ایسنا ــ محمدرضا خاتمی با تاکید بر این که «تنها در شرایطی در انتخابات مجلس هشتم شرکت میکنیم که حداقل سلامت آن تضمین شود»، گفت: «جریان اصلاحطلب هم برای خود خط قرمزی دارد. اگر قرار باشد انتخاباتی برگزار شود که از قبل معلوم شود چه کسانی قرار است انتخاب شوند (مانند مجلس هفتم)، نه وقتمان را تلف میکنیم و نه پولمان را صرف میکنیم. این گونه نیست که ما را پس بزنند باز هم شرکت کنیم اما به عقیده من شرایط فعلی کشور به خوبی مشخص کرده است که بدون حضور جریان اصلاحطلب که امروز متحد شدهاند، نه مردم داخل کشور و نه افکار عمومی جهانی، نمیتوانند با برگزاری انتخابات موافقت کنند. بنابراین مصلحت جمهوری اسلامی در این است که فضا را به گونهای فراهم کنند که همه جریانها بتوانند در انتخابات شرکت کنند.»
خاتمی در ادامه افزود: «به گمان من بخش عمدهای از دوستانمان در جناح راست این موضوع را دریافتهاند و میبینیم که همان کسانی که در چهار سال پیش از موضع ضدیت با اصلاحطلبان بر میآمدند، امروز به صورت مخفی و آشکار به ما پیغام میدهند که فعال باشید و در انتخابات شرکت کنید. ممکن است این گونه تصور شود که آنها میخواهند تنور انتخابات را داغ کنند اما با شناختی که وجود دارد، احساس من این است که جریان مقابل، دریافته که بدون حضور پرنشاط اصلاحطلبان، خود آنها نیز مشروعیت لازم را نخواهند داشت؛ بنابراین نسبت به جریان انتخابات پیشرو دیدگاه مثبتی دارند و ما از همه امکانات آشکار و غیرآشکار یعنی از قدرت لابی گرفته تا قدرت رسانهای و تبلیغاتی و ارتباط با افکار عمومی استفاده میکنیم تا امکان برگزاری انتخاباتی با حداقل شرایط قابل قبول را فراهم کنیم.»
دبیر کل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی با بیان این که «مشکل عمده ما با جریانات سیاسی کشورمان این است که به صورت خلقالساعه و برای این ایجاد میشوند که پلکان صعود یک فرد را فراهم کنند،» اظهار کرد: «متاسفانه این جریانات هیچگاه برنامهها و مواضع خود را در مسایل سیاست داخلی، سیاست خارجی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اعلام نمیکنند، مثلا کشورمان با بحران انرژی هستهای و مسایل اقتصادی، برخورد با فعالان اقتصادی، برخورد با زنان در خیابانها و دهها مشکل دیگر نیز مواجه است اما من تا به حال ندیدهام این جریانی که خود را اصولگرای اصلاحطلب مینامد، اعلام موضع کند. اگر موضع دارند و اعلام نمیکنند، کمی به فرصتطلبی شبیه است؛ چرا که نه میخواهند وجهه خود را در بخشی از حاکمیت به دلیل مخالفتهای خود خراب کنند و نه در پیش مردم و اگر هم موضعی ندارند، این چه جریانی است که تحلیل ندارد؛ لذا نمیدانم این جریان چه کسانی هستند.»
وی ادامه داد: «به عقیده من امروز معیار جریان محافظهکار، حزب موتلفه است؛ حزبی با مواضع مشخص که اعضای آن نیز مشخص است و یکی از انتقادات ما به دوستانمان در حزب موتلفه این است که نمیشود جریانهای خلقالساعهای ایجاد شوند و حزبی مانند شما که معتقدند از سال 42 تاکنون فعالیت میکنید، در برابر آنها منفعل باشید. این نشان میدهد که متاسفانه در جامعه با جریانات خلقالساعهای طرف هستیم که شناسنامه سیاسی ندارند و معتقدم اگر هم در انتخابات پیروز شوند، با مشکلات عدیدهای مواجه خواهند شد و چه بسا اگر هم افراد مصلح و خیراندیشی هم باشند، به خاطر فراهم نکردن مقدمات لازم، اسیر دست کسانی میشوند که از قبل سازماندهیهای لازم را انجام دادهاند و آماده برنامهریزی هستند؛ به همین دلیل اگر میدانستم این گروه چه مرامی دارند، راحتتر میتوانستم در مورد آنها اظهارنظر کنم.»
وی کارکرد شخصیتهای مختلف جریان اصلاحات را متفاوت خواند و تصریح کرد: «برخی از شخصیتهای اصلاحطلب در درون حاکمیت، قدرت لابی بیشتری و برخی مقبولیت اجتماعی و مردم بیشتر دارند؛ لذا باید این تواناییهای مختلف افراد را به رسمیت بشناسیم البته بدون وارد کردن کوچکترین تحمیلی به آنها مبنی بر استفاده از تواناییهایشان، بنابراین بسیاری از شخصیتهای سیاسی و روحانی میتوانند صاحب امکانات و نفوذ باشند بدون آن که بگوییم حسن یا حسین محور کار است اما این نکته نیز قابل انکار نیست که در شرایط حاضر کسی که بیشتر از همه میتواند همه اصلاحطلبان را جمع کند و نیز بر افکار عمومی اثرگذار باشد، آقای خاتمی است البته این تنها حرف من نیست بلکه همه اصلاحطلبانی که جامعه را رصد میکنند نیز به این موضوع معتقدند.»
