«ایران آمادۀ مذاکرۀ مستقیم با واشنگتن است»، این ادعایی است که خاویر سولانا مسوول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا از آن به عنوان نتیجۀ مذاکرات دو روزهاش با علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران یاد کرد و در همین راستا از آمریکا درخواست میکند با ایران دربارۀ برنامۀ هستهایاش وارد مذاکره مستقیم شود.
سولانا، در حالی خبر از آمادگی ایران برای مذاکرۀ مستقیم با آمریکا را به عنوان دستاورد اولین دور مذاکراتش با لاریجانی در محافل خبری اعلام میکند که هنوز مقامات ایرانی واکنشی در تایید یا تکذیب این خبر نداشتهاند و همچنین دربارۀ دیگر پیشنهادهای مسوول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا، اعلام نظر نکردهاند.
مسوول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا، بلافاصله پس از پایان مذاکرات خود با لاریجانی مذاکرات طولانی مدتی را با رایس وزیر امور خارجۀ آمریکا انجام داد.
یکی از مشاوران رایس با اعلام این خبر گفت: «سولانا و رایس، گفتوگوهای طولانی مدتی دربارۀ نشستهای آنکارا داشتند به همین دلیل مواضع آنها با هم نسبتاً مشترک است.» به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از «ایسنا» دانیل فرید یکی از مشاوران وزیر امور خارجۀ آمریکا با بیان این که «واشنگتن در واداشتن تهران به تعلیق غنیسازی درمانده است»، ادامه داد: «نمیتوان هرگونه تغییری را در سیاست آمریکا مبنی بر خودداری از تماس مستقیم با تهران تا پیش از توقف برنامههای هستهای ایران اعلام کرد.»
وی افزود: «ما کار خوب اتحادیۀ اروپا و سه شریک اروپاییمان و تلاشهایش را برای واداشتن ایران به پایبندی به جامعۀ بینالمللی تحسین میکنیم.»
همچنین سولانا دیروز در کنفرانس امنیتی سالانۀ روابط آمریکا - اروپا در بروکسل گفت که از گفتوگوهای دو روزهاش با دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در آنکارا بازگشته است و معتقد است ایران آمادۀ مذاکرات مستقیم با واشنگتن است. به گزارش ایسنا به نقل از آسوشیتدپرس وی با بیان این که «خصومت واشنگتن با ایران فقط در خدمت تقویت موقعیتی قرار گرفته است که ایران در آن به عنوان کشوری در نظر گرفته میشود که نمیتوان با آن گفتوگویی را سازماندهی کرد» از مقامات آمریکایی خواست تا زبان آتشین تهران که بیشتر اسراییل را هدف میگیرد نادیده بگیرد و مذاکره با ایران را برای به رسمیت شناختن اهمیتاش برای ثبات خاورمیانه بررسی کند.
مسوول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا همچنین در این کنفرانس از واشنگتن خواست این مساله را به رسمیت بشناسد که نمیتوان ایران را به عنوان بازیگر کلیدی در ثبات خاورمیانۀ متزلزل نادیده گرفت.
وی با بیان این که بدون کمک تهران تلاش برای یافتن صلح بامعنا و معقول در خاورمیانه بسیار سخت است گفت: «باید ببینیم که آمریکا تا چه اندازهای به تعامل تمایل دارد، فکر میکنم در این مرحله گشودن یک کانون ارتباطی با ایران دربارۀ همۀ مسایل از سوی آمریکا ارزش فکر کردن را دارد.»
سولانا با بیان این که «امروز با کاندولیزارایس وزیر خارجۀ آمریکا دربارۀ این موضوع صحبت میکند»، ادامه داد: «برای رسیدن به پیشرفت با لاریجانی 30 تا 45 روز فرصت دارد و شکست مذاکرات به تصویب قطعنامۀ سومی منجر میشود.» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: «تعلیق غنیسازی همچنان شرط آغاز مذاکرات رمس تهران است، اما ایران به عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاح هستهای ان.پی.تی حق دارد برنامه هستهای غیرنظامی را در زمانی که تردیدهای مشروع را برطرف کرد، در اختیار داشته باشد.»
