اطاعت: توسل به ابزار نظامی بیانگر ضعف دانایی است
«جواد اطاعت»، نماینده مجلس و تحلیلگر مسائل بینالمللی، با بیان اینکه در دنیای امروز، قدرت اقتصادی و اطلاعاتی جایگزین ابزار نظامی شده است، گفت: «در چنین دنیایی توسل به ابزار نظامی بیانگر ضعف دانایی است».
این عضو فراکسیون مشارکت در گفتوگو با خبرنگار «نوروز» با اشاره به رویکرد میلیتاریستی و نظامیگرایانه آمریکا توضیح داد: اگرچه ایالات متحده تلاش میکند با برتری نظامی خود، هژمونی این کشور را در نظام بینالملل تحکیم و تعمیق بخشد اما نظام سلسله مراتبی در حال گذار اجازه چنین کاری را نخواهد داد و نمونههای محدود توسل به خشونت، دلیلی برای حاکمیت پارادایم میلیتاریستی نخواهد بود.
وی با تأکید بر این مطلب که کشور ما توان بازدارندگی نظامی در مقابل تهدیدات آمریکا را ندارد در تبیین این نظر خود گفت: در نظام بینالملل دو قطبی، کشورهای جهان سوم میتوانستند از تعارض قطبها استفاده کنند همانطور که ویتنام علیه آمریکا و افغانستان علیه شوروی چنین کردند که در دنیای امروز، چنین امکانی وجود ندارد.
اطاعت هر چند تأکید دارد قطبهای کوچکتر جهانی نظیر اتحادیه اروپا، روسیه و چین «دنبالهرو مطلق» ایالات متحده نیستند اما معتقد است که «در شرایط کنونی، اگر بنا به انتخاب ایران یا آمریکا باشد، قطعاً جانب ایران را نخواهند گرفت».
نماینده داراب بر این اساس نتیجه گرفت که مجموعه شرایط فکری، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی حاکم بر نظام بینالملل و تواناییهای بالقوه و بالفعل ایران ایجاب میکند که ایران بازدارندگی سیاسی را جایگزین بازدارندگی نظامی نماید.
وی در عین حال تصریح کرد: «دستگاه دیپلماسی از توان لازم برای طراحی و اجرای سیاستهای مقتضی در این زمینه برخوردار نیست که عمده این موضوع به بینش فکری، سیاسی و فرهنگی حاکم بر دستگاه دیپلماسی مربوط میشود».
به عقیده اطاعت، «گرچه جنبش اجتماعی ایران، فرصت تاریخی مناسبی را در اختیار دستگاه دیپلماسی قرار داد اما متأسفانه به دلیل مشکلات موجود، بهرهبرداری مناسبی از آن صورت نگرفت».
این تحلیلگر مسائل بینالملل با یادآوری این اصل که «سیاست خارجی آینه تمامنمای سیاست داخلی است» افزود: امید میرفت با تغییر و تحول اجتماعی و در پی آن تحولات سیاسی، زمینه تطور، تکامل و تغییر سیاست خارجی ایران از انتقادی به مفاهمهای (تعامل مثبت) فراهم شود اما به همان نسبت که این جنبش اجتماعی در داخل با محدودیتها و موانعی روبهرو گردید و نتوانست در عرصه اجتماعی و سیاسی داخلی حاکم گردد، به همان نسبت نیز در عرصه بینالمللی با مشکل مواجه بوده و هست.
منتجبنیا: میخواهند نقالیگری را بر کشور حاکم کنند
«رسول منتجبنیا» عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز با اشاره به طرح مسأله سیاست بازدارندگی در روزهای اخیر گفت: اصولاً در برابر احتمال خطر از سوی هر دشمن و در برابر تهدیدات انسان دوگونه میتواند برخورد کند؛ اول به صورت بازدارندگی یا پیشگیری از خطر و راه دوم دفع آن پس از وقوع خطر.
وی با توضیح این مطلب که «راه عقلانی انتخاب دفع خطر قبل از وقوع آن است» افزود: وضع خطر از سوی قدرتهای بزرگ خود سیاست بازدارندگی است و کسی تردیدی ندارد که در موقع وقوع خطر باید منسجم بود اما در حال حاضر که چنین خطری وجود ندارد و صرفاً تهدید است ما باید چه کنیم؟ آیا باید ساکت باشیم تا دشمن زمینهسازی کند؟ یا باید دشمن را تحریک کنیم تا او بتواند عمل متجاوزانه خود را توجیه کند که قطعاً اینها راههای صحیح نیست بلکه راه درست این است که همچنان که دشمنان افکار ملتها را آماده میکنند برای چنین کاری ما هم باید تلاش کنیم جلوی این زمینهسازیهای خارجی و آمادهسازی افکار عمومی برای حمله را بگیریم و طبیعتاً باید در داخل با حفظ سلایق گوناگون و اختلاف دیدگاهها به وحدت روی آوریم و با اتخاذ سیاست بازدارندگی شرایط مناسب را برای توجیه افکار عمومی به نفع خودمان پیدا نماییم.
