روز گذشته بالاخره سخنگوی اقتصادی دولت محمود احمدینژاد به سخن آمد. بعد از این که بازار طلا و ارز با شدیدترین نوسانات مواجه شد و از مردم کوچه و بازار تا نمایندگان اصولگرای مجلس، دولت را به انواع و اقسام کاستیها متهم کردند سکوت آقای سخنگو شکست. اظهارات سیدشمسالدین حسینی از یک سو قابل پیشبینی و از یک سو غافلگیرکننده بود. همانطور که میشد حدس زد وزیر اقتصاد و دارایی از منابع نامحدود ارزی دولت گفت و این که کسری بودجه نداریم. او حتی پا را از این هم فراتر گذاشت و گفت که از نظر ذخایر ارزی در وضع بینظیری هستیم.
البته حسینی درباره این که اگر تا این حد وضع خوب است چرا زودتر به فکر مدیریت بازار نیفتادند سخنی نگفت. اما بخش غافلگیرکننده اظهارات او به نرخ سود سپردههای بانکی مربوط بود. محمود احمدینژاد بارها مخالفت خود را با افزایش سود سپردهها اعلام کرده است اما این بار به گفته وزیر اقتصاد رئیس دولت با مصوبه شورای پول و اعتبار موافقت کرده و از بانک مرکزی خواسته تا هر چه سریعتر این مصوبه را به بانکها ابلاغ کند. این روزها دولت محمود احمدینژاد متهم است که با دستکاری نرخ ارز بخشی از کسری بودجه سال جاری که تا 40 هزار میلیارد تومان برآورد میشود را جبران کرده است.
عمدی نبود
جمشید پژویان، رئیس شورای رقابت روز گذشته به «ملت ما» گفت: این تصور که دولت کسری بودجهاش را جبران میکند غلط است. کسری بودجه امری است که تقریباً در تمامی دولتها مشاهده شده و اتفاق عجیبی نیست. وی افزود: درباره دولت فعلی نیز باید انتظار کسری بودجه را داشته باشیم. چرا که برآورد دولت از درآمد هدفمندی محقق نشده و این احتمال وجود دارد که از این ناحیه دولت دچار کسری بودجه شود.
وی اقدام اخیر شورای پول و اعتبار در تصویب نرخ 21 درصدی سود سپردههای بانکی را گامی مثبت دانست و گفت: به طور حتم این گام موثری در جهت از بین بردن حباب در بازار ارز و طلا خواهد بود. پژوبان با اشاره به کاهش قیمت طلا طی روز گذشته گفت: بازار به سرعت نسبت به این اقدام واکنش نشان داد و به زودی قیمتها بیش از این هم شکسته میشود.
ابلاغ سیاستهای پولی
از سوی دیگر سیاست های پولی، اعتباری و نظارتی نظام بانکی از سوی بانک مرکزی به بانک های عامل ابلاغ شد. محمود بهمنی با اشاره به حساس بودن شرایط کنونی کشور و لزوم همکاری کلیه بانکها و موسسات اعتباری برای عبور از این شرایط عنوان کرد: متاسفانه در این برهه، مشکلاتی به وجود آمده است اما بانک مرکزی با تمام توان و همیاری بانکها قطعا" با قدرت از این مرحله گذر خواهد کرد.
رئیس کل بانک مرکزی در خصوص ارزی که توسط بانکها به صرافیها تخصیص داده میشود بیان کرد: بانکها اگر ارزی به صرافیها اختصاص دادند باید کنترل کنند، این ارز برای چه منظوری بکار گرفته میشود و مشخص نمایند که در چه بخشی مورد استفاده قرار میگیرد. رئیس شورای پول و اعتبار با انتقاد ازعدم سیستم یکپارچه اطلاعات اعتباری بانکها اظهارداشت: بانکها و موسسات اعتباری باید سریعا" با تشکیل یک کارگروه در این مورد اقدامات لازم را در دستور کار خود قرار دهند.
بهمنی ضمن پیشنهاد تشکیل «تیمهای وصول مطالبات در سطح استانها» خاطرنشان کرد: این تیم میتواند با تعیین یک سقف معین مبادرت به اخذ مطالبات بانکها نمایند و با این عمل قطعا" فرآیند وصول مطالبات تسریع خواهد شد.
بهمنی ضمن تاکید بر کنترل گشایش اعتبارات توسط بانکها بیان داشت: تمامی بانکها باید با ثبت صوری گشایش اعتبارات به شدت برخورد نمایند که البته با ابلاغ دستورالعمل LC داخلی توسط بانک مرکزی به بانکها کمک شایانی در این زمینه شده است. رئیس کل بانک مرکزی بر اجرای دقیق و کامل مجموعه «سیاست های پولی، اعتباری و نظارتی نظام بانکی کشور» تاکید کرد و خواستار همکاری بانکها برای کنترل بازار سکه و ارز از التهابات شد. لازم به یادآوری است در این جلسه رئیس کل بانک مرکزی ضمن تشریح بسته سیاستی و نظارتی نظام بانکی کشور رسما" آن را به بانکها ابلاع کرد.