همچنین سولانا در حاشیۀ کنفرانس امنیتی اقیانوس اطلاس (آتلانتیک) در بروسل با اشاره به موضوع ایران گفت: «اروپاییها نقش مهمی ایفا میکنند، آنها در این باره تعامل دارند، اما باید ببینیم که آمریکا تا چه میزان آمادۀ تعامل با ایران است.» به گزارش شبکۀ تلوزیونی ای.پی.تی.ان، مسوول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا گفت: «من فکر میکنم در این مرحله زمانی باز بودن مسیر ارتباطی آمریکا با ایران مفید خواهد بود.»
وی در پاسخ به این سوال که این ارتباط باید درباره پروندۀ هستهای یا همه مسایل باشد، گفت: «درباره همه مسایل. منظور من این است که اگر شما خاورمیانه را به طور جامع در نظر بگیرید یک مورد آنچه که در دورۀ اخیر در آن تغییر کرده این است که بعد از عراق و بعد از افغانستان، ایران در آنجاست؛ نه این که پیش از این آنجا نبوده است، بلکه اهمیت وجود ایران در آنجا این است که کشورهایی که (پیشتر) با ایران رقابت داشتند ضعیف میشوند. اگر شما تضعیف شوید؛ دیگران تقویت میشوند و ایران تمایل دارد که خود را تقویت کند و من فکر میکنم بسیار دشوار است که در شرایطی حرکت کنید که ایران به عنوان کشوری در نظر گرفته میشود که نمیتوان با آن گفتوگو و مذاکره کرد.»
سولانا در حالی برای دومینبار راهی دیدار با رایس شد تا خبر آمادگی ایران برای مذاکرۀ مستقی با واشنگتن را رسماً به وی اعلام کند که جمعه پیش وزیر امور خارجه آمریکا قبل از پایان مذاکرات سولانا و لاریجانی در دیدار با وزیر امور خارجه نروژ اعلام کرد که آمریکا حاضر است سیاستهای 27 سالهاش را در قبال ایران تغییر دهد. رایس با بیان این که آمریکا معتقد است ایران میتواند فنآوری هستهای غیرنظامی داشته باشد، گفت: «اگر ایران غنیسازی اورانیوم را متوقف کند. آمریکا در کنار قدرتهای بزرگ با ایران بر سر میز مذاکره خواهد نشست.» تغییر سیاست آمریکا از سوی رایس در حالی اعلام شد که لاریجانی پس از پایان مذاکراتش با سولانا گفت: «پیشنهادهای سازندهای بر میز مذاکره قرار گرفت که قابل بررسی هستند.» به این ترتیب بود که پیشنهاد مستقیم وزیر امور خارجۀ آمریکا دیگر پیشنهادهای مطرح شده را تحتالشعاع قرار داد و به بحث اصلی برای دومین دور مذاکرات سولانا و لاریجانی تبدیل شد.
از سویی دیگر، دیروز رییسجمهوری آمریکا گفت: «اگر ایران به عدم تمیکن از درخواست شورای امنیت سازمان ملل برای تعلیق برنامۀ هستهایاش ادامه دهد، تحریمهای جدیدی علیه این کشور اعمال خواهد شد.»
به نقل از خبرگزاری فرانسه، جورجبوش، در نشستی با شینزو آبه، نخستوزیر ژاپن گفت: «دو کشور آمریکا و ژاپن یک صدا با دولت ایران سخن میگویند.»
وی با تکرار ادعای غرب مبنی بر نظامی بودن برنامۀ هستهای ایران گفت: «کشورهای ما تحریمهایی را که شورای امنیت سازمان ملل در واکنش به برنامه تسلیحات هستهای ایران به این کشور اعمال کرد به طور کامل به اجرا گذاشتهاند. تداوم نافرمانی ایران تنها به افزایش تحریمها و انزوای بیشتر از جامعه بینالمللی منجر خواهد شد.»
