نیروی رو به تکامل آمریکا (آر.دی.اف) هفته گذشته به مانورهای خود در مصر ادامه داد و در این زمان 1400 آمریکائی با نخستین دشمنی رویاروی شدند که باید در هرگونه درگیری خاورمیانه بر آن غلبه کنند. این دشمن صحراست. در میان ابرهایی از شنهای روان، آنها با مهمات واقعی بازی جنگ را انجام دادند و در پهنه بیابانها، به تمرین بیاباننوردی پرداختند.
افسران ایالات متحده این تمرین را یک پیروزی اعلام کردند، اما به طور کلی، عملیات «ستاره درخشان»، بیشتر، «اکادمیک» بود: مصر، 1000 مایل از خلیجفارس که محتملترین میدان نبرد «ار.دی.اف» است، دور است. ایالات متحده برای آن که کاری کند که حضورش در خلیجفارس احساس شود، ترتیب آن را داده است تا از تسهیلات نظامی در عمان که یک سلطاننشین با 800000 جمعیت در تنگه هرمز است استفاده کند. پس از سفر به عمان و گفت و شنود با حاکم آن «سلطان قابوس بنسعید»، «کریس هارپر»، نماینده «نیوزویک»، این گزارش را درباره همپیمان جدید آمریکا فرستاد:
«سلطان قابوس» که ده سال پیش با سرنگون کردن پدرش به قدرت رسیده سرسختترین رهبر هوادار آمریکا و ضد شوروی در منطقه است. او که در سیاستهای «پان عرب» فاصله گرفته است، از توافقهای «کمپ دیوید» هواداری کرد و هنوز هواداری میکند. او به من گفت «با وجود همه مشکلات، کمپ دیوید راهحلها برای مسئله خاورمیانه را نزدیکتر کرده است. تاکنون، هیچکس شیوه بهتری پیدا نکرده است.»
در جریان ماموریت نافرجام نجات گروگانها در ایران که آوریل گذشته انجام شد، او به هواپیماهای ایالات متحده اجازه داد در عمان سوختگیری کنند. و در ازای 20 میلیون دلار اعتبار برای خرید جنگافزارها اخیرا به ایالات متحده اجازه داد از یک پایگاه هوایی در جزیره «مسیره» و دو فرودگاه دیگر استفاده کند. سلطان گفت هواداری شدید «رونالد ریگان» از اسرائیل، روابط عمان با واشینگتن را دگرگون نخواهد ساخت.
وقتی شاه ایران سرنگون شد، سلطان حافظ علقههای غربیها در تنگه هرمز شد. اما «قابوس» چندان مجهز نیست که نقش ژاندارم را در خلیجفارس بازی کند. اخیرا دو کشتی فرماندهی ایالات متحده، یعنی «لاسال» و «کورنادو»، از میان تنگه گذشتند. نیروی دریایی عمان، از شش قایق کوچک کشتی تشکیل میشود. نیروهای مسلح عمان بسیار آموزشدیده و کارآمد هستند. خود سلطان یک فارغالتحصیل «سندپرست» است و سربازانش شامل 500 افسر انگلیسی هستند. اما همسایگان عمان، از آن نیرومندترند.
بزرگترین خطر نظامی در برابر عمان، از ناحیه یمن جنوبی، همسایه عمان، است. پس از آن که «قابوس» قدرت را به دست گرفت. او پنج سال را به دفع حملات «جمهوری دموکراتیک خلق یمن» گذراند و او هنوز درباره حضور رایزنان روسی، آلمان شرقی و کوبایی در آنجا نگران است. «قابوس» حضور نظامی دایم ایالات متحده را در عمان نمیخواهد، اما از واشنگتن میخواهد موضع خشنتری را در برابر شورویها اختیار کند. او به من گفت «ما بیش از آن که به کلمات پوچ نیاز داشته باشیم، به کلمات قوی نیاز داریم.
غرب نباید بدون گرفتن امتیاز از شورویها، این همه امتیاز بدهد.» به عنوان بهای استفاده از تسهیلات در عمان، «قابوس» سرگرم تهیه یک فهرست خرید برای جنگافزارهای آمریکایی است و پارهیی از تحلیلگران عقیده دارند که او ممکن است خواستار فانتومهای اف ـ 4 بشود تا جانشین «جاگوار»ها و «هانتر»های انگلیسیاش بشود. او گفت «من فکر میکنم پارهیی از چیزها را به فهرست اضافه خواهیم کرد، مثلا توانائی راداری بیشتر، موشکهای زمین به هوا و توپهای ضد هوایی. شاید هم هواپیما.»
پارهای از سلاحهای جدید عمان، یعنی تانکهای «ام ـ 60» آمریکایی، در جشن چهار روزهیی که به بهانه چهارمین زادروز و دهمین سال زمامداری سلطان برگزار گردید، به نمایش گذارده شد. «قابوس» در دهه گذشته کارهای فراوانی انجام داده است. وقتی او پدرش را برکنار کرد، عمان یکی از واپسماندهترین کشورهای جهان بود، بردگی هنوز مجاز بود و به عمانیها اجازه داده نمیشد در ملاءعام دود بکشند، دوچرخهسوار شوند یا از عینک استفاده کنند. او از تولید ناچیز نفتی خود استفاده کرده است تا با ایجاد مدرسه، جاده و بیمارستان، سطح زندگی را بالا برد، حال آن که از بسیاری از حیفومیلها و فساد کشورهای دیگر دارنده نفت اجتناب میکند ـ تولید نفت، روزانه 350000 بشکه است.
سیاست خارجی ضد شوروی «قابوس» بیگمان او را قادر خواهد ساخت با حکومت «ریگان» همراهی کند. اما همگامی فراوان با ایالات متحده، میتواند موضع سیاسی سلطان را مخدوش کند. یک دیپلمات در مسقط با اشاره از من خواست که «به کشورهایی نگاه کنیم که ایالات متحده با آنها روابط نظامی نزدیک داشت. این دو کشور لیبی و ایران هستند.» یک نگرانی بزرگتر آن است که در حکومت یک نفری سلطان، هیچ محرمی برای ابراز نارضایی وجود ندارد. یک دیپلمات دیگر گفت «در کوتاهمدت، وضع باثبات است. اما ظرف چند سال آینده جمعیت متفاوتی در کار خواهد بود که پیچیدهتر است و به عقاید غربی و «پانعرب» گرایش بیشتری دارد. اینبار آیا سلطان راه شاه حسین یا شاه ایران را خواهد رفت، یک سئوال آشکار است.»
بهترین امید واشنگتن آن است که عمان اردن خلیجفارس خواهد شد، یعنی یک میانهرو و هوادار غرب. اما با این همه، اردن حداکثر یک سلطاننشین نامطمئن برای «ار ـ دی ـ اف» باقی خواهد ماند.