منتجبنیا، با اشاره به عملکرد برخی از جناحها در شرایط کنونی تأکید کرد: بارها گفتهام گروهی در این مملکت با دموکراسی و آزادی و حکومت جمهوری اسلامی عمیقاً مخالف هستند و طرفدار قلدری و استبداد دینی هستند.
عضو مجمع روحانیون مبارز گفت: البته استبداد دینی که نداریم بلکه این اسمی است که میخواهند انتخاب کنند و در سالهای گذشته نیز به این شرایط دامن زدهاند، در قضیه حمله به کوی دانشگاه چنین تفکری شکل گرفت و قصد داشت حکومت نظامی به وجود آورد که بحمدالله موفق نشدند و حاکمیت توانست با آنها مخالفت کند، ولی این آتش زیر خاکستر هست و از هر فرصتی میخواهند برای سوق دادن به آن فضا نظامیگری را بر کشور حاکم کنند.
منتجبنیا در پایان گفت: بعید نیست که در پشت پرده این افراد با بیگانگان همفکر و همدست باشند و پشت صحنه آنها یک ثباتی برای ایجاد شرایط خاص وجود داشته باشد.
کولایی: سیاست بازدارندگی به معنای تسلیم نیست
«الهه کولایی» مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به درک عینی از شرایط و فرصتهای پیش روی آمریکا پس از فروپاشی اتحادیه شوروی گفت: آمریکا دارای توانمندی برای تحقق اهداف خود میباشد تا جایی که اتحادیه اروپا نیز در ماجرای بالکان و شرق اروپا و حوادث کوزوو این برتری را ناچاراً پذیرفت.
این نماینده تهران در گفتوگو با خبرنگار «نوروز» افزود: اصولاً مباحث امنیتی که در خصوص ایجاد یک سیستم امنیت اروپایی بدون نقش مسلط آمریکا به علت عدم توانایی اتحادیه اروپایی در این خصوص تاکنون بینتیجه مانده است و این روند تا آنجا گسترش یافته که ما شاهد الحاق روسیه به ناتو هستیم یعنی اتفاقی که تا سال گذشته تصور آن در مباحث کارشناسی و امنیتی دشوار مینمود ولی این اتفاق افتاده و در واقع فضای پس از 11 سپتامبر (20 شهریور) به آمریکا فرصت سوءاستفاده برای تثبیت قدرت نظامی خود را ارائه کرده است.
کولایی تأکید کرد: این مسائل درک تحولات بینالمللی را برای ما بیش از پیش روشن میسازد لذا امروز در دنیا در برابر قدرت نظامی آمریکا همه کشورها سیاست متناسبی را اتخاذ کردهاند که مفهوم آن تسلیم نیست بلکه یافتن ابزار مناسب برای دفاع از منافع خود در برابر سیطرهجویی آمریکاست و در همین راستا اروپا، روسیه، چین و بسیاری از کشورها علاوه بر اینکه به یکجانبهگرایی آمریکا تن در نمیدهند و اعتراض هم میکنند ولی از تحریک این کشور به خصوص پس از فضای ایجاد شده در حوادث 11 سپتامبر پرهیز میکنند.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: جمهوری اسلامی ایران نیز باید نگاه واقعبینانهای داشته باشد و این واقعبینی به معنای تسلیمپذیری و انقیاد و ذلت نیست بلکه یافتن سازوکارها و ابزارها و روشهای مناسب برای تأمین منافع مشروع مردم میباشد که اگر چنین چارچوبی را بپذیریم بازدارندگی سیاسی اتخاذ دیپلماسی فعال، توسعه روابط اعتمادسازانه و همکاریجویانه با منطقه و جهان است و در کنار این مسأله شناخت دقیق ماهیت آمریکا و شکلگیری سیاست خارجی برای ما ضروری است.
کولایی تصریح کرد: بدون شک در داخل آمریکا و در کنار مسلمانان این کشور گروههای سیاسی و اجتماعی متعددی وجود دارند که فاقد جهتگیریهای عنادآمیز و خصمانه هستند که بعید میدانم برای متقاعد کردن این گروههای غیر معاند در جهان و آمریکا به درستی استفاده کرده باشیم.
