* آیا صلیب سرخ جهانی میتواند نقشی در مذاکرات صلح بین دو کشور داشته باشد یا اینکه فعالیت آن صرفا جنبه خدماتی دارد؟
** خدمات کمیته بینالمللی صلیب سرخ صرفا جنبه رفاهی دارد و نه سیاسی چرا که اهداف آن تنها مسایل بشری و انسانی است. بیاساس پیمان نامه سوم «ژنو» تنها ما هستیم که اسرار را ملاقات و وضعیت آنها را از نظر تغذیه و امکانات رفاهی کنترل میکنیم. ما در وضعیت کاملا بیطرفی قرار داریم. ما میتواینم در مورد مبادله اسرار و مجروحین تلاش کنیم. به عنوان مثال اگر ارتش و یا دولتها لیست اسرای مجروح خو درا برای ما بفرستند با کمک پزشکان صلیب سرخ میتوانیم آنها را به میهنشان باز گردانیم و واقعا خوشحال میشویم اگر این کار را بکنیم.
* آقای «ژورسرون» اطلاعات مربوط به اسرار را چگونه دریافت و ارسال میکنید؟
** هنگام ملاقات با یک اسیر، کارت مخصوص کند. این کارت خودکش تضمینی است است که این شخص مثلا در کشور عراق زنده و سالم است.
اسیر حق دارد و میتواند پیغام خود را روی برگه مخصوص دیگری بنویسد و این برگه از طریق «ژنو» به این برگه از طرق ایران و سپس از طریق جمعیت هلال احمر بدست فامیل وی در هر نقطه کشور میرسد.
ما از مقامات ایرانی و از شما بخاطر توجهی که به نحوه فعالیت ما دارید تشکر میکنیم.
چگونگی تماس با اسرا
* خانم تقوینژاد. ضمن تشریح چگونگی دریافت اطلاعات در مورد اسرای جنگ بفرمائید چرا هنوز وضعیت بسیاری از پرسنل اسیر، مجروح و مفقودالاثر ارتش، نهادهای انقلابی و نیروهای مردمی با گذشت مدت نسبتا طولانی از جنگ معلوم نیست؟
** تعیین وضعیت افراد اسیر و مفقودالاثر در گرو همکاری و توجه دوجانبه است.
از آغاز جنگ تنها کاری که ما توانستهایم انجام دهید این بوده است که فرمهای مخصوص جستجو را توسط خانواده و وابستگان اسرا و افراد مفقودالاثر پر کنیم. این فرمها تحویل نمایندگی صلیب سرخ جهانی در کشورمان میشود و آنها از طریق ژنو از نمایندگان خود در عراق میخواهند تا همکاری عراقیها را در این مورد جلب کنند و برای جستجئ و یافتن افراد مفقودالاثر در نقاط مختلف عراق اجازه بگیرند.
متاسفانه تا بحال همکاری عراقیها برای این کار بسیار کم بوده است و جتی نمایندگان صلیب سرخ نیز به این امر معترفند. با اینوصف آنها صلیب سرخ تا آنجا که توانسته فعالیت خود را کردهاند. اما در مورد اطلاعاتی که دریافت میکنیم ما تنها به اطلاعاتی اهمیت میدهیم که از طریق صلیب سرخ جهانی بدستمان میرسد.
وظایف نمایندگان صلیب سرخ در کشورهای متخاصم این است که افراد بیطرفی باشند نه به نفع ما عمل کنند و نه به نفع آنها و در عین حال تمایلاات سیاسی را مطلقا در کار خود نداشته باشند.
نمایندگان صلیب سرخ در صورت دریافت اجازه، با اسرای ما ملاقت و فرم مخصوص مشخصات آنها را پر میکنند.
در ضمن اگر اسیر برای خانواده خود پیامی داشته باشد روی برگه مخصوص این فرم و برگهها را نمایندگان صلیب سرخ در اختیار ما میگذارند و ما با دین آنها میتوانیم به خودمان اجازه بدهیم تا با خانواده اسرا تماس بگیریم و بگوئیم این اطلاعات را داریم.
در غیر این صورت به منابع اطلاعاتی دیگر نمیتوان استناد کرد و حداقل ما استناد نمیکنیم.
* خانم تقوینژاد، تلاش شما و دیگر مسئولین مملکتی برای تماس با اسرا و کسب اطلاع از وضعیت آنها از کانالهای مشخصی انجام شده است و میشود. اما در مورد افرادی که مفقودالاثر هستند اقدامتتان را بیشتر تشریح کنید.
** اگر کسی گم شدهیی در جبهه داشته باشد ابتدا لیست اسرایی که در اختیار داری چک میکنیم. اگر نام شخص مورد نظر در لیست باشد که به این ترتیب اسارتش محرز میشود اما اگر نام وی را در اختیار نداشتیم از خانواده و بستگان او میخوایهم تا فرم مخصوص را پر کند.
این فرم حاوی مشخصات فرد مورد نظر است و به مراجعین نیز همواره این تذکر را میدهیم که ممکن است این اقدام در کوتاه مدت نتیجه و ثمری نداشته باشد اما در دراز مدت این امکان وجود دارد که از طریق مراجعه بینالمللی شمار بیشتر روی کشور عراق بیاوریم.
