شهید رجایی در دوره تصدی خویش بر وزارت آموزش و پرورش، تغییر بنیادی نظام آموزش و پرورش و اصلاح برنامهها و کتابهای درسی را با ملاکهای اسلامی، انقلابی و انسانساز مطرح کرد و درصدد برآمد تا نظام آموزش و پرورش، هماهنگ و همگام متحول گردد و یک سیستم پویا و جامع را برای کاربردی نمودن سازگاری علوم و تکنولوژی با تربیت دینی و معیارهای اسلامی در مدارس به منصه ظهور برساند.
وی در روز یازدهم دی ماه سال 58 با حضور در دبیرستان هرمز آرش در ناحیه 9 تهران به صراحت بر اجرای یک نظام متحول، انسانی، اسلامی و انقلابی در آموزش و پرورش تاکید کرد و مبانی رشد و تعالی اجتماع و آیندگان را ناشی از ارتباط دوسویه معلم و دانشآموز دانست و رشد و بالندگی تعالیم انسانساز الهی در مدارس را با تدوین کتب جامع متذکر شد.
اما اکنون با گذشت بیش از دو دهه از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و تاسیس امور تربیتی در مدارس، برخی محافل بجای بررسی و نقد منطقی از اهداف شهید رجایی و باهنر، سخن از ناکارآمدی آن بر زبان میرانند و مدعی میشوند که حرکت این عزیزان عامل جدید «آموزش» از «پرورش» شده است، چرا؟
تنگ شدن عرصه فعالیت حاملان پیام شهیدان رجایی و باهنر، تضعیف جایگاه آنان و زیر سؤال بردن عملکرد معاونت پرورشی در آموزش و پرورش جای تامل و درنگ دارد چرا که بجای بررسی و تقویت راهکارهای تربیتی، از تضعیف و حذف آن صحبت شده است. چگونه عدهای بدون در نظر گرفتن افتوخیزهای اجتماعی و ناملایمات آن، بانیان طرح امور تربیتی را باعث جدایی آموزش از پرورش میپندارند و چرا به بیان الفاظی چون «حذف»، «تلفیق»، «ادغام» و «ناکارآمدی نظام تربیتی» میپردازند و اهداف واقعی شهیدان رجایی و باهنر را در این زمینه مطرح نمیسازند تا دیدگاههای اجتماعی، خود به قضاوت بپردازد و اینکه چطور نقش امور تربیتی در آغاز انقلاب، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و دوران شکوهمند دفاع مقدس، عصر سازندگی و... را با بینش نقادی منفی مطرح میکنند و از حرکات سازنده و عملکردهای ارزشی آن سخنی به میان نمیآورند و بجای حل مساله، صورت مساله را پاک میکنند.
به راستی ایده کسانی که امروز در پی حذف امور تربیتی هستند و در پی هماهنگی «آموزش و پرورش» میباشند! از کجا نشأت میگیرد و چه اهدافی را دنبال میکنند؟ نقدها و بررسیهای شکل گرفته آنان پیرامون امور تربیتی تا چه اندازهای با واقعیت و انگارههای اسلامی و انقلابی مطابقت دارد؟ و چه ضمانتی در حرکت جدید آنان وجود دارد؟
در همین ارتباط به بهانه هشتم اسفند ماه سالروز تاسیس امور تربیتی توسط شهیدان رجایی و باهنر و حذف معاون پرورشی در آموزش و پرورش با چند تن از کارشناسان تعلیم و تربیت به بررسی موضوع پرداختهایم که بدین شرح از نظر خوانندگان محترم میگذرد:
آقای دهنوی کارشناس ارشد علوم تربیتی ضمن تجلیل از مقام شامخ شهیدان رجایی و باهنر گفت: طرح تاسیس امور تربیتی هرگز به معنای جدایی «آموزش» از «پرورش» نبوده است بلکه شهیدان رجایی و باهنر با درایت کامل برای بهرهوری پرورش و تاثیر آن در آموزش، یک حرکت ماندگار را در تاریخ انقلاب ثبت کردند.
