اسدالله ا فشار
منظور از گرایش به اصول:
واژهها همواره همچون نشانههایی،حکایتگر جریانها وروندهای اندیشهای ورفتاری بوده وهستند. طرح«اصولگرایی»همانند سایرموارد مشابه دارای پیشینهای طولانی است ونشان میدهد که نظام جمهوری اسلامی کماکان دغدغه ارزشها وآرمانهای اسلامی را دردنیای کنونی دارد.به بیان دیگر،اصولگرایی،تبیینگر جهتگیری نظام اسلامی درمقایسه و دربرابرسایر نظامهای فکری و رفتاری است.اصولگرایی،بیانگرتحولی همهگیروریشهای درجامعه میباشد که سابقهای بس طولانی دارد.این جریان، تعالی انسانی را با تعامل انسانی پیوند زده است وهدایت وسعادت بشری راازطرق رسولان باطنی وظاهری مهیا میسازد.پایبندی به احکام برای ارتقای منزلت انسان و درک کرامت انسانی و مسئولیت بیبدیلی که انسان دراین عالم باید انجام دهد، از تقیدات مهم خاص این جریان است و اساسا منظورازگرایش به اصول،همین میباشد؛گرایشی که مبتنی برباورواستدلال،موفقیت حیات فردی وجمعی رادرگروپایبندی داوطلبانه ومومنانه به مجموعهای ازاصول میداند،لذا میکوشدبا تقویت ریشههای گرویدن به این اصول وترویج آنها،وجههای هرچه بیشتراجتماعی وعمومی به آنها ببخشد.
نسبت اصولگرایی با انقلاب اسلامی :
اززمینههای بارزقابل بررسی درخصوص امکان تحقق شعارهای انقلاب پس ازپیروزی،ویژگیهای میثاق ملی نظام تازهتاسیس میباشد. شعارها وآرمانهایی که درفعالیتهای براندازی نقش مهمی دارند، پس ازآن نیزمنتظراجرا وعمل هستند.درواقع،قانونیشدن آرمانها به معنای تمهید نهادسازی و نهادینهسازی ارزشها و باورهایی است که تحرک انقلابی را موجب گشتهاند. دراین زمینه انقلاب اسلامی به عنوان نمونهای موفق،درخورتامل است.اصولگرایی،به مثابه مهمترین عامل متمایزکننده انقلاب اسلامی ازسایرانقلابها،درقانون اساسی جمهوری اسلامی محوراصلی است.
اصولگرایی به منزله اصل ومتن انقلاب ونظام اسلامی قراردارد، وازآرمانهای اصلی انقلاب اسلامی،امامخمینی ونظام اسلامی بهشمارمی آید. اصولگرایی به سرعت به گفتمان مسلط جامعه تبدیل شد ومقام معظم رهبری با بازتعریف وتبیین مفهوم آن، ابتکارمدیریت وهدایت این گفتمانسازی را به دست گرفت وآن را به نحوجامعالاطرافی که حتی بعضی از اصلاحطلبان را هم دربرگیرد تعریف نمود.بدینلحاظ،اصولگرایی ازیک شعاروگفتمان جناحی و سیاسی فراتررفت و به اصول ومبانی نظام، انقلاب ورهبری امام خمینی(ره) پیوند خورد.این تعبیرازاصولگرایی، بیش ازهمه به انقلاب اسلامی،آرمانهای آن وافکارواندیشههای معمارنظام اسلامی متکی است وباید رد پای آن رادرقانون اساسی نظام جمهوری اسلامی جستجوکرد.نسبت اصولگرایی با انقلاب اسلامی و امامخمینی،واضحتروروشنترازهمه جا دراساسنامه وسند رسمی نظام جمهوری اسلامی نمود یافته است تا سرمشق وهدایتگرجامعه به سمت آرمانهای اصلی انقلاب اسلامی وامامخمینی با شد.
سابقه وضع گفتمان اصولگرایی:
اصولگرایی یعنی تمسک به اصول اولیه واصلی انقلاب اسلامی که هنوزمورد نظروخواست ملت میباشد واصولگرا کسی است که خود را مقید وپایبند به اصول ومبانی اولیه انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی،امامخمینی ومقام معظم رهبری میداند. برهمین اساس بودکه اصولگرایان در مقابل اصلاحطلبان،که عملکرد ورفتارشان تجدیدنظردراصول انقلاب ودورشدن ازآرمانهای امامخمینی تلقی میشد،خود را اصولگرا نامیدند وگفتمان اصولگرایی را وضع کردند.آنها در انتخابات مختلف ازسال 1381 به بعد،پیگیری آرمانهای انقلاب همچون عدالتخواهی،آزادیخواهی ومبارزه با ظلم وتزویر،فقر،فساد وتبعیض را سرلوحه شعارهای خود قراردادند وبخصوص در انتخابات ریاستجمهوری نهم،برلزوم توجه رئیسجمهورآینده به ولایتمداری،قانون اساسی و عدالت تاکید بیشتری کردند ودرهمایش بزرگ 27 آذرماه 1383 خود،تحت عنوان«گامی نو»، اصولگرایی دراندیشه،نوگرایی درروش وهمگرایی درعمل را نماد انتخاباتی وهویتی خود اعلام کردند.