بوش افزود: «کشورهای ما تحریمهای اعمال شده از سوی شورای امنیت سازمان ملل را در پاسخ به پیگیری تسلیحات هستهای از سوی ایران کاملاً اجرا میکنند.»
رییسجمهوری آمریکا در حالی بر افزایش تحریمها علیه ایران تاکید میکند که تلاش تعدادی از نمایندگان کنگره آمریکا برای ملزم کردن کاخ سفید به کسب اجازه از کنگره برای اقدام نظامی علیه ایران شکست خورده است. به گزارش بیبیسی، چند سیاستمدار کنگره آمریکا از جمله موریس هنچی در مجلس نمایندگان و سناتور جیموب در سنا میخواستند با ضمیمه کردن متممهایی به طرح بودجه جنگ عراق، دولت را ملزم کنند که پیش از به کار بردن گزینه نظامی علیه ایران از کنگره مجوز کسب کند اما موفق به این کار نشدند. موریس هنچی، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا همچنین درباه سخنان اخیر رایس مبنی بر تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران گفت: «من حرف او را باور نمیکنم.»
از سوی دیگر نامزد جمهوریخواه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2008 خواستار تمرکز دموکراتها بر مساله هستهای ایران شد.
به گزارش «ایلنا» به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس «میت رومنی» گفت: «مایلم همتایان دموکرات من به جای تمرکز بر خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق بر ایران و تهدید جهاد جهانی متمرکز شوند.»
رومنی افزود: «مایل هستم آنها به عنوان گروه دموکرات برای گفتوگو درباره تهدید جهاد جهانی و آنچه باید برای ممانعت از برنامه تسلیحات هستهای ایران انجام شود، زمان بیشتری صرف کنند.» وی گفت: «همه خواستار بازگرداندن هرچه زودتر نیروهای نظامی آمریکا از عراق هستند اما مایل نیستم این اقدام به روشی انجام شود که به آشفتگی بیشتر منطقه و بازگشت دوباره ما به این کشور منجر شود.» همچنین رییسجمهوری ارمنستان تاکید کرد که حل مساله هستهای ایران تنها از طریق مذاکرات ممکن است. خبرگزاری نووستی به نقل از روبرت کوچاریان، رییسجمهور ارمنستان که روز جمعه با دانشجویان دانشگاه دولتی ایروان صحبت میکرد گزارش داد: «فکر نمیکنم که اعمال تحریم از سوی جامعه جهانی علیه ایران منجر به تغییر عقیده سران این کشور شود. نمونه آن نیز ترکیه است که بر بسته نگهداشتن مرز با ارمنستان پافشاری دارد اما ما میدانیم که ترکیه با این کار به هیچ چیزی دست نیافته است.» سفیر اسپانیا نیز در قطر گفت: «قطر اسپانیا در بسیاری موارد از جمله مسالۀ هستهای ایران اتفاق نظر دارند.»
به نقل از روزنامه پنینسولا، رافائلماتوس، سفیر اسپانیا در قطر گفت: «اسپانیا نیز همانند قطر بر این عقیده است که مساله هستهای ایران باید از طریق ابزار دیپلماتیک حل شود.» وی گفت: «ما نیز همانند قطر طرفدار اقدام نظامی علیه ایران نیستیم؛ زیرا برای منطقه زیانبخش خواهد بود.»
همچنین رییسجمهوری پاکستان حملۀ احتمالی آمریکا علیه ایران را اشتباهی هولناک توصیف کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، پرویز مشرف در دیدار از بوسنی در گفتوگو با روزنامۀ دنونی اواز گفت: «اگر جورجبوش، رییسجمهور آمریکا دستور حمله علیه ایران را صادر کند، اشتباه هولناکی خواهد بود. زیرا این اقدام به تلاطم در منطقه منجر میشود.» مشرف برای دیدار با مقامات بوسنی جمعه وارد سارایوو شد.