صندوق بین المللی پول در گزارشی موسوم به «چشم انداز اقتصاد منطقه ای: خاورمیانه و آسیای مرکزی» به بررسی وضعیت اقتصادی 40کشور منطقه در سال 2011 میلادی و چشم انداز اقتصادهای این منطقه در سال2012 پرداخته است.
براساس این گزارش متوسط رشد اقتصادی 40کشور خاورمیانه و آسیای مرکزی در سال2011 برابر با 9/3درصد خواهد بود و ایران رشد 5/2درصدی را در این سال تجربه خواهدکرد.
متوسط رشد اقتصادی کشورهای نفتی منطقه نیز 9/4درصد پیش بینی شده است. اقتصاد ایران در سال 2010 رشد 2/3درصدی را تجربه کرده بود.
بخش غیرنفتی ایران با رشد 6/2درصدی در سال 2011 مواجه خواهدشد که این رقم از سال قبل که 6/3درصد بوده است کمتر است. پیش بینی شده است متوسط رشد بخش غیرنفتی کشورهای نفتی منطقه از 5/4درصد در سال2010 به 2/4درصد در سال 2011 برسد.
بخش نفتی ایران که به دلیل کاهش شدید قیمت نفت در سال2009 رشد منفی 7/3درصدی را تجربه کرده بود در سال2010 هیچ رشدی نداشت اما در سال 2011 انتظار می رود با رشد 5/1درصدی مواجه شود.
رشد بخش نفتی منطقه نیز از منفی 6/4درصد در سال 2009 به 7/3درصد در سال2010 رسید و پیش بینی می شود در سال 2011 این رقم به 1/1درصد برسد.
صندوق بین المللی پول، کاهش رشد اقتصاد ایران در سال 2011 را در نتیجه اثرات موقت هدفمندی یارانه ها دانسته و برای سال 2012 میلادی رشد اقتصادی بیشتری را برای ایران پیش بینی کرده است. براساس این گزارش رشد کلی اقتصاد ایران در سال 2012 به 4/3درصد می رسد که از رشد اقتصادی سال 2010 یعنی قبل از هدفمندی یارانه ها بیشتر خواهد بود. رشد بخش غیرنفتی اقتصاد ایران در سال 2012 نیز به 5/3درصد و رشد بخش نفتی ایران به 5/2درصد خواهد رسید.
افزایش 68 میلیارد دلاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال جاری
براساس این گزارش حجم تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2010 بالغ بر 407میلیارد دلار بوده و براساس پیش بینی صندوق بین المللی پول این رقم با افزایش 68میلیارد دلاری در سال 2011 مواجه خواهد شد و به 475میلیارد دلار خواهد رسید.
این درحالی است که کل تولید ناخالص داخلی 40کشور منطقه با افزایش 390میلیارد دلاری در سال2011 مواجه خواهد شد و از 580/2تریلیون دلار در سال 2010 به 970/2تریلیون دلار در سال جاری خواهد رسید.
پیش بینی شده است تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2012 نیز به 494 میلیارد دلار افزایش یابد.
ثبات شاخصهای تولید و صادرات نفت ایران
براساس گزارش فارس صندوق بین المللی پول پیش بینی کرده است شاخص های مربوط به بخش نفت ایران در سال 2011 بدون تغییر نسبت به سال قبل باقی بماند. تولید نفت ایران در سال2011 تغییری نسبت به سال گذشته نخواهد داشت و در سطح 6/3میلیون بشکه در روز باقی خواهد ماند. این درحالی است که کل تولید نفت در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی 400هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت و از 5/24میلیون بشکه در روز در سال 2010 به 1/24میلیون بشکه در روز طی سال جاری خواهد رسید.
ایران در سال گذشته میلادی به طور متوسط 2میلیون بشکه در روز نفت خام صادر کرد و پیش بینی شده است این رقم در سال جاری در سطح 2میلیون بشکه در روز باقی بماند.
