشد و بعد بگذارد هواپیمای اصلی وارد مرز شود. پس وقتی می گویم زمان برای ما کسری از ثانیه است به این دلیل است. باید سر همان زمان از مرز ما عبور کند وگرنه نگهش می داریم تا سر زمان درست وارد مرز ما بشود.)اگر به اخطار ما توجه نکرد یا به نوعی سرعت خود را هم افزایش داد، یا مانوری انجام دهد که ما احساس کنیم این هواپیما به یکی از نقاط حساس کشور ما خودش را نزدیک می کند برای ما مسجل می شود که این هواپیما متخاصم است. البته همان پاسخ ندادن دلیل می شود اما حرکت های بعدی باعث می شود که اپراتور تصمیم بگیرد که چه سیستمی را باید با این هواپیما درگیر کند. اگر برای اپراتور مسلم بشود که این هواپیما جنگنده است و سرعتش از یک ماخ (واحد سرعت هواپیما) بالاتر رفت، این جنگنده را باید سرنگون کرد. در تمام قوانین بین المللی به این صورت است. هر چند به ندرت این مورد پیش می آید. همین اپراتور، سامانه در خور این هواپیما را با آن درگیر می کند. تا زمانی که هدف شناسایی نشده و متخاصم بودنش مسلم نشده است باید به فکر شناسایی این هدف باشد بهترین شناسایی ما هواپیمای اسکرامبل است. هواپیماهایی که در تمام پایگاه ها همیشه آمادگی پرواز دارد. هواپیما آماده و سلاح ها بر روی آن بسته می شود. هواپیمای شناسایی در 3تا 15 دقیقه، بلند می شود.
* همه این هواپیماها از یک نوع هستند؟
**خیر! انواع مختلف هستند. مثلا اف4، اف5 و... هر هواپیمایی ممکن است باشد اما اپراتور تشخیص می دهد که چه هواپیمایی را از چه پایگاهی باید بلند کند. همان یک اپراتور تصمیم می گیرد و کس دیگری نیست. مثلا دستور می دهد اف14 بلند شود. می داند که این اف14 می تواند جلوی این هدف بایستد. اولین دستور این است که هواپیمای اف14 این هدف را شناسایی کند. این هواپیمای خودی به این هواپیمایی که وارد کشور می شود نزدیک می شود و ظاهر این هواپیما را می بیند. خلبان می گوید هواپیما را دیدم و شماره و پرچمی را که روی دم هواپیما هست می بیند و گزارش می دهد. این شناسایی ها را به اپراتور رادار می دهد. این رادار با خلبان مکالمه دارد.
وقتی متوجه شدند که این هواپیمای مسافربری است و راه را گم کرده تدبیر بر این است که آن را بر می گردانند. هواپیمای جنگی این هواپیما را اسکورت می کند و آن را به مسیر درست هدایت می کند. اگر دیدیم که هر چه آن را هدایت می کنیم باز هم راه خودش را می رود مشخص می شود که این هواپیما متخاصم است. باز هم دستور سرنگونی داده نمی شود. تا جایی که امکان دارد این هواپیما را در فرودگاهی که برای این کار آماده شده بنشانیم. اگر باز هم از فرود آمدن در فرودگاه های ما خودداری کند آخرین دستور توسط اپراتور رادار، دستوری است به نام رگبار آگهی که به این خلبان هشدار می دهند که اخطار ما جدی است. این رگبار به این معنی است که یا باید فرود بیاید یا با سلاح به او حمله می شود. معمولا در این گونه مواقع خلبانان کوتاه می آیند چون بالاخره هواپیماست و مسافر دارد اگر باز هم توجه نکرد به دستور فرمانده قرارگاه پدافند انهدام انجام می گیرد. در بحث نظامی خود اپراتور می تواند بزند اگر هواپیمای نظامی باشد هواپیمای جنگی که ما فرستادیم با توجه به تاکتیک هایی که دارد آن هدف را منهدم می کند.
* ممنون از اینکه وقت خودتان را به ما دادید، اگر در مورد پدافند حرف پایانی دارید بفرمایید.
** پدافند هوایی به تعبیر حضرت آقا بسیجیان ارتش هستند. بسیجیانی که جهادی کار می کنند. سال ها از جایی دفاع می کنیم که سرشار از منابع است. برق و آب کمترین نیازمندی های ماست. ممکن است سال ها هم از همین برق و آب محروم بشویم. نیروهای جوانی را خواهید دید که حتی یک شمع هم در محل استقرارشان نیست و سختی های دیگری که این نیروها متحمل می شوند. با این نیرو این طوری کار کردن جز اینکه ولایی باشد به هیچ طریق دیگری نمی توان کارکرد. خیلی ها بودند که به دلیل همین ظرافت های سخت نتوانستند در پدافند خدمت کنند. از جایی باید دفاع کنی بدون اینکه کمترین امکاناتی در اختیار داشته باشی. باید این مسئله را باور کنی که این وظیفه من است و باید این کار را انجام دهم. کار پدافندی کار ظریف، سخت و همیشگی است و فقط به یک رزمایش منتهی نمی شود. اگر در داخل شهر برق یک سامانه قطع بشود آنچنان خطرساز نیست ولی اگر رادار ما یک دقیقه کور بشود ممکن است خطری کشور را تهدید کند.