تاریخ انتشار : ۱۶ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۳:۴۳  ، 
شناسه خبر : ۲۳۶۳۱۱
اشاره: گرچه سال 2011 را تمامی آگاهان مسائل سیاسی سال بهار عربی می‌خوانند، اما سایر نقاط جهان نیز در این سال شاهد حوادث گوناگونی بودند. کشور افغانستان در سال 2011 شاهد حوادث خونینی بود که ترور شهید برهان‌الدین ربانی، رئیس‌جمهوری پیشین این کشور و قتل احمد ولی‌کرزی برادر رئیس‌جمهوری کنونی از مهمترین آنها بودند. اسامه بن‌لادن سرکرده گروه القاعده نیز در این سال در یک عملیات جنجالی توسط نیروهای آمریکایی در پاکستان کشته شد و مردم کره شمالی در روزهای پایانی سال رهبر خود کیم‌جونگ ایل را از دست دادند. یکی دیگر از تحولات در خور توقف سال 2011 پیروزی ضعیف حزب پوتین در انتخابات پارلمانی روسیه بود که گمانه‌های زیادی را در مورد انتخابات آتی ریاست جمهوری این کشور برانگیخت. جمهوری چک نیز شاهد مرگ «واتسلاوهاول» قهرمان ملی خود و آزادیخواه برجسته اروپایی بود. خوانندگان گرامی در بخش پایانی این مطلب، شمار دیگری از رخدادهای مهم سیاسی جهان را مرور خواهند کرد.

پاکستان
 اسامه بن لادن سرکرده گروه القاعده در یک عملیات ویژه نیروهای کماندویی آمریکا به دستور باراک اوباما در منطقه نظامی «ایبست آباد» در شمال اسلام‌آباد کشته شد.
 این عملیات که بدون هماهنگی با اسلام‌آباد صورت گرفت، جو شدید بی‌اعتمادی را در روابط اسلام‌آباد ـ واشنگتن دامن زد.
 طالبان محلی پاکستان به پایگاه «مهران» مرکز فرماندهی نیروی دریایی در شهر بندری کراچی حمله کردند و 12 نفر از نظامیان این پایگاه در این حمله کشته شدند.
 «الیاس کشمیری» سرکرده بلندپایه و مغز متفکر حملات گروه القاعده، در وزیرستان جنوبی پاکستان با دو نفر از همراهانش کشته شد.
 مرد شماره 2 گروه القاعده به نام «عطیه عبدالرحمان» که نام اصلی‌اش «جمال» بود و در شهر «مصراته» لیبی در رشته مهندسی تحصیل کرده بود در منطقه قبایلی وزیرستان کشته شد.
 دولت پاکستان با ارسال نامه‌ای به سفارت آمریکا در اسلام‌آباد، دستور خروج بیش از 250 دیپلمات آمریکایی از این کشور را صادر کرد.
 در حمله تروریستی یک بمب‌گذار به نمازگزاران شیعه که پس از اقامه نماز عید سعید فطر در کویته به خانه‌های ‌ خود باز می‌گشتند، دست کم 17 تن شهید شدند.
« نصرت بیگم بوتو» مادر بی‌نظیر بوتو و همسر «ذوالفقار علی بوتو» نخست وزیران پیشین پاکستان و رهبران سابق حزب مردم این کشور در سن 82 سالگی درگذشت.
 حمله بالگردهای ناتو به یک پست بازرسی نظامی پاکستان در منطقه «مهمند» نزدیک مرز افغانستان منجر به کشته شدن 28 نظامی پاکستانی و زخمی شدن 14 تن دیگر شد. این حمله تنش بی‌سابقه‌ای را در روابط اسلام‌آباد ـ واشنگتن پدید آورد. خشم مقامات پاکستان از تجاوز بالگردهای ناتو به خاک این کشور سبب شد تا آمریکا ناگزیر از تخلیه پایگاه نظامی «شمسی» در ایالت بلوچستان این کشور شود.