کل صادرات نفت منطقه نیز در سال 2010 بالغ بر 1/18میلیون بشکه در روز بوده که انتظار می رود این رقم در سال جاری به 9/17میلیون بشکه در روز برسد که کاهش 200 هزار بشکه ای را نشان می دهد.
نرخ تورم ایران سال آینده نصف میشود
براساس این گزارش افزایش قابل ملاحظه تورم یکی از ویژگی های اقتصاد ایران در سال 2011 خواهد بود. در سال2008 و به دلایل مختلف از جمله رشد قیمت های جهانی و کاهش ارزش دلار نرخ تورم در ایران به 4/25درصد رسیده بود که در سال 2009 این رقم به 8/10درصد و در سال 2010 به 4/12درصد رسید. پیش بینی شده است در سال 2011 نرخ تورم ایران به 5/22درصد افزایش پیدا کند.
متوسط نرخ تورم در منطقه طی سال 2010 نیز به 4/7درصد رسید که انتظار می رود این رقم طی سال جاری به 6/10درصد افزایش یابد. متوسط نرخ تورم در کشورهای نفتی منطقه نیز از 7/6درصد به 1/11درصد افزایش خواهد یافت.
صندوق بین المللی پول نرخ تورم ایران برای سال آینده میلادی را که از دی ماه آغاز می شود 5/12درصد پیش بینی کرده است که نسبت به سال جاری تقریباً نصف می شود.
این صندوق، اجرای طرح هدفمندی یارانه ها را از جمله عوامل افزایش تورم در ایران طی سال جاری میلادی دانسته است.
ذخایر ارزی ایران برای نخستین بار 3رقمی میشود
صندوق بین المللی پول پیش بینی کرده است ذخایر ارزی ایران در سال 2011 افزایش نزدیک به 26میلیارد دلاری را تجربه کند و به رقم 6/104میلیارد دلار برسد. ذخایر ارزی ایران از سال 2008 روندی افزایشی را طی کرده است. این رقم در سال 2008 بالغ بر 6/79میلیارد دلار، در سال 2009 بالغ بر 78میلیارد دلار و در سال 2010 حدود 9/78میلیارد دلار بوده است. امسال نخستین سال است که حجم ذخایر ارزی ایران از مرز 100میلیارد دلار عبور می کند.
ذخایر ارزی منطقه در سال 2009 نیز 3/1001میلیارد دلار و در سال 2010 بالغ بر 1096میلیارد دلار بوده که پیش بینی شده است در سال جاری به 1143میلیارد دلار برسد.
ذخایر ارزی کشورهای نفتی منطقه نیز از 865میلیارد دلار در سال 2009 به 948میلیارد دلار در سال 2010 رسیده و امسال به 1004میلیارد دلار می رسد.
ایران از نظر حجم ذخایر ارزی سومین رتبه را در میان40 کشور خاورمیانه و آسیای مرکزی دارد. عربستان با داشتن 538 میلیارد دلار ذخیره ارزی در رتبه نخست منطقه قرار دارد. الجزایر با 189 میلیارد دلار در رتبه دوم قرار دارد. ذخایر ارزی لیبی که طی سال های اخیر بیشتر از ایران بوده است در این گزارش اعلام نشده است.
حجم ذخایر ارزی ایران برای سال آینده میلادی نیز 138 میلیارد دلار پیش بینی شده است.
کاهش رشد نقدینگی در ایران به رغم پرداخت یارانه نقدی
صندوق بین المللی پول به رغم اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و پرداخت یارانه نقدی به مردم از کاهش رشد نقدینگی در ایران طی امسال خبر داده است.
براساس این گزارش در حالی که رشد نقدینگی در ایران طی سال گذشته میلادی بالغ بر 7،26 درصد بود امسال این رقم به 8،23 درصد کاهش می یابد.
در سال 2006 رشد نقدینگی در ایران به رقم قابل ملاحظه 2،39 درصدی رسید اما در سال 2007 این رقم به 6،28 درصد و در سال 2008 به 2،15 درصد کاهش یافت و در سال 2009 با افزایش دوباره به 5،23 درصد و در سال 2010 به 7،26 درصد رسید و پیش بینی می شود در سال 2011 رشد نقدینگی ایران به 8،23 درصد کاهش یابد.