معنای درست اصول و اصولگرایی :
اصول واصولگرایی زمانی معنای درست وراستی می یابد که اصول ازدسته اصولی ثابت ومحکم واستواری باشدکه ارزشی وعقلانی وعقلایی وهنجاری بوده وازاصول نابهنجاروضدارزشی بیرون باشد.قرآن درآیات بسیاری به اصول اساسی وکلیدی هنجاری وارزشی اشاره می کند. بی گمان توحید ومعاد وهدفمندی آفرینش وحسابرسی در دنیا وآخرت ازاصول اعتقادی اصیل وارزشی و محکمات استواراسلام وقرآن است.درحوزه روشی وارزشی عدالت واحسان وقانونگرایی و بشردوستی واهتمام به طبیعت ومحیط زیست وعدم فساد وتباهی محیط خشکی ودریا ازدیگراصولی است که مورد تاکید وتأیید اسلام و قرآن است.اصولگرایی به معنای توجه به ارزش ها و نقش هاست ونمی توان به صرف اصولگرایی بودن وی را تایید ویا برای نقشی او را به کارگمارد.
گفتمان اصولگرایی برمبنای اصول مسلم اسلامی پایهریزی شده وپایبندی به اصول انقلاب اسلامی که بخشی ازآن براساس مصلحت (احکام حکومتی) نهادینه است نیزدردستورکاراصولگرایان قرارگرفته وازآنجا که اصول سیاسی ودیپلماسی نیزدرمتون دینی فراوان یافت میشود، براین مبنا با کشورهای جهان نیزارتباط برقرارمیسازند.
شاخصهای اصولگرایی :
اصولگرایی شاخصهایی داردکه«فسادستیزی»،«سلامت اعتقادی واخلاقی»،«اعتزازبه اسلام و نهراسیدن ازبیان صریح جهتگیریهای اسلامی»،«سادهزیستی ومردمگرایی»،«خردگرایی وحکمت درتصمیمگیری وعمل»،«مسئولیت پذیری وپاسخگویی»،«سعهصدروتحمل مخالف»، «شایستهسالاری»،«تلاش بیوقفه برای خدمت»،«قانونگرایی»و«شجاعت وقاطعیت دربیان واعمال حق»ازجمله آنهاست.
مهمترین شاخصهای ا صولگرایی از منظر مقام معظم رهبری:
مقام معظم رهبری درچهارسال گذشته برنهادینه ساختن اصولگرایی به عنوان یکی ازمبانی انقلاب اسلامی تأکید کرده ومسئولان را به پایبندی براصول وارزشها فرا خواندهاند.
مقام معظم رهبری در بیاناتی،مهمترین شاخصهای اصولگرایی را تبیین فرمودهاند که در زیر به برخی ازآن اشاره میشود:
1) مهمترین شاخص اصولگرایی،«ایمان وهویت اسلامی و انقلاب» است. 2) ایمان به« دین، انقلاب، نظام، مردم،استقلال کشور،وحدت ملی وآینده روشن». 3) دوری گزینی ازاختلاف وپرهیزازافروختن آتش تعصبهای فرقهای و قومی . 4) برافراشتن پرچم برادری امت اسلامی وگسترش فضیلتهای اخلاقی . 5) رشد اقتصادی همراه با عدالت، کم کردن فاصله طبقاتی، ایجاد فرصتهای برابر،تشویق درستکاری، مهار کردن متجاوزان به ثروتهای ملی، مبارزه واقعی با فساد و ویژهخواری، رواج عدالت در بدنه حاکمیت وعزل ونصبها وتوجه به مناطق محروم،کنارگذاشتن تعارفات،ارتباط با مردم،سادهزیستی ومردمی بودن،خودسازی وتهذیب نفس . 6) شکوفایی اقتصادی کشور،رسیدگی به زندگی مردم، حمایت ازسرمایهگذاری، مقابله با بیکاری، کارآفرینی وتولید، مبارزه جدی با قاچاق وفساد، ثبات وشفافیت وانسجام مقررات اقتصادی، بازاریابی جهانی،استفاده صحیح ازنفت وتوجه همزمان به برنامههای راهبردی کشور. 7) توجه به حفظ استقلال همه جانبه کشور. 8) تقویت خودباوری واعتماد به نفس درهمه زمینهها ومبارزه با خود باختگی . 9) جهاد علمی وتلاش درجهت ایجاد وتقویت نهضت تولید علم وجنبش نرمافزاری . 10) گسترش آزادی وآزاداندیشی درجهت رشد علمی وفکری جامعه وتلاش برای مرزبندی میان آزادی واقعی وتلاشهای دشمن تحت عنوان آزادی . 11) اصلاحات به مفهوم صحیح وبرمبنای حرکت درچارچوب قانون اساسی وارزشهای اسلامی و ایرانی .
جان کلام:
جریان وتفکراصولگرایی یک ارزشی است که درمتن انقلاب بود وبا انقلاب تولد یافت ودرافکار واندیشه های مردان انقلاب ومردم
آزاد اندیش ایران با گفتارها ورهبری های پیامبرگونه امام راحل (ره) واستمرارآن ازسوی مقام معظم ولایت جای گرفت.هرچند درادبیات سیاسی امروزواژه اصولگرایی به جریان اکثریت وفاداران انقلاب اسلامی و پیروان ولایت فقیه اطلاق می شود لکن دایره ومحدوده آن گستردهتر ازآن است ونقطه اشتراک حضورافراددرتفکراصولگرایی و فصل مشترک همه وفاداران وگرایش داران به این تفکرمقام عظمای ولایت ورهبری معظم انقلاب است چراکه اواول پرچمدارجریان اصولگرایی درطول تولد این واژه سیاسی دربسترسیا ست است.