وی افزود: تضعیف امور تربیتی و بیتوجهی به خواست مربیان برای فعالیتهای تربیتی در مدارس موجب کمرنگ شدن برنامههای آنان شد و این شائبه را ایجاد کرد که امور تربیتی از مسیر اصلی خود بازمانده و میتوان با حذف آن، فعالیتهای تربیتی در مدارس را به سایرین تعمیم بخشید.
وی با بیان اینکه مدعیان طرح حذف معاونت پرورشی فقط به حرف بسنده کردهاند و از ملاک و معیارهای عملی آنان که آینده روشنی را تبیین کند اثری وجود ندارد، اظهار داشت: مشارکت کادر مدارس در ترویج اخلاق اسلامی و انقلابی و توسعه مسائل تربیتی نقش موثر و ارزندهای دارد اما عملی شدن این طرح در شرایط کنونی میسر نیست.
وی خاطرنشان ساخت: اگر وزارت آموزش و پرورش و مسئولان درصدد ترویج اخلاق انسانی، اسلامی و تداوم دستاوردهای انقلاب در میان نسل آینده میباشند باید با احترام به شهیدان رجایی و باهنر و طرحهای ارزشمند و تقویت آن، زمینه ارتقاء «آموزش و پرورش» توأمان را فراهم سازند.
آقای صائبی دانشجو و دبیر آموزش و پرورش نیز گفت: بنای استوار شهیدان رجایی و باهنر، هدفمند و ارزشی است نباید به بهانههای سیاسی درصد تضعیف و حذف آن برآمد.
وی وجود نقاط ضعف را از موارد بارز یک طرح ملی دانست و گفت: مرور زمان، ضعفهای یک طرح ملی را نمایان میسازد و این بدان معنا نیست که طرح شکست خورده و باید برچیده شود بلکه دلسوزان واقعی باید با تقویت و ارائه راهکارهای اصولی برای بهینهسازی آن حرکت کنند.
وی افزود: تاسیس امور تربیتی با هدفی والا و ایدههای علمی و کارشناسی مطرح شد و ایجاد آن در بدو پیروزی انقلاب اسلامی، نشان از درایت و بینش آگاهانه طراحان آن دارد.
وی حذف معاونت پرورشی در سال جاری را غیرکارشناسی ذکر کرد و گفت: پرورش، زیربنای آموزش است.
اگر یک انسان درست تربیت شده و به کسب علم بپردازد، آینده از وجود او مسرور خواهد بود اما اگر یک عالم بدون اخلاق به جامعه تحویل شود هیچکس از صدمات وی در امان نمیماند.
وی هدف و انگیزه شهیدان رجایی و باهنر را ستود و خاطرنشان ساخت: اگر امروز فضای سیاسی و جناحی را از عرصه تعلیم و تربیت دور سازیم و اعتقادات دینی و انقلابی را در رأس برنامههای نظام تعلیم و تربیت قرار دهیم، راه امام(ره) و انقلاب را در دل نسل آینده تداوم بخشیدهایم.
آقای طالبلو یکی دیگر از دبیران آموزش و پرورش با استناد به آیاتی از قرآن، تربیت را مبنای پیشرفت انسان دانست و گفت: اگر تربیت انسانی و قرآنی بطور کامل در جامعه ترویج میشد امروز با چنین بحرانهای اجتماعی و اخلاقی روبرو نمیشدیم و ناهنجاریها جای هنجارها را نمیگرفت.
وی افزود: شهید رجایی با ارائه عقیده خود برای رشد تربیتی و افزایش مکارم اخلاقی برنامهریزی کرد و بر آن شد تا آموزش و پرورش از فعالیت تک بعدی آموزشی به سوی یک فعالیت همهجانبه تربیتی و آموزشی گام بردارد و مسائل مذهبی و اخلاقی نیز همگام با برنامههای آموزشی ارتقاء یابد.