متوسط رشد نقدینگی در منطقه در سال 2010 بالغ بر 3،12 درصد بوده که انتظار می رود این رقم در سال جاری به 5،13 درصد برسد. متوسط رشد نقدینگی برای کشورهای نفتی منطقه نیز از 9،12 درصد در سال گذشته به 8،14 درصد طی امسال می رسد.
رشد نقدینگی در ایران برای سال 2012 نیز 9،15 درصد پیش بینی شده است.
رشد صادرات ایران 18 درصد، واردات 8 درصد
آمار مربوط به صادرات و واردات ایران نیز با تغییراتی در سال جاری میلادی مواجه خواهد شد. در حالی که طی سال 2010 نزدیک به 116 میلیارد دلار کالا از ایران به خارج صادر شد پیش بینی شده است در سال 2011، 137 میلیارد دلار کالااز ایران به بازارهای جهانی صادر شود که این رقم نسبت به سال قبل افزایش 21 میلیارد دلاری معادل 18 درصد را نشان می دهد.
کل صادرات منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی در سال 2010 نیز بالغ بر 1185 میلیارد دلار بوده که انتظار می رود به 1450 میلیارد دلار در سال جاری برسد. صادرات کشورهای نفتی منطقه نیز از 1001 میلیارد دلار به 1248 میلیارد دلار افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر واردات ایران و منطقه نیز با افزایش مواجه خواهد شد. در سال 2010، 4،92 میلیارد دلار کالا به ایران وارد شده بود که پیش بینی می شود این رقم با افزایش حدود 8 میلیارد دلاری معادل 8 درصد به 3،100 میلیارد دلار در سال جاری برسد.
واردات منطقه نیز از 976 میلیارد دلار در سال 2010 به 1099 میلیارد دلار در سال جاری افزایش خواهد یافت. واردات کشورهای نفتی منطقه نیز از 734 میلیارد دلار به 833 میلیارد دلار می رسد.
مبادلات خارجی ایران در سال 2012 نیز با افزایش روبه رو خواهد شد و حجم صادرات و واردات ایران طی این سال به ترتیب به 8،140 میلیارد دلار و 1،105 میلیارد دلار خواهد رسید.
براساس این گزارش ایران با مبادلات تجاری حدود 240 میلیارد دلاری از جایگاه مهمی در سطح تجارت منطقه ای و جهانی برخوردار است و در حالی صادرات و واردات ایران طی سال 2011 رشد 18 و 8 درصدی را تجربه می کنند که آمریکا فشار زیادی را به متحدان خود وارد آورده تا از منافع تجارت با ایران منصرف شوند. گزارش صندوق بین المللی پول نشان می دهد انتظارات آمریکا در این زمینه برآورده نشده است.
افزایش 13 میلیارد دلاری تراز حساب های جاری ایران
تراز حساب های جاری نیز یکی از شاخص های دیگری است که صندوق بین المللی پول در گزارش منطقه ای خود به آن پرداخته است.
براساس این گزارش تراز حساب های جاری ایران که در سال 2010 با افزایش بیش از 2 برابری نسبت به سال قبل از آن به 4،24 میلیارد دلار رسیده بود در سال جاری نیز با افزایش روبرو خواهد شد و به 37 میلیارد دلار می رسد. رقم تراز حساب های جاری ایران در سال 2009 بالغ بر 9،10 میلیارد دلار اعلام شده بود.
تراز حساب های جاری منطقه نیز از 180 میلیارد دلار در سال 2010 به 308 میلیارد دلار در سال جاری خواهد رسید.
تراز حساب های جاری کشورهای نفتی منطقه نیز از 202 میلیارد دلار به 333 میلیارد دلار افزایش پیدا می کند. این رقم برای ایران در سال 2012 به 2/35 میلیارد دلار کاهش می یابد.