گروه سیاسی: «نظام بانکی ایران، سالم و شفافترین نظام بانکی جهان است». این جمله که این روزها خیلی عجیب و غریب به نظر میرسد را حدود 470 روز پیش، مردی به زبان آورد که چند روز پیش نامه استعفایش را نوشت و بعد هم خبر آمد که به کشور دیگری گریخته است. محمودرضا خاوری، مدیرعامل بانک ملی، در حالی استعفا داد که در چند هفته پیش و پس از ماجرای اختلاس 3 هزار میلیارد تومانی، شدیدترین اتهامات و انتقادات علیه سید محمد جهرمی، مدیرعامل بانک صادرات مطرح شده بود. چهرهای که در متن استعفای خاوری، بر ابقای وی تاکید شده بود، درخواستی که مورد اعتنا قرار نگرفت و اندکی پس از اعلام پذیرش استعفای خاوری، خبر رسید که جهرمی هم برکنار شده است. حکم برکناری جهرمی در حالی ابلاغ شد که وی پیش از این خواستار تشویق و تمجید شده بود. نفر سومی که خبر برکناریاش تایید شد، فرزاد احمدی، عضو هیئتمدیره بانک ملی بود که گفته میشد از او درخواست شده بود به همراه مدیرعامل استعفا دهد ولی نپذیرفته بود.
به گزارش مهر، احمدی علاوه بر عضویت در هیئتمدیره، مسئول امور شعب مناطق آزاد که خاوری از عملکرد این بخش در ماجرای اختلاس ابراز تاسف کرده، بوده است. پس لرزههای اختلاس اما به همین دو بانک ختم نشد، خبرهای تایید نشده عزل ولی ضرابیه، مدیرعامل بانک سامان را پیشبینی میکند.
کمیته منتخب دولت به دلیل اینکه بانک سامان به عنوان یکی از دو بانک اصلی تنظیمکننده اعتبارات اسنادی مزبور بود و سقفهای مجاز را رعایت نکرده بود، تصمیم به برکناری مدیرعامل این بانک گرفته است که البته بانک مرکزی اقدامات لازم را در این خصوص انجام خواهد داد. هنوز از تصمیمگیری دولت درباره رئیس کل بانک مرکزی که پیش از این رسانهها و نمایندگان مجلس خواستار استعفایش شده بودند، منتشر نشده است.
محمودرضا خاوری، ، از اوایل سال 88، با حکم وزیر اقتصاد بدین منصب رسید و حکم استعفایش را حسینی در حالی تایید کرد که در سفر به واشنگتن به سر میبرد و تازه از متن و حاشیه اجلاس جهانی اقتصاد فارغ شده بود. خاوری در واقع، بزرگترین بانک کشور یا به تعبیر خودش «بزرگترین بانک خاورمیانه و جهان اسلام»را مدیریت میکرد که بیش از یک سوم گردش مالی کشور را اداره میکرد و با 50 هزار کارمند، عظیم ترین شبکه نیروی انسانی بانکی را در اختیار داشت.
وی در متن استعفای خویش، سوءاستفاده گروه سرمایهگذاری امیرمنصور آریا را مسبب خشم افکار عمومی و قضاوتهای متفاوت درباره عملکرد نظام بانکی کشور دانسته بود و تاکید کرده بود که ریشه اصلی این سوءاستفاده در بانک صادرات است اما رئیس و عضو هیئتمدیره بانک ملی، تنها قربانیان بانک ملی در روزهای اخیر نبودند، 23 شهریور نیز مدیرعامل بانک ملی شعبه کیش در همین راستا بازداشت شده است، خبری که پس از آن توسط مقامات قضایی تایید شد.
گفتنی است بانک ملی این روزها با موضوع دیگری یعنی وامهای جعاله حج عمره هم درگیر بود که در نهایت با نظر فقهی دفتر مقام معظم رهبری، این وامها ربوی اعلام شد و قرار شد کسانی که چنین وامی را برای ثبتنام در حج عمره از بانک ملی دریافت کردهاند، نسبت به بازگشت اصل وام اقدام کنند. اما وقتی خبر ویلای چهار میلیارد تومانی را خبرگزاری فارس منتشر کرد و نوشت:
روزنامه انگلیسی گلوباند میل با اشاره به خودداری مدیرعامل سابق بانک ملی از بازگشت به ایران نوشت وی کانادایی و دارای منزلی با قیمت حدود 4 میلیارد تومان در تورنتو است مسائل رنگ دیگری به خود گرفت. گفته میشود خاوری دارای تابعیت دوگانه ایرانی کانادایی است. خانواده خاوری در کانادا زندگی میکنند و اسناد مربوط به ثبت اسناد در کانادا نشان میدهد وی دارای منزلی به نام خود در تورنتو است.
این خانه به مبلغ 925/2 میلیون دلار معادل 8/3 میلیارد تومان در 30 جولای 2007 خریداری شده است.خبرنگار گلوباند میل به این خانه مراجعه کرده و زنی که در را بازکرده از پاسخ دادن به پرسشهای وی خودداری کرده است. دولت کانادا نیز تاکنون از اظهارنظر درباره حضور یا عدم حضور خاوری در کانادا خودداری کرده است. این کشور قرارداد استرداد مجرمان را با ایران امضا نکرده است.