آصف علی زرداری رئیس جمهوری پاکستان دچار سکته قلبی شد و در دبی تحت معالجه قرارگرفت.
پاکستان در واکنش به حمله ناتو، مرز خود را به طورکامل به روی این نیروها بست و از تردد کامیون‌های حامل محموله‌های ناتو جلوگیری کرد.
 سازمان اطلاعات ارتش پاکستان (آی.‌اس.آی) به طراحی کودتا علیه دولت پاکستان متهم شد.
افغانستان
 دومین مجلس شورای افغانستان پس از ماهها بحث و جدل درباره تقلب برخی از نمایندگان سرانجام به طور رسمی توسط حامدکرزی رئیس جمهوری این کشور افتتاح شد. این مجلس در مقایسه با مجلس نخست افغانستان بحرانی و چالش‌ برانگیز پا به عرصه وجود گذاشت.
 حمله مسلحانه به «کابل بانک» در شهر جلال‌آباد استان ننگرها افغانستان 40 کشته و 70 زخمی و حمله انتحاری در استان قندوز در همین روز، 30 کشته و بیش از 40 زخمی برجای گذاشت.
 نیروهای شبه نظامی طالبان ساختمانی را مقابل استانداری ولایت قندهار به تصرف خود درآوردند و از آنجا به مدت دو روز مراکزی چون استانداری مقر پلیس و مرکز امنیت این ولایت را مورد حملات و یورش خود قرار دادند. در این حادثه بیش از 25 نفرکشته و بیش از 60 نفر دیگر زخمی شدند.
 حمله خونین طالبان به هتل اینترکنتینانتال کابل.
 ترور «احمدولی» رئیس شورای شهر قندهار و برادر حامدکرزی رئیس جمهوری افغانستان در شهر قندهار .
 واگذاری مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای افغان آغاز شد.
 جابجایی فرماندهی نیروهای خارجی در افغانستان صورت‌گرفت و ژنرال دیویدپترائوس فرمانده نیروهای آمریکایی و ناتو پس از یکسال حضور در افغانستان، مقام خود را به ژنرال «جان آلن» واگذارکرد.
 مرگ شهردار قندهار درحمله انتحاری طالبان
 کشته شدن 31 آمریکایی درسقوط بالگرد در استان میدان ـ وردک افغانستان. این بالگرد طی درگیری با طالبان سقوط کرد و هفت نیروی نظامی افغان نیز جزو کشته شدگان بودند.
کنسولگری و مرکز فرهنگی انگلیس درکابل مورد حمله طالبان قرارگرفت و دست کم 15 نفر طی آن کشته شدند.
چهار نقطه حساب کابل توسط نیروهای طالبان مورد حملات راکتی و موشکی قرارگرفت.
شش شبه نظامی طالبان در یک ساختمان نیمه کاره مقابل سفارت آمریکا موضع گرفتند و از آنجا سفارت آمریکا و مقر نیروهای ایساف در منطقه حفاظت شده وزیر اکبرخان را برای مدت 20 ساعت زیر آتش قراردادند.
 برهان‌ الدین ربانی، رئیس شورای عالی صلح افغانستان پس از بازگشت از اجلاس بیداری اسلامی که در تهران برگزار شد، در خانه خود ترور شد.
ترور این شخصیت برجسته مذهبی – سیاسی افغانستان، از سوی ناظران آگاه، صدمه‌ای جبران ناپذیر به برنامه‌های صلح دراین کشور واردکرد.
 تشکیل لویه‌جرگه سنتی با شرکت 2000 نماینده از سراسر افغانستان و موافقت اعضای آن با امضای توافقنامه پیمان استراتژیک آمریکا – افغانستان
برگزاری کنفرانس«بن دوم» در آلمان با شرکت85 کشور و سازمان بین‌المللی که درآن از کرزی خواسته شد تا با فساد ادارای در افغانستان به‌طور جدی مبارزه کند.