بینظیر هستیم
وزیر امور اقتصادی و دارایی در حاشیه هیئت دولت درباره نوسانات بازار ارز و سکه سخن گفت و به سوالات خبرنگاران پاسخ داد. شمسالدین حسینی با بیان این که کشور از نظر ذخایر ارزی در موقعیت و شرایط بسیار مناسب و حتی بینظیری قرار دارد، گفت: درآمدهای حاصل از صادرات نفت و صادرات غیرنفتی در کشور ما در مقایسه با میزان واردات به گونهای است که حتی به ذخایر ارزی ما افزوده خواهد شد و ما نه تنها نیازهای داخلی برای واردات را میتوانیم تامین کنیم، بلکه در سفرهای مختلف مقامات اقتصادی به خارج از کشور و سفرهای مقامات خارجی به کشورمان، بخشی از فروش کالا و خدمات فنی و مهندسی با پشتیبانی ارزی ما انجام میشود.
احتکار ارز برای ایجاد اختلال در بازار
سخنگوی اقتصادی دولت درباره این که چرا با وجود این شرایط مساعد ارزی، در بازار ارز اخلال میشود، گفت: بررسیهای ما حکایت میکند که یک سازماندهی وجود دارد که به دنبال خارج کردن ارز کشور از بازار یا احتکار ارز است و ما برای مقابله با این مسئله تدابیر موثری را در نظر گرفتهایم. وزیر اقتصاد خاطرنشان کرد: یکی از این تدابیر این است که ثبت سفارش، گشایش اعتبار و ترخیص کالا، همگی در یک سامانه هماهنگ شود و هر کسی که برای واردات کالا یا کار دیگری نیاز به ارز دارد، میتواند با مراجعه به بانک، ارز مورد نیاز خود را ضمن ثبت سفارش تامین کند.
او ادامه داد: ما به این وسیله میتوانیم مطمئن شویم کسی که ارز تهیه کرده، آن را براساس سفارشی که داده است، مصرف میکند. با این کار میتوان جلوی احتکار ارز را گرفت. در عین حال ما اطمینان میدهیم که تمام نیازهای ارزی کشور پوشش داده خواهد شد. حسینی تصریح کرد: بانک مرکزی امسال حتی بیشتر از میزان ارز مورد نیاز برای واردات، ارز فروخته است. اطلاعاتی داریم که نشان میدهد این ارزها ممکن است احتکار شده باشد یا حتی کالاهایی که با ارز قیمت رسمی وارد شدهاند، به قیمت ارز در بازار غیررسمی فروخته میشوند که این مسئله را مورد رسیدگی قرار خواهیم داد.
ارز تکنرخی میشود
وی با تاکید بر لزوم تکنرخی کردن قیمت ارز گفت: تا پیش از این بانک مرکزی یک ارز با قیمت رسمی داشت و یک ارز هم با قیمت غیررسمی وجود داشت که در بازارهای فرعی ارایه میشد. تصمیم بر این شده است که نرخ ارز یکسان شود و البته قیمت آن طوری تعیین خواهد شد که نرخ کالاها افزایش نیابد.
وجود یک جریان رسانهای برای ایجاد اخلال در بازار
سخنگوی اقتصادی دولت تاکید کرد که جهتگیری دولت در بازار ارز در جهت کاهش قیمت آن است، اما یک جریان رسانهای با استفاده از ارسال پیامک راه افتاده و میخواهد در بازار اخلال ایجاد کند. حتی گروهی با دروغ و فضاسازی میگویند که دولت به دنبال افزایش نرخ ارز و تامین بودجه خود از این راه است. این القای بیگانه و افترا و دروغ است و از مقامات قضایی درخواست داریم که به آن رسیدگی کنند. دولت کسری بودجه ندارد و افزایش قیمت ارز نیز سیاست آن نیست.
حسینی با تاکید بر این که افزایش قیمت ارز در بازارهای غیررسمی یک فضاسازی روانی است، گفت: دولت به اندازه کافی ارز دارد و میتواند نیاز واردکنندگان، تجار و حتی مسافران را از طریق شبکه رسمی تامین کند. وزیر اقتصاد همچنین از صدا و سیما و سایر رسانهها خواست که با فضاسازی رسانههای بیگانه و القائات در بازار سکه و ارز مقابله کنند و اخبار ارز را تنها از مراجع رسمی دریافت کنند.
او ادامه داد: حتی بنا شده رئیس بانک مرکزی سخنگویی تعیین کند که اطلاعرسانیهای لازم در این زمینه را داشته باشد و من هم به عنوان سخنگوی اقتصادی دولت هر جا لازم باشد به او کمک خواهم کرد و این قائله و فضایی که ایجاد شده را خواهیم شکست.
قیمت سکه حبابی است
سخنگوی اقتصادی دولت درباره حبابی بودن قیمت سکه در بازار گفت: مردم میتوانند با یک محاسبه ساده حبابی بودن این بازار را تشخیص دهند. هر انس طلا 1/31 گرم و هر سکه طلا 32/7 گرم است که با محاسبه میتوان قیمت واقعی طلا را پیدا کرد و فهمید چه مقدار از قیمت فعلی سکه کاذب است. وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: 99 درصد مبادلات کشور در 10 ماهه گذشته با ارز 1400 تومانی بوده، این در حالی است که برخی افراد کالاها را با قیمت ارز بازار غیررسمی به فروش میرساند که ما با این مسئله مقابله خواهیم کرد.
