صالح اسکندری
یکی از آفاتی که جریانات سیاسی را تهدید می کند رویکردهای ضدعقلانی است. رویکردهای ضد عقلانی بر فهم وارونه از واقعیات اجتماعی استوار است که می تواند موجب اولویت بندی سقیم در سیاستگذاریها و فعل و انفعالاتی در جریانات سیاسی شود که با واقعیات اجتماعی متعارض است. یکی از این واقعیت ها، پایگاه اجتماعی جریانات سیاسی و گسست ها و پیوست هایی است که در آن به وجود می آید. پایگاه اجتماعی در جامعه شناسی سیاسی متشکل از نیروهای اجتماعی است که نقش گیری آنها در یک وضعیت سیاسی به ارزیابیهای ذهنی افراد از اختلافات اجتماعی بستگی دارد. این نیروها در موقعیت حساسی مثل انتخابات معمولا پشت سر یک جریان سیاسی حاضر می شوند.اصولگرایان به عنوان یکی از جناحین اصلی کشور طی سه دهه گذشته از یک پایگاه اجتماعی مشخص برخوردار بوده اند که آمار انتخابات مختلف در وزارت کشور نشان می دهد که کمیت و کیفیت این پایگاه اجتماعی و اثر گذاری آنها روند صعودی و رو به رشدی را سپری کرده است.
یکی از مشخصات این پایگاه اجتماعی یک پارچگی و یکسرهگی آن است یعنی شکاف اجتماعی در درون پایگاه اجتماعی اصولگرایان وجود ندارد که البته این موضوع شاید در خصوص پایگاه اجتماعی سایر جریانات سیاسی مثل اصلاح طلبان و ... صادق نباشد. پر رنگ بودن شاخصه های اصولی، اعتقادی، ارزشی، وطن دوستی، عدالت گرایی، فساد ستیزی،... و از همه مهمتر ولایت پذیری پایگاه اجتماعی اصولگرایان باعث شده است نوعی همنوایی و یک رنگی صبغه غالب این پایگاه اجتماعی باشد.در واقع امروز که به واسطه برخی تخریب ها، مطلق گرایی ها، سطحی نگری ها، عدم تنازل در گفتگو، تاکید بر رویکردهای سلبی و ...از جانب یک جریان سیاسی، نیروهای سیاسی اصولگرا دو تکه شده اند اما هنوز پایگاه اجتماعی آنها یک پارچه و منسجم است.انفکاکی که امروز بین جبهه متحد اصولگرایان و جبهه پایداری وجود دارد بر بنای شکاف اجتماعی شناخته شده ای استوار نیست.
غیریتی که برخی از اعضای جبهه پایداری برای برخی خواص به اصطلاح مردود ترسیم کرده اند و قائل به حذف آنها از کانون تصمیم گیری جبهه متحد هستند در حالی است که همین افراد مورد اتهام، امروز به عنوان بازوان اصلی ولایت در راستای پیشبرد اهداف دهه عدالت و پیشرفت مشغول به فعالیت هستند. شاخصه های اعتقادی و ارزشی پایگاه اجتماعی اصولگرایان مقوم ایده "جذب حداکثری و دفع حداقلی" است. وطن دوستی آنها موجد گریز از دشمن تراشی بی مورد برای نظام و مردم است. فساد ستیزی پایگاه اجتماعی اصولگرایان مانع از همگرایی با گروه هایی می شود که اشتهار به فساد دارند و در نهایت اینکه ولایت پذیری پایگاه اجتماعی اصولگرایان مانع از شکاف در این جریان اجتماعی می شود.