وی افزود: البته برای اجرایی شدن این هدف سیاست تنشزدایی خاتمی علیرغم همه کارشکنیها در سالهای اخیر موفق بوده است و باید تلاش کرد برای تأمین منافع مردم و مقابله با ترکتازیهای دولت آمریکا از تحریک این دولت پرهیز نماییم. چرا که حرکت در فاز نظامی برآوردهکننده نیاز آمریکا در مقطع کنونی میباشد.
کولایی در پایان تأکید کرد: گروههای سیاسی موجود در فرآیند کنونی باید در راستای منافع ملی و کشور بیش از هر چیز دیگر به مردم ایران اتکا نمایند و این توهم را که فشار بیرونی به حل تعارضات درونی کمک میکند را کنار بگذارند.
عربسرخی: همه نیروهای معتقد به قانون اساسی باید در صحنه باشند
یک عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب نیز در اینباره گفت: چنانچه روش برخورد با آمریکا یک روش سیاسی باشد، از مقابله با جمهوری اسلامی ایران بازداشته خواهد شد چرا که آسیبپذیری آمریکا بیش از عرصه نظامی در عرصه سیاسی است.
«فیضالله عربسرخی» توضیح داد: منظور اساسی بیانیه سازمان مجاهدین انقلاب آن بود که در تقابل با آمریکا و وضعیت کنونی پیش از اینکه راهکار و روش خاصی به ما تحمیل شود، با ملاحظه پتانسیلها، ظرفیتهای نسبی و امکانات خودمان، آرایش صحنه را خود طراحی کنیم.
وی تأکید کرد: منافع ما بیش از اینکه در صحنه درگیری نظامی با آمریکا تأمین شود در صحنه سیاسی با قدرت چانهزنی، امکانات و ظرفیتهایی که داریم، تأمین خواهد شد.
وی در ادامه گفت: باید از یکسو با مراودات سیاسی گسترده، جبهه کشورهای همپیمان خود را توسعه دهیم. این کشورها با موضع ما به شکل اصولی همراهند و با روشهای یکجانبهگرای آمریکا مخالفند و در معرض چنین برخوردهایی قرار دارند. از سوی دیگر باید در مقابل دیگر کشورهایی که در تعارض احتمالی و تنش با ایران هستند، به دنبال کاهش تنشها باشیم و زمینه اصطکاک را کم کنیم. در این زمینه به خصوص باید به دنبال روابط با کشورهای همسایهای که میتوانند سر پل برخورد آمریکا با ما باشند، باشیم و از طرفی به دنبال تدارک امکانات تبلیغاتی و گسترش مراودات مردمی بین دو ملت ایران و آمریکا باشیم.
عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، با تأکید بر استفاده از «ظرفیتهای دموکراتیک نظام» در این زمینه گفت: باید شرایط داخلی برای مشارکت همه قشرهای مردم که به توسعه سیاسی، اقتصادی کشور، میاندیشند مهیا کرد. وی خاطر نشان کرد: برخی روی وفاق ملی نظر مکانیکی دارند و فکر میکنند با دعوت همه گروهها به پیوستن به خودشان و وحدت «همه با من» نوعی فشار ایجاد کنند ولی تنها از خلال زمینه مشارکت واقعی، همه در مسیر حفظ و دفاع از منافع ملی، حرکت خواهند کرد. عرب سرخی، افزود: به جای محور قرار دادن اندیشه فردی و فراخواندن همه به تبعیت از آن، شرایطی را فراهم آوریم که بتوان ضمن حفظ اندیشه و دیدگاه هر گروه در تمامی زمینهها بر مشترکات آن تکیه کنیم.
وی پدیده دوم خرداد را نشانگر آن دانست که با افزایش نسبی تحمل و مجاز دانستن حضور کاندیدایی که کمی با اندیشههای رسمی، فاصله دارد، میتواند زمینه مشارکت گسترده مردم را فراهم آورد. وی تصریح کرد: این مشارکت، آمریکا را از حرکت نظامی به ایران، باز خواهد داشت و او را منفعل خواهد کرد تا جایی که آمریکا پیشنهاد مذاکره بیقید و شرط با جمهوری اسلامی ایران را مطرح کند. اینها ظرفیت سیاسی فعال نشده است و باید همه نیروهای معتقد به قانون اساسی در صحنه حضور داشته باشند.