البته ما در بازار سکه و ارز مقاومتی میبینیم که سازماندهی شده است، به طوری که برخی افراد به شدت نرخسازی میکنند و چند سایت نیز کشف شده است که اینها ارقام غیرواقعی در بازار ارز ارایه میکنند. آنها این کار را در روز تعطیل نیز انجام میدادند و به ارسال پیامک میپرداختند. به نظر میرسد ارز احتکار کردهاند و میخواهند قیمت ارز بیشتر گران شود.
مردم در بازار غیررسمی متضرر میشوند
او خطاب به مردم گفت: من از هموطنانم میخواهم با توجه به حبابی بودن قیمتها در بازار غیررسمی، به مبادلات نپردازند، چرا که متضرر خواهند شد. حتی ما اخباری داریم که نشان میدهد ارزهای تقلبی به کشور وارد شده است و همکاران ما در وزارت اطلاعات مراقب هستند که این ارزها وارد بازار نشود، هموطنان نیز ارز مورد نیاز خود را از طریق بانکها و صرافیهای مجاز تهیه کنند و سراغ دلالها نروند.
حسینی درباره سیاستهای دولت راجع به ارزش واحد پول ملی کشور گفت: سیاست دولت در جهت تحکیم و تقویت واحد پول ملی است و این که عدهای میگویند دولت به دنبال تامین کسری بودجه خود از طریق افزایش قیمت ارز و کاهش پول ملی است را تکذیب میکنم. افرادی که نادانسته این بحث را مطرح میکنند اطلاعات خود را افزایش دهند و کسانی که دانسته این سخن را میگویند، باید اسناد خود را در این زمینه ارایه کنند و ما این را پیگیری قضایی خواهیم کرد.
رشد نقدینگی کاهشی بوده است
وزیر اقتصاد تاکید کرد که دولت با اخلالکنندگان در بازار ارز برخورد خواهد کرد و گفت: کشور، قانون بودجه دارد و قیمت ارز هم در آن مشخص است. وی درباره طرح اصلاح واحد پول ملی نیز گفت: پیشنویس این طرح در کار گروه طرح تحول اقتصادی تهیه شده و در دستور کار کمیسیون اقتصادی دولت قرار دارد.
در ادامه سخنگوی اقتصادی درباره میزان نقدینگی موجود در کشور گفت: آمار رسمی بانک مرکزی میگوید که نرخ رشد نقدینگی در شش ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل کمتر بوده است و سه تا چهار درصد کاهش رشد داشته است، به همین دلیل از دوستان میخواهم که در دامن تحلیلهایی نظیر تاثیر نقدینگی سرگردان در بازار ارز نیفتند. وی همچنین روند خصوصیسازی در کشور را بسیار مناسب ارزیابی کرد و گفت: ما هماکنون به 90 هزار میلیارد تومان میزان واگذاری نزدیک شدهایم و امسال هم ارقام خوبی در این زمینه وجود دارد و پیشبینی میشود که بخشی از دیون دولت به صندوقهای بازنشستگی از این طریق پوشش داده شود.
تایید مصوبه افزایش نرخ سود سپرده توسط احمدینژاد
همچنین به گفته وزیر اقتصاد، احمدینژاد با مصوبه شورای پول و اعتبار درباره افزایش نرخ سود سپردههای بانکی موافقت کرد و این مصوبه به محض ابلاغ اجرایی خواهد شد.
حسینی در پاسخ به سوالی مبنی بر این که آیا رئیس دولت مصوبه اخیر شورای پول و اعتبار را تایید کرده است یا نه؟ گفت: آقای احمدینژاد این مصوبه را در تمام ابعاد مورد تایید قرار داد و در روزهای آینده از طرف رئیس کل بانک مرکزی ابلاغ خواهد شد.
او با بیان این که شورای پول و اعتبار بسته سیاستی ـ نظارتی جدیدی تصویب کرده و محدود به سال 1391 نیست و میتواند به محض ابلاغ اجرا شود و ملاک عمل قرار بگیرد، گفت: در آن مصوبه تصمیمهایی پیشبینی شده از جمله این که نرخ سود سپرده افزایش پیدا کند و در عین حال نرخ سود تسهیلات علیالحساب تعیین شده است. وی گفت: آقای بهمنی منتظر نظر آقای احمدینژاد بودند که وی نیز این مصوبه را از تمام ابعاد مورد بررسی قرار داد و تایید کرد و در آینده نزدیک ابلاغ خواهد شد و به محض ابلاغ ملاک عمل قرار میگیرد. حسینی گفت: براساس این موضوع نرخ سود سپردهها اصلاح میشود و رئیس کل بانک مرکزی به عنوان سخنگوی شورای پول و اعتبار در این زمینه اطلاعرسانی خواهد کرد.