یک عامل انتحاری در جمع عزاداران حسینی در روز عاشورا در منطقه«مرادخانی» کابل و در زیارتگاه حضرت ابوالفضل(ع) خود را منفجر کرد و باعث شهادت بیش از60 نفر و زخمی ‌شدن170 تن دیگر شد. همزمان با انفجار کابل در مزار شریف و قندهار نیز عزاداران حسینی هدف حملات انتحاری گروه‌های تروریستی قرار گرفتند.
کره شمالی
 بی‌شک مرگ کیم جونگ ایل رهبری کره‌شمالی یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی در سال 2011 محسوب می‌شود. کیم جونگ ایل در سن 69 سالگی در یک ترن بر اثر سکته قلبی درگذشت و رسانه‌های کره‌شمالی با دو روز تأخیر خبر مرگ رهبر این کشور را به اطلاع عموم رساندند.
چندساعت پس از انتشار رسمی خبر مرگ کیم جونگ ایل، پسر سوم او یعنی کیم جونگ اون به عنوان رهبر کره‌شمالی برگزیده شد. خبر مرگ کیم جونگ ایل موجب شد تا ارتش‌های کشورهای ژاپن و کره‌جنوبی به حال آماده‌باش کامل در آیند و کاخ سفید نیز به شدت تحولات منطقه شبه جزیره کره را رصد کند.
روسیه
پس از گمانه‌زنی‌های بسیار، ولادیمیرپوتین به عنوان نخست وزیر روسیه از مشارکت جدی حزب خود یعنی روسیه واحد در انتخابات دوما خبرداد و اعلام کرد که در صورت پیروزی خود شخصاً نامزد ریاست جمهوری روسیه خواهدشد.
نتایج اعلام شده پس از پایان فرآیند رأی‌گیری نشان داد که حزب روسیه واحد موفق شده تا 238 کرسی از مجموع450کرسی دوما را کسب کند و پیروز انتخابات شود. پس از اعلام نتایج،‌ برخی مخالفان پوتین و حزب روسیه واحد به خیابان‌ها ریختند و اعلام کردند که دولت در این انتخابات تقلب کرده‌ است.
این درحالی است که حزب روسیه واحد نسبت به انتخابات گذشته دچار ریزش آرای موافق شده و این امر می‌تواند برای پوتین در انتخابات آتی ریاست جمهوری هشدار دهنده باشد.
سودان
 سودان جنوبی اعلام موجودیت کرد
 عمرالبشیر رئیس جمهوری سودان مسئولیت جنگ دارفور را پذیرفت
 سرکرده شورشیان دارفور کشته شد
ژاپن
 ژاپن در11مارس سال 2011 و در ساعت 14و46دقیقه شاهد زمین لرزه‌ای بسیار شدید با قدرت حدود 9ریشتر بود. این زمین لرزه شدید باعث وقوع سونامی بی‌سابقه‌ای در ژاپن شد که این حادثه امواجی به ارتفاع 15 متر را به سوی سواحل این کشور هدایت کرد. خیابان‌ها، جاده‌ها و راه‌آهن مناطق مورد هجوم سونامی ناگهان ویران شد.
آخرین آمار منتشره، نشان می‌ دهد که حدود8000تن از مردم ژاپن بر اثر این سونامی کشته یا مفقود شده‌اند. 4/4 میلیون نفر بر اثر این سونامی مدتی را بدون برق گذراندند و 4/1 میلیون نفر نیز بی‌آب ماندند. نیروگاه هسته‌ای شماره یک و شماره دو فوکوشیما وابسته به شرکت برق توکیو در این سونامی آسیب جدی دید و آلودگی شدید رادیواکتیویته برخی مناطق را در برگرفت.
اما دولت ژاپن بلافاصله پس از پایان زلزله با قدرت و تلاش تمام کار بازسازی را آغاز کرده است.