وی با بیان اینکه نظام تعلیم و تربیت باید موجبات رشد اخلاقی و توسعه علمی جامعه را فراهم سازد، گفت: اگر دیدگاه سیاسی را از بررسی نقش و فعالیت امور تربیتی در مدارس برداریم و با بینش علمی و کارشناسانه به تحلیل موضوع بپردازیم، متوجه حرکت شهیدان رجایی و باهنر در بدو پیروزی انقلاب میشویم که چگونه پرورش جان یافت و آموزش و پرورش از آهنگ موزونی برخوردار شد.
وی طرح حذف معاونت پرورشی و امور تربیتی را فاقد پشتوانه کارشناسی دانست و گفت: عدهای میپندارند که شهیدان رجایی و باهنر باعث جدایی «آموزش و پرورش» شدهاند و ادعا دارند که طرح جدید آنها موجب هماهنگی این دو خواهد شد ولی نقدهای کارشناسی و تحقیقاتی خود را انعکاس نمیدهند و فقط به شعار اکتفا کردهاند و حتی قدمت بررسیهایشان از طرح باصطلاح جدید خود را صریح بیان نمیکنند.
حمید موحدی فرد کارشناس و مدرس دبیرستان نیز گفت: دشمنان انقلاب درصدد حذف نهادهای انقلابی هستند و متأسفانه عدهای از دوستان هم ناآگاهانه با آنان همنوایی میکنند و عملکردهای سازنده نهادهای انقلابی را بیتاثیر جلوه داده و موجبات تضعیف آنها را فراهم میآورند.
وی یادگار شهیدان رجایی و باهنر در آموزش و پرورش را باعث ناکامی دشمنان نظام و انقلاب در نفوذ به مدارس دانست و گفت: دشمن امروز به دنبال مسخ کردن جوانان و بیهویتی آنان است و ما نباید با حرکات غیراصولی، عرصه موفقیت دشمن را مهیا کنیم. به نظر من بجای بحث، جدل و نزاعهای جناحی و سیاسی باید با کاربردی کردن اساس تعلیم و تربیت و تقویت امور تربیتی، انقلاب در برابر توطئههای دشمنان توانمند سازیم و دسایس آنان را خنثی کنیم.
وی حذف معاونت پرورشی در سالجاری را ادعای اصلاحطلبی ذکر کرد و افزود: مدعیان اصلاحات برای اینکه تغییراتی را در آموزش و پرورش ایجاد کرده باشند بدون در نظر گرفتن واقعیات جامعه و درک ضعفهای نظام آموزشی کشور طرحی را به بحث گذاردند.
وی تلفیق احکام حقوقی کارکنان معاونت پرورشی با معاونت آموزشی و همسطح شدن مربیان امور تربیتی با دبیران را عمل خوبی قلمداد کرد و اظهار داشت: برگزاری کلاس درس، آموزش و مشارکت دبیران در مراسم مذهبی مدارس و همکاری آنان با مربیان تربیتی تاکنون مشکلی ایجاد نکرده و باعث جدال بین آنان نبوده حال چرا اکنون باید به بهانه هماهنگی نیروهای آموزش و پرورشی طرح شهید رجایی و باهنر متلاشی شود و سود این حرکت نصیب معاندان و بدخواهان گردد.
به هر تقدیر از سخنان دبیران و کارشناسان تعلیم و تربیت این چنین استنباط میشود که طرح حذف معاونت پرورشی و اجرای آن نه تنها در رشد پرورش و تربیت جوانان موثر نمیباشد بلکه به ناهماهنگیهایی در آموزش و پرورش منجر میشود که به اساس تعلیم و تربیت لطمه میزند.
بنابراین مسئولان باید دیدگاههای شهیدان رجایی و باهنر را ملاک حرکت خود قرار دهند و با استفاده از علوم مدون دینی و تکنولوژی روز در پی تکمیل و تبیین نظام آموزشی و پرورشی پویا و بالنده برآیند تا نسل آینده از رشد و پیشرفت علمی و اخلاقی مناسبی برخوردار شود و دستاورهای انقلاب اسلامی و آرمانهای والای امام(ره) و شهیدان از توطئههای خصمانه دشمنان مصون ماند و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالمللی سرافراز و پایدار باشد.