دبیر کل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی همچنین حجتالاسلام و المسلمین ناطق نوری را شخصیت ارزندهای در جناح اصولگرا توصیف کرد و گفت: «این شخص میتوانست جریان مقابل اصلاحات را متحد کند اما به نظر من با توجه به برخوردی که با ایشان کردند و ایشان را آزرده خاطر کردند به نظر نمیرسد ایشان تصمیم به حضور دوباره داشته باشند و همچنین به جز ایشان شخصیت سیاسی که بتواند استوانه جمع باشد را نمیبینم اما اگر بخواهیم جریانی را نام ببریم، اگر حاضر باشند نقش خود را ایفا کنند، دوستان موتلفه خواهند بود که هم استخواندارتر هستند و هم صاحب حقتر تا گروههای نو رسیده و تازه به دوران رسیدهای که خود نمیدانند چه میکنند.»
خاتمی ادامه داد: «چون جریان اصلاحات بنای چالش درون حاکمیت را حداقل در جریان انتخابات ندارد طبعا کسانی در فهرست ما خواهند بود که خیلی به اعلام موضعهای سیاسی و اجتماعی خاص شناخته شده نباشند اما کسانی هستند که کاملا بر اصول اصلاحات پافشاری میکنند و به آن پایبند هستند و در تصمیمگیریشان کوتاه نمیآیند بنابراین جریانی که از اصلاحات در مجلس آینده روی کار خواهد آمد، اصول اصلاحطلبی به شدت پیگیری میکند اما ممکن است نمای تبلیغاتی آن با آنچه در مجلس ششم بود متفاوت باشد.»
خاتمی درباره چگونگی قرار گرفتن کاندیداها در فهرست ائتلاف اصلاحطلبان گفت: «شاید این که گفته میشود اصلاحطلبان تصمیم دارند چند لایه برای خود انتخاب کنند در حقیقت همان لایههای سلبی ما باشد نه ایجابی؛ یعنی این که بگوییم چه کسانی بهتر است نباشند، یعنی بهتر است جریان تندی که استقلال و تمامیت ارضی کشور را به خطر میاندازد نباشد و ممکن است رقیب این جریان کسی باشد که لزوما ارتباط محکمی با اصلاحطلبان نداشته باشد اما معتدل و منطقی باشد؛ بنابراین ممکن است تصمیم بگیریم در برابر او کسی را انتخاب نکنیم اما بعید میدانم در فهرست ائتلاف اصلاحطلبان از جناح راست کسی حضور داشته باشند.»
خاتمی همچنین درباره قرار گرفتن هاشمی رفسنجانی به عنوان یکی از محورهای جریان اصلاحات، گفت: «البته هاشمی منکر شدهاند که محور جریان اصلاحات هستند و گفتهاند متعلق به جناح خاص نیستند اما به هر حال ما حتی یک نیروی ساده جریان اصلاحات را نیز حق نداریم از دست بدهیم. بنابراین تمام تلاش ما باید این باشد که از تمام امکانات موجود استفاده کنیم. یکی از آنها استفاده از وجود شخصیتهای مختلفی است که به نوعی اثرگذار هستند. البته بهتر است به جای محوریت از کلمه هماهنگی استفاده کنیم؛ چرا که محوریت به نوعی صرف وقت برای گوش دادن به حرفهای همه اصلاحطلان را میطلبد یعنی همان کاری که آقای خاتمی انجام میدهد که البته بدون هماهنگی این بزرگان کمی کارها سخت میشود.»
وی افزود: «بنابراین تردید نباید کرد که آقای هاشمی میتواند اثرگذاری در درون جریان اصلاحات داشته باشد؛ چرا که ایشان میتوانند در جریان حاکمیت و یا در تعدیل جریان راست بسیار موثر باشند و یا در تعیین سلامت انتخابات؛ پس انتظار این است که این آقایان که هم خود را میشناسند و هم جریان اصلاحات را از حداقل امکانات خود استفاده کنند و امیدوارم این هماهنگی روزبهروز بیشتر شود در شبهای نزدیک به انتخابات به اوج خود برسد.»
نایب رییس مجلس ششم درباره این که چرا به برخی حرکتها، انگ هدایت از کانالهای خارجی وارد میشود، ابراز عقیده کرد: «این حنایی است که رنگ خود را از دست داده و حربه شناخته شدهای است. ممکن است بهانهای به دست برخی جریانات درون دستگاههای قضایی بدهد اما درون جامعه ما این ادعا به هیچ وجه مقبولیتی نخواهد داشت و باعث رعب و وحشت مردم نیز نمیشود بلکه برعکس، مردم بیشتر به برخی بیمنطقی و بیتدبیریها پی میبرند؛ البته گاهی نیز این موضوع برعکس میشود؛ یعنی جریانهای وابسته به خارج هدایتگر میشوند اما مردم دیگر این موضوع را نمیپذیرند؛ چرا که کسانی که همواره انگ ارتباط با بیگانگان با مسائل داخلی را میزدند مانند چوپان دروغگو میشوند. متاسفانه آن قدرت از این حربه استفاده نابجا کردهند که اثر خود را از دست داده است.