فرمها پس از آماده شدن در اختیار نمایندگان صلیب سرخ قرار میگیرد و آنها از طریق ژنو به عراق میفرستد. در آنجا نمایندگان صلیب سرخ هریک از فرمها را براساس مشخصات داده شده توسط ما پیگیری میکنند و نتایج بدست آمده مجددا به همین ترتیب به دست ما میرسد.
وقتی اطلاعاتی به دستمان رسید با تلفنی و یا بصورت دعوتنامه کتبی از افراد و خانوادههای متقاضی میخواهیم مراجعه کنند تا ما آنها را در جریان نتایج بدست آمده عراقی انجام شود.
* در مورد اسرای عراقی هم به همین نحو میشود؟
** بله، در مورد اسرای عراقی نیز همین کار را میکنیم با این تفاوت که همکاری ما در این زمینه بسیار بیشتر از همکاری عراقی است.
نمایندگان صلیب سرخ مرتبا از اسرای عراقی در زندانهای ما دیدن کردهاند. ما تا آنجا که بتوانیم از نظر قوانین بینالمللی وظیفه داریم کمال همکاری با آنها داشته باشیم.
ما همه تسهیلات موجود را برای بازدید آنها از نقاط مخلتفی که اسرای عراقی نگهداری میشود در اختیارشان گذاشتهایم تا براحتی بتوانند با اسرای دشمن ملاقات کنند و همان کاری را که ما دلمان میخواهد در مورد اسرایمان انجام شود با آنها اسرای عراقی انجام شود
* برای پدران و مادران نگران و چشم براهی که همه روزه به شما مراجعه میکنند چه پیامی دارید؟
** تمام هم و غم ما این است که به هموطنانی که در پی یافتن سراغ و نشانی از فرزندان رزمنده خود در خاک دشمن هستند کمک کنیم.
خانواده ها میتوانند مستقیما به ما مراجعه کنند. هر چند وقت یکبار که ما لیست کارت و فرمهای جدید دریافت میکنیم افراد بسیاری مراجعه میکنند. البته مواردی هم وجود داشته است که خانوادههایی اصلا اطلاعی از فعالیتهای ما نداشتهاند و وقتی برای اولین بار مراجعه میکنند آنچنان به هیجان میآیند که واقعا احساس شرمندگی میکنیم که چرا نمیتوانیم بیشتر از این به این مردم خوب و مهربان کمک کنیم.
* آیا هماهنگی کامل بین فعالیتهای ارتش، صلیب سرخ و هلالاحمر وجود دارد.
** کار ما در رابطه با یکدیگر قرار دارد و تابحال بخوبی پیش رفته است ارتش و صلیب سرخ اطلاعاتش را مرتبا در اختیار ما قرار میدهند. یکی کپی از لیستهایی که از طرف نمایندگان صلیب سرخ در اختیار ما قرار میگیرد به ارتش داده میشود و در صورتی که ارتش بخواهد اقدامات بیشتر در بعضی در بعضی از موارد بعمل آورد آنرا با نمایندگان صلیب سرخ در میان میگذاریم و از آنها میخواهیم فشار بیشتر و تائید بیشتری داشته باشد.
* خانم تقوینژاد، چرا تابحال نمایندگان صلیب سرخ از اردوگاههای آوارگان جنک در کشور ما از بازدید نکردهاند؟
** متاسفانه در طول این چندماه نمایندهیی که ما میخواستیم مستقیم از صلیب سرخ جهانی بیاید نتوانست بیاید و به همین دلیل نتوانست باید و به همین دلیل ما نخواستیم بدون صلاحدید آنها خودمان تصمیم بگیریم ترجیح دادیم خودشان باشدند و با حضور ما از اردوگاهها دیدن کنند و تخمین بزنند که احتیاجات ما چیست و در چه مواردی میتوانند کمک کنند.
* عراق در طول جنگ بارها و بارها با توسل با خشونتهای وحشیانه و غیرانسانی و استفاده از سلاحهای مخرب برای در هم کوبیدن مناطق مسکونی و به شهادت رساندن افراد بیگناه غیر نظامی قرارداداهای چهارگانه ژنو درباره صلیب سرخ بینالمللی و جمعیتهای ملی صلیب سرخ و هلال احمر را زیر پا گذاشته است، عکسالعمل هلال احمر ایران در این زمینه چه بوده است؟
** ما نه تنها در مورد نقش مبانی قانون جهان انسان دوستی در زمان جنگ از سوی عراق به صلیب سرخ شکایت کردهایم بلکه شواکیههای متعددی نیز برای اولاف پالمه نماینده سازمان ملل متحد و پاپ نوشتهایم و از آننا تقاضا کردهایم با تاکید بیشتر دشمن را وادار به ملزم به احترام به قوانین و قراردادهای ژنو بکنند.
البته در این مورد تلاشهایی شده است ما متاسفانه دشمن با روی همه چیز گذاشته است حتی قوانین انسانی، مذهبی، بینالمللی و غیره. آنها در بسیاری موارد پزشکان ما را به گروگان گرفتهاند و کارهای دیگری که براساس قوانین نمیبایست انجام میدادند.
به هر حال ما از مقامات بینالمللی خواستهایم هرچه زودتر رسیدگی کنند و عراق را نسبت به وظایفی که دارد آگاه سازند.