سومالی
مردم جهان شاهد بودند که در سال 2011 میلادی قحطی و گرسنگی بار دیگر شاخ آفریقا را در نوردید و این بار مردم سومالی به عنوان بزرگترین قربانیان این واقعه بودند. قحطی از یک سو و در کنترل داشتن برخی مناطق سومالی از سوی جنبش الشباب(وابسته به القاعده) موجب شد تا موج وسیعی از مرگ و میر در این کشور به وقوع بپیوندد. به گزارش سازمان ملل در مدت اوج گرفتن تبعات قحطی در سومالی بیش از 29 هزار کودک جان خود را از دست دادند.
لبنان
در پی سقوط دولت سعدحریری، گروه8 مارس متشکل از حزب الله و همپیمانانش عمرکرامی را نامزد پست نخست وزیری لبنان کرد
نجیب میقاتی از همپیمانان حزب الله به نخست‌وزیری لبنان انتخاب شد
انفجار خودرو سازمان ملل در جنوب لبنان2کشته برجاگذاشت
در پی شلیک یک فروند موشک از جنوب لبنان به فلسطین اشغالی، اسرائیل نیز چند فروند موشک به جنوب لبنان پرتاب کرد
 درحمله افراد ناشناس به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان 4 نظامی فرانسوی زخمی شدند
نروژ
شاید سال‌های گذشته نروژ و دیگر کشورهای اروپایی شاهد تحولات خاصی نبودند، اما در سال 2011 فردی به نام «آندرس برینگ بریوک»، که بعدها یک راستگرای افراطی معرفی شد، با شلیک مستقیم و بمب‌گذاری بیش از 77 نروژی را کشت و ماه جولای را به تلخ‌ترین ماه برای مردم نروژ در زمان صلح بدل کرد.
بلژیک
در آخرین روزهای سال 2011 فردی مسلح با نارنجک و به دنبال آن تیراندازی به میدان سن‌لمبرت شهر«لیژ» نروژ حمله کرد و 4 تن را کشت و دهها تن دیگر را زخمی کرد.
این حمله درست زمانی اتفاق افتاد که مردم نروژ ودیگر اروپایی اندک اندک درحال فراموشی حادثه کشتار نروژ بودند.
ترکیه
روابط ترکیه و فرانسه تیره شد و آنکارا تمامی مناسبات دیپلماتیک و نظامی با پاریس را قطع کرد. این تیرگی روابط ریشه تاریخی دارد و پارلمان فرانسه با تصویب مصوبه‌ای ترکیه را در کشتار ارامنه در سال‌های 1915 و1916 مجرم شناخت. گفته می‌شود یک میلیون و200هزار ارمنی به دست ترکان عثمانی قتل عام یا تبعید شدند.
ترکیه این امر را توهین به خود تلقی کرده‌ است.گفته می‌شود این تیرگی روابط می تواند بر موضوع عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا تأثیر منفی بگذارد.
میانمار
آنگ سان سوچی، فعال سیاسی، مدافع حقوق بشر و از مخالفان جدی رژیم نظامی میانمار پس از تحمل بیش از 15 سال حبس خانگی آزاد شد.
وی به محض آزادی رسماً اعلام کرد آماده است مجددا به صحنه سیاست بازگردد. او این روند را به سرعت طی کرد و در هفته گذشته، حضوری تاریخی در پارلمان میانمار داشت.
رخدادهای پراکنده
 راتکو ملادیچ معروف به قصاب سربرنیتسا تحویل دادگاه لاهه شد.
 فیدل کاسترو از رهبری حزب کمونیست کوبا کناره‌گیری کرد و برادرش رائول رئیس حزب شد.
 «استراوس کان» رئیس صندوق بین‌المللی پول به دلیل رسوایی اخلاقی بازداشت و برکنار شد.
 «لوران گباگبو» رئیس‌جمهوری ساحل عاج سرنگون شد و تحت محاکمه قرار گرفت.
 رئیس‌جمهوری بورکینافاسو سرنگون شد.
 صدها ایرلندی در اعتراض به سفر ملکه انگلیس به کشورشان پرچم انگلیس را به آتش کشیدند.