یدالله اسلامی: در مقابل سیاست تهدید باید سیاست تنشزدایی را پی بگیریم
یک عضو شورای مرکزی مجمع نمایندگان ادوار نیز گفت: با توجه به قدرت نظامی و امکانات و تسهیلات موجود به هیچ عنوان توان رویارویی نظامی با آمریکا را نداریم و عاقلانهترین راه جلوگیری از رویارویی نظامی با اوست. «یدالله اسلامی»، افزود: باید تصور میزان آسیب به کشور، ناشی از حمله نظامی را تفهیم کنیم و به مرور دقیق نتایج حاصل از جنگ تحمیلی بپردازیم. وی تنها حوزهای که قدرت مانور، اثرگذاری و بازدارندگی از حرکات تندرو در آن ممکن باشد را حوزه افکار عمومی و فعال کردن ارتباطات بین نهادهای غیر دولتی مختلف دانست. اسلامی گفت: نهادهای رسمی و غیر دولتی باید فعالیتشان را روی این محور سوق دهند تا به مرحله عملی شدن تهدیدات نرسیم.
مدیر مسئول روزنامه توقیف شده فتح، گفت: در مقابل سیاست تهدید آمریا باید سیاست تنشزدایی را مطرح کنیم و طبیعی است که دفاع از حقوق مردم متناسب با مجموعه قواعد بینالملل است. اسلامی تأکید کرد: اول باید تکلیفمان را با خودمان روشن کنیم و تلقی و طرز فکر مردم و دولت را در داخل همسو کنیم و به افکار عمومی داخلی احترام بگذاریم.
فرمانده کل سپاه پاسداران: سیاست امنیت ملی ایران بر بازدارندگی بنا نهاده شده است
سردار صفوی، فرمانده کل سپاه پاسداران صبح دیروز در جمع وابستگان نظامی کشورهای مختلف مستقر در تهران، با اشاره به این که سیاست امنیت ملی ایران بر بازدارندگی بنا نهاده شده و دفاع از کشور و استقلال از اصول خدشهناپذیر آن میباشد، افزود: ما معتقدیم که امنیت در هر منطقه به وسیله کشورهای همان منطقه قابل تأمین است، ایجاد امنیت مسئولیت سنگینی است که باید بر عهده کشورهای منطقه باشد، گاهی دخالتهای دیگران موجب افزایش تشنج میشود.
فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با محکوم کردن پدیده تروریسم در جهان، گفت: ایران به عنوان قربانی تروریسم همواره خواستار ارائه تعریف قابل قبولی از این پدیده بوده تا همگان ملزم به رعایت آن باشند.
مدیر مسئول کیهان: بازدارندگی سیاسی به معنی ضعف، زبونی و ذلتپذیری است
«حسین شریعتمداری» مدیر مسئول کیهان در مورد بازدارندگی سیاسی به ایسنا گفت: وقتی آمریکا، ایران اسلامی را در محور شرارت جای میدهد و براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک هدف استراتژیک دنبال میکند و در همان حال مجلس سنا و نمایندگان آمریکایی بدون حتی یک رأی مخالف، لایحهای را تصویب میکنند که براساس آن، ورود اتباع ایرانی به آمریکا، به عنوان کسانی که در مظان و متهم به گسترش تروریسم هستند، ممنوع اعلام میشود، دیگر چه جایی برای بازدارندگی سیاسی باقی میماند؟
مدیر مسئول روزنامه «کیهان» افزود: تردیدی نیست که نباید از راهکارهای سیاسی غافل بود ولی اعلام این که در مقابل تهدید نظامی آمریکا، راهحلی جز بازدارندگی سیاسی نداریم به اعتقاد من ترجمان ضعف و زبونی و پیشنهاد تسلیم و ذلتپذیری است. وی در مورد «وفاق و همبستگی در داخل کشور» اظهار داشت: این پیشنهاد اگرچه فینفسه یک پیشنهاد ارزشمند است ولی ارائه آن از سوی سازمان مجاهدین انقلاب، با توجه به مواضع اخیر این سازمان و برخی عملکردهای گذشته آن بیشتر به یک شوخی سیاسی شبیه است تا یک نظریه جدی، چرا که به اعتقاد من این سازمان در بسیاری از مواقع حساس به جای تلاش برای وفاق، دست به تفرقهافکنی زده است.
شریعتمداری در ذکر یک نمونه از آنچه که تفرقهافکنی سازمان مجاهدین خواند، گفت: به عنوان نمونه که بعید میدانم آخرین نمونه باشد، هفته گذشته در حالی که دولت، مجلس و تمامی مراکز مسئول و تقریباً همه گروههای سیاسی، مذاکره با آمریکا را نفی میکردند و آن را ذلتبار تلقی میکردند، یکی از اعضای سازمان اعلام کرد که اگر موقعیتی پیش بیاید به آمریکا میروم و با نمایندگان آنها دست میدهم و مذاکره میکنم و برای انجام این کار نیازی نمیبینم از کسی اجازه بگیرم.