از سوی دیگر سایت انتخاب گزارش داده که «خاوری طی این سالها بیکار نبوده و 8 آژانس هوایی به نام فرزندش «الف. خاوری» خریداری کرده است که یکی از آنها آژانس جری کاپلینJerry caplan Travel است. همچنین شنیده شده، سرمایه این آژانسها از طرف هواپیمایی ماهان به پاس وامهای کلانی که از طریق بانک سپه (زمان ریاست خاوری) دریافت کرده تامین شده است. از سوی دیگر، شنیده شده خاوری در دوران ریاست بر بانک ملی، میلیونها دلار از پولهای بانک ملی را به نزدیکان خویش بصورت ال سیهای صوری اهدا کرده است. از جمله اینها، شرکت msn واقع در دوبی است.
شرکتی که تنها با سفارش و دستور خاوری میلیونها درهم از بانک ملی شعبه دوبی را بدون کوچکترین وثیقه و ضمانت بانکی دریافت کرده است. گرچه تلاشهایی برای بازگشت وی به ایران ادامه دارد، اما شنیده شده برخی جریانات انحرافی بازگشت وی به ایران را لو رفتن کامل اقدامات خود میدانند و به همین جهت بازگشت وی به ایران بعید است. از سوی دیگر، اسناد به دست آمده نشان میدهد «آ. خاوری» فرزند مدیرعامل سابق بانک ملی طی سالهای گذشته با تاسیس یک شرکت تجاری به نام «س» مشغول صادرات و واردات و خرید و فروش کالاهای مختلف در برج تجاری «ص» در خیابان شیخ بهایی بوده است که اکنون مالکیت این آژانسهای مسافرتی نیز به نام اوست.
برخی فعالان سیاسی با اشاره به ارتباطات نزدیک خاوری با مهدی کروبی در دوران ریاست وی بر بانک سپه و نفوذ کروبی در زمان دولت خاتمی، از بیتوجهی مسئولان بانک مرکزی و وزارت اقتصاد به این سوابق وی انتقاد کرده و مصاحبه بهمنی مبنی بر دوستی 35 ساله با خاوری را از جمله مصادیق ارتباط نزدیک مسئولان ارشد اقتصادی دولت با این چهره سیاسی – اقتصادی میدانند.» با انتشار دست نوشته خاوری، ایسنا گزارش داد که «مدیرعامل مستعفی بانک ملی ایران که این روزها سفر به خارج از کشور او به عنوان گریختن در پی پیگیری پرونده فساد مالی عظیم در سیستم بانکی یاد میشود، در نامهای که چند روز پیش برای همکاران خود نوشته، با توصیف وضع خویش، وعده بازگشت داده است در همین حال، سایت الف گزارش داد که خاوری پیش از سفر به لندن، چند ساعت بازجویی شده است.
اما پس از گمانهزنیهای رسانهای درباره وکیل پرونده 3 هزار میلیارد تومانی، سایت تابناک در گفتوگو با امیرعباس سهراب بیگ، رئیس سابق دادگستری خوزستان که گفته میشد، وکیل این پرونده هست، موضوع را بررسی کرده که وی حضور خودش یا سرپرستی تیم وکلا را تکذیب کرده ولی گفته که سه وکیل در حال مطالعه روی پرونده هستند.
دستور برکناری مدیرعامل سامان توسط رئیس کل بانک مرکزی، گزارش حجتالاسلام محسنی اژهای، دادستان کل کشور به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و ورود مجلس برای بررسی پرونده بانک تات و... از دیگر خبرهایی بودند که در این زمینه منتشر شد. خبر جالبتر را اما سایت مشرق منتشر کرد تا پرونده پیچیدهتر از این حرفها شود.
بر اساس گزارش این سایت، «فردی که به عنوان عضو هیئتمدیره و مدیرعامل بانک آریا با عامل اصلی اختلاس ۳ هزار میلیاردی قرارداد بسته بود اخیرا پس از دستگیری مه آفرید امیر خسروی و توقف فعالیتهای این بانک، در عین ناباوری به یک نهاد انقلابی نقل مکان کرده است!
پیش از این هم خبر آنلاین اعلام کرد مطبوعات به اشتباه به سبب ام مه آفرید امیر خسروی وی را زن میدانستند این خبرها درباره اختلاس ادامه دارد تا همچنان این پرونده حساسیت خود را نزد افکار عمومی بالا نگاه دارد. آنچه که در این میان حائز اهمیت است این نکته است که بزرگترین فساد اقتصادی در طول تاریخ انقلاب در دولتی که مدعی مبارزه با مفسدان بر سر کار آمده بود، رخ داده است.
دولتی که عدالت و رفع تبعیض را مانیفست خود اعلام کرده بود. فساد 3 هزار میلیاردی اینچنین است که تنها یک فساد اقتصادی نیست و این مسئلهای است که سیاسیون این روزها بارها از آن سخن میگویند. اما آنچه که برای افکار عمومی مهم است شناسایی دقیق و برخورد نه با عاملان صوری اختلاس است که معرفی آبشخور و اهداف مستتر سیاسی این پرونده است. باید به انتظار نشست و دید که این مطالبه ملت چه سر انجامی خواهد داشت.