طی روزهای اخیر و در پی تغییر لحن مسوولان آمریکایی و اصرار بیش از حد آنها به حضور ایران در اجلاس شرم الشیخ باید و نبایدهای متعددی در این راستا از سوی کارشناسان سیاسی مطرح گردیده است.
در حالی که به نظر میرسد آمریکاییها اهداف گمراهکننده و چند پهلویی را در این باره دنبال میکنند، بحث مشخص نبودن دستور کار این کنفرانس و اهداف ناگفته آمریکا از جمله مواردی است که باعث تامل و درنگ مسوولان جمهوری اسلامی از شرکت در اجلاس شرمالشیخ شده است. با توجه به اهمیت نقش ایران در امنیت و ثبات منطقه و عراق و همچنین رفتار آمریکا در دعوت از ایران تحلیلگران سیاسی معتقدند که ایران نباید در جایی که صرفا حل مشکلات آمریکا و نه عراق مطرح است، حاضر شود. کارشناسان سیاسی در گفتوگو با جوان درباره دلایل اصرار آمریکا به حضور ایران در شرمالشیخ میگویند. به گفته یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، آمریکا با دعوت از ایران به دنبال مشروعیت بخشیدن به اجلاس شرمالشیخ است. رضا طلایینیک در گفتوگو با جوان هدف آمریکا از این امر را پاسخگویی به افکار عمومی دانسته و گفت: این در حالی است که بدون مشارکت همسایگان و با حضور دیگر کشورها نمیتوان کمک چندانی به تامین امنیت عراق کرد. وی با اشاره به ناکامی آمریکا در تامین امنیت عراق یادآور شد: ایالات متحده به دنبال سازماندهی جایگاه خود و کاهش نقش مستقیماش در امنیت عراق است.
و لذا بدون حضور ایران، مشروعیت اجلاس شرمالشیخ برای کم به امنیت عراق و پاسخگویی به افکار عمومی زیر سوال میرود. طلایی نیک درباره دلایل حضور کشورهای غیر همسایه عراق در اجلاس شرمالشیخ گفت: آمریکا برای بهرهبرداری تبلیغاتی و سیاسی در سرپوش گذاشتن به ناکامیهایش در عراق به دنبال جایگزین کردن خود با مجموعههای منطقهای و فرامنطقهای است. این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس معقتد است: آمریکا برای متهم نشدن به برخورد غیرمنطقی با سرنوشت مسایل منطقه بر حضور بازیگر قدرتمندی چون ایران نیازمند است. نماینده بهار و کبودرآهنگ خاطر نشان کرد: آمریکا احتمال عدم حضور ایران را پیشبینی میکرد چون اطمینان دارد که منافع ایران در این اجلاس تامین نمیشود و لذا به دنبال بهرهبرداری از عدم حضور ایران در این اجلاس است. وی تصریح کرد: ایالات متحده با احتمال عدم حضور ایران و با تاکید بیش از حد به حضور ایران در راس اجلاس به دنبال متهم کردن جمهوری اسلامی نزد افکار عمومی از طریق القای عملیات روانی است. این نماینده مجلس با تاکید بر سردرگمی تاکتیکی آمریکا و ناکامی راهبردهای اتخاذ شده از سوی این کشور یادآور شد: چالش درونی و موفق نبودن در تامین امنیت عراق توام با نارضایتی شدید مردم عراق موجب مختل شدن راهبردها و تاکتیکهای آمریکا شده است و لذا این کشور به دنبال فرافکنی بر ناامنیهای عراق و متهم کردن ایران و برخی دیگر از کشورها است. طلایی نیک خواستار آن شد که ایران ضمن ارایه دیدگاههای منطقی خود درباره مسایل عراق نسبت به تصمیمگیری در خصوص حضور یا عدم حضور در اجلاس شرمالشیخ محتاطانه عمل کند. وی خواستار آن شد که شرکت ایران در این اجلاس مشروط بر ایفای نقش موثر همسایگان عراق با محوریت دولت عراق و تبلیغی نشدن اجلاس توام با جبران رفتارهای غیرمنطقی آمریکا علیه ایران و آزادی دیپلماتهای ربوده شده ما باشد. طلایی نیک هدف اصلی آمریکا از اجلاس شرمالشیخ را کاهش اقتدار و استقلال دولت عراق و منفعل کردن کشورهایی مانند ایران در معادلات منطقه دانست و یادآور شد: آمریکا با مشارکت دادن کشورهای غیر موثر در امنیت عراق و تلاش برای ایفای نقش غیرمستقیم به دنبال ایجاد فاصله بین ایران و برخی کشورهای منطقه و منفعل کردن دولت عراق در برابر سایر کشورها است.
وی در خصوص این احتمال که آیا ممکن است قصد آمریکا تقویت اسراییل در منطقه باشد یا خیر گفت: اساسا آمریکا از تقویت و ثبات دولت و مردمی و قانونی در عراق ممانعت میکند و لذا با گسترش حوزه تصمیمگیری مسایل عراق به خارج از اختیار و اقتدار دولت قانونی این کشور و فراتر از همسایگان عراق درصدد ایجاد معادله جدید منطقهای است که بتواند به طور غیرمستقیم مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی را تضعیف نماید.
نگاه آمریکا به ایران از موضع اتهام است
حشمتالله فلاحتپیشه دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز درباره تمایل آمریکا به حضور ایران در اجلاس شرمالشیخ گفت: واقعیت این است که آمریکاییها دریافتهاند که امنیت عراق و منطقه بدون حضور ایران ناقص است. وی افزود: به هر حال بعد از اعلام وزیر خارجه عراق که ایران را عنصر مهم و تعیین کننده امنیت عراق دانست و همچنین مطرح شدن واقعیات گذشته و حال آنها مجبور به پذیرش نقش حساس ایران شدهاند ولی حضور ایران در اجلاس شرمالشیخ را مشروط به آن دانست که آمریکاییها حاضر شوند امتیازاتی از جمله آزادی دیپلماتها را به ایران بدهند اما در هر حال نباید شرکت احتمالی ایران در این اجلاس در سطح وزیر خارجه باشد مگر آنکه آنها به نشانه حسن نیت دیپلماتهایمان را آزاد و حق ما را به رسمیت بشناسند. وی نگرش منفی آمریکاییها را مانع از آن دانست که بتوان درباره نقش ایران در اجلاس شرمالشیخ حرف زد. فلاحتپیشه خاطر نشان کرد که آمریکاییها ایران را به عنوان نشانه و هدف مشخص کردهاند و هدف قرار دادن ایران اصلیترین مقصود دولت آمریکا در شرمالشیخ است. نماینده اسلامآباد غرب تصریح کرد که از ایران به عنوان یک متهم به این اجلاس دعوت شده و باید به این نکته توجه کرد که ضروری است یک باز تعریف واقعی از اهداف شرکت در اجلاس شرمالشیخ ارایه شود. فلاحتپیشه گفت: ایران نباید درجایی که بحث اصلی حل مشکلات آمریکا و نه عراق است حاضر شود، وی هدف آمریکا را سوءاستفاده از نقش موثر ایران دانست و ادامه داد: آمریکاییها سرمایهگذاری زیادی در عراق انجام دادهاند و الان میخواهند یک عراق کاملا تحت کنترل و دولتی مطیع آمریکا را در عراق داشته باشند. نماینده اسلامآباد غرب در پایان گفت: بی شک آمریکاییها، عراق بیثبات را بهتر از عراق مستقل میدانند و خواستار آن هستند که اتهامات را فرافکنی کنند.