حال اصرار بر دو دوستگی اصولگرایان و حتی استقبال از تکثر سیاسی در این جریان با چه هدفی صورت می پذیرد و کسانی که این موضوع را هدایت می کنند چه رویایی در سر دارند؟
سه جریان عمده از چند پارگی اصولگرایان استقبال می کنند:
1- ائتلاف جریان اصلاح طلب و کارگزاران
2- گروه انحرافی
3- اپوزیسیون و دشمنان داخلی و خارجی انقلاب اسلامی
ائتلاف جریان اصلاح طلب و کارگزاران که فعالیت های انتخاباتی خود را به شکل چراغ خاموش آغاز کرده است به عنوان رقیب اصلی اصولگرایان با علم به یکپارچگی پایگاه اجتماعی اصولگرایان طبیعی است که از شکسته شدن رای نامزدهای اصولگرا به خصوص در شهرهای بزرگ استقبال کنند. این جریان به همین منظور تلاش می کند بدون تابلو مشخص وارد عرصه شود و تا آخرین لحظه با طرح فریب شرط گذاری و یا تحریم انتخابات، آمدن یا نیامدن خود را در هاله ای از ابهام قرار می دهد. چرا که آنها معتقدند حضور شناسنامه دار و چراغ روشنشان منجر به انسجام جریان اصولگرا می شود. دوم خردادی ها رویای فتح جنگی را در سر می پرورانند که رقیب آنها پیش از رسیدنشان از درون چند تکه شده باشد و منازعات درون گروهی رمقی برای ادامه رقابت برای وی باقی نگذارده باشد.
گروه انحرافی نیز اگر چه وزن چندانی در انتخابات آینده مجلس نداشته و حاضر است حتی با گروه های اصلاحطلب علیه اصولگرایان متحد شود بدیهی است برای اثبات این حرف که رای دولت فعلی متعلق به این جریان است و ربطی به اصولگرایان ندارد از شکسته شدن رای جریان اصولگرا و دامن زدن به اختلافات جبهه متحد و جبهه پایداری ابایی ندارد. از سویی مبتنی بر استراتژی گریز از مرکز این جریان و تمرکز بر حوزه های انتخابیه دور دست و تک نماینده به نظر می رسد گروه انحرافی متمایل است کلانشهرها به بزنگاه درگیری های جریانات سیاسی اصولگرا تبدیل شوند تا از دل این منازعات یا نیروهای وابسته به آنها و یا حتی نیروهای اصلاح طلب که پتانسیل بیشتری برای معامله و چانه زنی با گروه انحرافی دارند وارد مجلس شوند.
اما اپوزیسیون و دشمنان خارجی و داخلی انقلاب نیز از اختلافات درون گروهی اصولگرایان استقبال می کنند چون اصیل ترین و وفادارترین جریان سیاسی در کشور را به اهداف و شعارهای انقلاب اصولگرایان می دانند. کوچکترین خبر اختلاف بین اصولگرایان به طور گسترده در رسانه هایی نظیر بی بی سی، صدای آمریکا و رسانه های صهیونیستی بازتاب داده می شود. دشمنان انقلاب با هدف گرفتن مستقیم مشارکت حداکثری مردم در انتخابات و با علم به اینکه جریان اصولگرا از توان فوق العاده ای در بسیج نیروهای اجتماعی خود برخوردار است تلاش می کنند با دامن زدن به تفرقه بین اصولگرایان موجی از ناامیدی و دلسردی را در دل این پایگاه اجتماعی به وجود آورند که در نهایت موجب کاهش مشارکت شود.
این در حالی است مبتنی بر فرمایشات رهبر معظم انقلاب در کرمانشاه مبنی بر ضرورت مشارکت حداکثری مردم در انتخابات پیش رو و همچنین قانون گرایی جریانات و گروه های سیاسی ملاحظه استراتژیک اصولگرایان در انتخابات نهم مجلس فراتر از پیروزی، تجمیع کلیه منابع سیاسی موجود و ظرفیتهای اصولگرایی در کشور برای افزایش مشارکت سیاسی، برگزاری یک انتخابات پرشور و تحقق یک رکورد جدید در انتخابات مجلس است. این چشم انداز مقدمه تشکیل یک مجلس مقتدر و تواناست که می تواند روند تغییر و تحولات مثبت در دوره حضور اصولگرایان در مجلس را پی بگیرد. از سویی اصولگرایان تلاش وسیعی را شروع کرده اند تا با فرهنگ سازی زمینه های لازم را برای تمکین رقبای سیاسی به قانون فراهم کنند. در همین زمینه ضمن رایزنی های اصولی بسترسازی های مناسبی صورت پذیرفته است. این ضرورت ها در کنار فهم صحیح از واقعیات اجتماعی و همچنین علم به یکپارچگی پایگاه اصولگرایان ساز مخالف جبهه پایداری را غیر قابل توجیه تر از گذشته کرده است و انتظار می رود اعضای این جبهه فراتر از وحدت به ائتلاف برای حفظ مصالح انقلاب بیندیشند.