علی محققی
این واقعیت بار ها عنوان شده که جنگ عراق علیه ایران تنها جنگ دو کشور نبود. در این جنگ نظام نو بنیاد اسلامی ایران در یک سوی میدان قرار داشت و در سوی دیگر عراق با حامیان منطقه ای بین المللی که به هر نحوی از انحا این رژیم اشغالگر را برای نابودی ایران یاری می کردند؛ برخی با سلاح و تجهیزات پیشرفته نظامی، عده ای با پول و کمک های مالی و بعضی هم با اعزام نیروی انسانی و سرباز. خلاصه اینکه هر که هر چه در چنته داشت به کار گرفته بود. هر چند مجال کوتاه این مقال ظرفیت به تصویر کشیدن تمام کمک ها و امدادهای خارجی از سوی کشور های منطقه ای بین المللی را ندارد اما خلاصه وار به کمکهای برخی از دولت ها و کشور های منطقهای بین المللی به عراق در طول هشت سال جنگ تحمیلی این کشور علیه ایران اشاره خواهد شد.
در طول هشت سال جنگ، ابرقدرت شرق، شوروی، به عنوان بزرگترین تأمین کننده نیاز های تسلیحاتی عراق سهم بسزایی در تجهیز و تسلیح متجاوز ایفا کرد. در این مرحله روس ها علاوه بر ارسال سلاح به عراق با ارزیابی از ضعف های ساختار ارتش این کشور در وضعیت دفاع و حمله، در توسعه نیرو های مسلح عراق و طرح ریزی استراتژی تهاجمی عراق نیز نقش فعالی به عهده گرفتند. جیمز بیل، محقق آمریکایی در خصوص کمک های نظامی شوروی به عراق مینویسد: "شوروی با عراق روابط بسیار نزدیک دارد و حدود 60 درصد از تجهیزات نظامی آن کشور را تامین می کند و علاوه بر هواپیما هایی مانند میگ 21، 23 و 25 در حال حاضر میگ 29 و هزاران فروند موشک زمین به زمین اسکاد فواگ در عراق گذاشته است." وی همچین اضافه می کند که مستشاران روسی بر اساس برنامه ای منظم با ارتش عراق همکاری های مستقیمی انجام می دهند.
پس از روسیه، فرانسه به عنوان بزرگترین تامین کننده سلاح های مورد استفاده عراق در جنگ نقش بسزایی در روند جنگ ایفا نمود. از 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) که عراق به ایران تجاوز نمود، تا اوایل سال 1983 طبق اطلاع رونامه لوموند در مه 1983، مبلغ 6/5 میلیارد دلار اسلحه و 7/4 میلیارد دلار کالاهای غیر نظامی به دولت عراق فروخت. جالب توجه اینکه از کل مبلغ 3/10 میلیارد دلار بالا، طبق اطلاع مجله اکونومیست لندن در شماره 19 فوریه 1983، حداقل مبلغ 7 میلیارد دلار آن به صورت وام اعتبار بوده است. در این میان جایگاه و نقش ابر قدرت غرب، آمریکا، نقش ویژه و تعیین کننده تری بود.
این کشور که کمکهای خود به عراق را به موازات پیشرفت ها و موفقیت ایران در جبهه های جنگ تشدید می کرد، آشکار از زبان وزیر امور خارجه وقت خود، مورفی، اعلام کرد که "هدف نهایی آمریکا مقابله با انقلاب اسلامی می باشد." از جمله مهم ترین کمک های آمریکا به عراق کمک های اطلاعاتی بود. که از آغاز تا پایان جنگ به صورت لاینقطع ادامه داشت. سازمان سیا اطلاعات فوق العاده محرمانه ای را از مراکز استراتژیک ایران در اختیار عراق قرار می داد به گونه ای که برخی گزارش ها اذعان داشته اند که حملات عراق به مناطق استراتژیک ایران با هماهنگی دقیق ویلیام کیسی، رئیس وقت سیا، انجام می گرفت. علاوه بر تمام کمک های فنی و تکنولوژیکی و اطلاعاتی، دولت ایالات متحده سرانجام تصمیم گرفت به صورت مستقیم در کنار عراق علیه ایران وارد جنگ شود که این اقدام در پوشش اسکورت کشتی های نفتکش کویتی از اوایل سال 1366 انجام گرفت که نتیجه آن درگیری مستقیم آمریکا با ایران در خلیج فارس بود.
کشور های منطقه نیز از همفکران و همتایان غربی خود عقب نمانده و حتی در برخی موارد گوی سبقت را با اعطای کمک های مالی هنگفت به عراق از دولتهای غربی ربودند. در میان کشور های منطقه کویت و عربستان بیشترین کمک مالی را به عراق داشتند که برابر اظهارات مقام های رسمی دولت کویت، "کویت 14 میلیارد دلار کمک های نقدی و بیش از 16 میلیارد دلار از طریق کمک های خدماتی و غیره به ماشین جنگی عراق مساعدت نموده است." فهد، پادشاه عربستان نیز اعتراف نمود "اگر عراق می گوید افراد خود را [در جنگ با ایران] فدا کرده است، ما نیز با پول سلاح های پیشرفته و همکاری بین المللی در این فداکاری سهیم بوده ایم."
نمونه های فروان دیگری نیز از کمک های کشور های منطقه و نیز دولت های اروپایی و آمریکایی وجود دارد که اندکی مجال و کوتاهی مقال مانع از ذکر تمام آنها شد. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.