یکی از مشخصههای سیستمهای دیکتاتوری عدم شفافیت در ارایه آمار و ارقام اقتصادی و ثروتهای تولید شده نفتی و غیرنفتی است. در واقع، در این کشورها شکاف اقتصادی عظیمی دیده میشود که ناشی از عدم توزیع صحیح ثروت است. این ثروت بیش از آنکه در دست مردم قرار گیرد و بطور متوازن در جامعه توزیع شود در دست خاندان حاکم قرار دارد. از آنجا که این خاندانها عاقبت خود را پیشبینی میکنند و میدانند که سرانجام چارهیی جز ترک قدرت ندارند، «اقماری» را در «کشورهای دوست» برای روز مبادا تدارک میبینند تا ثروتهای خود را درقالب سرمایهگذاری یا به هر نام دیگر به این کشورها منتقل کنند تا در روز مبادا جایی برای گریز و نانی برای خوردن داشته و همچنان از مواهب زندگی برخوردار باشند. خاندانهای قذافی، مبارک و بن علی از این دستهاند که براساس برآوردهای اولیه تنها 200 میلیارد دلار مجموع اموال منقول این 3 دیکتاتور است.
ثروت خانواده قذافی
براساس برخی گزارشها، ثروت خانواده قذافی در خارج از کشو به بیش از 100 میلیارد دلار بالغ شده است. بسیاری از این مبالغ تحت عنوان سرمایهگذاریهای لیبی در خارج ثبت شده است. این ثروتها نه در یک کشور بلکه در چندین کشور، چندین بانک و به نامهای مختلف سرمایهگذاری شده است. مقصد بسیاری از این ثروتها دوبی، جنوب شرق آسیاف دولتهای آفریقایی متحد و دوست قذافی، همچنین میلیاردها دلار ثروت در انگلیس بصورت حسابهای بانکی، املاک و یک عمارت 10 میلیون پوندی در لندن است. به گزارش فایننشال تایمز، پروفسور تیم نیبلاک، متخصص در امور خاورمیانه در دانشگاه اکستر انگلیس معتقد است که بخش عظیمی از دارایی قذافی در حسابهای سپرده و جاری بانکی در امارات و تعدادی دیگر از کشورهای خلیج فارس و همچنین کشورهای جنوب شرق آسیا گذاشته شده است. فایننشال تایمز در ادامه با اشاره به حضور 40 ساله خاندان قذافی در قدرت مینویسد که در حال حاضر بخشهای عمدهیی از درآمدهای حاصل از نفت و گاز، هتلها، تجارت و واردات و نیز پاساژها، و مراکز خرید در طرابلس و دیگر شهرهای لیبی در خانواده قذافی در اختیار دارند. شرکت «وان ناین» نیز که از شرکتهای زیرمجموعه شرکت ملی نفت و گاز لیبی و در کار بازاریابی برای مشتریان نفت خانم این کشور است، وابسته به «سیفالاسلام قذافی» است. درآمد این شرکت تنها در سال 2009، نزدیک به 22 میلیارد دلار بوده است.
ثروت خانواده بنعلی
شاید نتوان پیشبینی دقیقی از میزان ثروت بنعلی، رییسجمهور فراری تونس ارایه کرد، اما بررسیهای اولیه نشان میدهد که خانواده حاکم بر تونس در طول 23 سال گذشته بیش از 12 میلیارد دلار دزدی کردهاند. به گزارش الجزیره، بیشتر داراییهای خانواده بنعلی در بخش حمل و نقل و رستوارنداری سرمایهگذاری شده، اما علاوه بر این، آنها چند بانک بزرگ تونس را نیز در تملک خود داشتهاند و درآمدهای حاصل از فروش اسلحه در این کشور نیز به جیب آنها میرفته است. کارشناسان اقتصادی اروپا اعلام کردهاند که بنعلی حداقل 20 درصد از درآمدهای کشور تونس را به جسابهای شخصی خودش منتقل میکرده است. گفته میشود داراییهای بنعلی در بانکهای کانادا بین 10 تا 20 میلیون دلار برآورد شده است. لازم به ذکر است براساس اعلام مقامهای شرکت خودروسازی فورد در آمریکا، خانواده حاکم سابق تونس در این شرکت نیز سرمایههای هنگفتی دارد. این مافیای قدرت در تونس با عنوان «خاندان طرابلسی» شناخته شدهاند. لیلا بنعلی (طرابلسی) همسر دوم زینالعابدین بنعلی پیش از ازدواج با او به شغل آرایشگری اشتغال داشت و خانواده فقیری هم داشت اما دست تقدیر به او رو کرد و خانواده طرابلسی مانند یک باند مافیایی در تمام تجارتهای تونس نفوذ کرده و از این راه ثروتهای هنگفتی در طول سالهای گذشته به دست آوردند. براساس برخی گزارشهای سفرای خارجی، «سخر الماطری» یکی از دامادهای بن علی چنان مجلل میزیست که بسیاری او را به غدی پسر صدام تشبیه میکردند؛ چرا که در منزل خود ببر نگهداری میکرد. برادر لیلا طرابلسی نیز به تنهایی صاحب یک خط هوایی، چند هتل، 2 رادیوی خصوصی و کارخانه خودروسازی در این کشور بود. گفته میشود که ثروت زینالعابدین بنعلی به تنهایی بیش از 6 میلیارد دلار است. تعدادی از افراد خانواده بنعلی هنگامی که قصد فرار از کشور را داشتند، دستگیر شدند و گروهی هم موفق به خروج از کشور شدند. در داخل از کشور هم با تدابیری که برخی از کشورها برای مسدود کردن حسابهای بانکی آنها در نظر گرفته یا میگیرند، اعضای این خانواده دیگر زندگی راحت و مجلل خود مانند گذشته را نخواهند داشت. تاریخ برای همه دیکتاتورهای جهان با هم میزان قدرت و ثروت تکرار میشود.
ثروت خانواده مبارک
روزنامه انگلسی گاردین، ثروت خانواده «حسنی مبارک» رییسجمهوری مصر را بالغ بر 70 میلیارد دلار برآورد کرد. سایت مرکز اطلاعرسانی فلسطین به انقل از گاردین نوشت: با استناد به اظهارات کارشناسان مسائل خاورمیانه، این اموال بیشتر در بانکهای انگلیسی و سوییسی انباشته شدهاند و مقادیری از آنها نیز به شکل املاک و مستغلات در لندن، نیویورک، لسآنجلس و گردشگاههای سواحل دریای سرخ و بویژه شرمالشیخ در آمده است.» در ادامه این گزارش آمده است: «صفت «میلیاردر» بر 2 پسر مبارک به نامهای «علاء» و «جمال» نیز انطباق دارد و جمال خانه مجللی در وسط شهر لندن دارد.» گاردین همچنین اعلام کرد: «مبارک با استفاده از حضور خود در راس هرم قدرت در مصر، ثروت زیادی برای خود اندوخته است و بخش اعظم ثروت خانواده وی در بانکهای سوییس و اسکاتلند نگهداری میشود.» براساس گزارش این روزنامه، بخشی از اموال مذکور حاصل مبادلات استثماری است که میلیونها جنیه (واحد پول مصر) را برای مبارک و خانواده وی به دنبال داشته است و این اموال در حسابهای بانکی محرمانه یا در قالب املاک، مستغلات و هتلهای مجلل بویژه در منهتن و بورلی هیلز (ایالت کالیفرنیا) اندوخته شدهاند.