گروه سیاسی - احسان تقوایینیا: در روزهای اخیر اخباری در رسانههای روسیه منتشر شد که بر اساس آن از مشارکت احتمالی گرجستان در عملیات نظامی علیه ایران خبر داده بود. این اخبار همزمان با سفر میخاییل ساکاشویلی رئیسجمهوری کشور گرجستان به امریکا صورت گرفت.نخستین نکته قابل ذکر این است که به عقیده برخی از کارشناسان، مهمترین موضوع مذاکرات سران دو کشور مشارکت گرجستان در عملیات نظامی احتمالی علیه ایران است.
مخالفان ساکاشویلی در گرجستان بر این عقیده هستند که یکی از موضوعات مورد بررسی در کاخ سفید مسئله انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری آتی در این کشور خواهد بود. به گفته آنان، اوباما از ساآکاشویلی انتظار دارد تا انتخابات پارلمانی در سال 2102 و انتخابات ریاستجمهوری در سال 3102 آزادانه و دمکراتیک برگزار شود. از نظر این کارشناسان دعوت از ساآکاشویلی به کاخ سفید در رابطه با وضع حساس کنونی در منطقه و تقویت مشارکت بین امریکا و گرجستان در زمینه امنیتی، از جمله با توجه به تشدید اوضاع پیرامون ایران است.
برخی از تحلیلگران نظامی- سیاسی هم معتقدند که دقیقا ایران موضوع اصلی مذاکرات رئیسجمهوری گرجستان در واشنگتن است، چرا که مقامات امریکایی روی استفاده از خاک گرجستان به عنوان پایگاهی برای اجرای عملیات نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی در صورت تشدید بیشتر وخامت اوضاع پیرامون ایران حساب میکنند.
همچنین ادوارد شواردنادزه رئیسجمهور سابق گرجستان نیز مدعی شده بود که ساکاشویلی میخواهد همراه با امریکا وارد جنگ با ایران شود. ادوارد شواردنادزه بیان داشته بود که میخاییل ساکاشویلی ممکن است که در جنگ علیه ایران شرکت کند. از نظر شواردنادزه ساکاشویلی برای اینکه رئیسجمهور بماند، جنگی را علیه ایران شروع خواهد کرد که پیامدهای بدی برای کشور خواهد داشت.
اما اینها همه مسائل را ذکر نمیکند، چرا که به نظر نمیرسد حتی در صورت درخواست امریکا از گرجستان، این کشور با درخواست امریکا موافقت کند. چرا که گرجیها تجربه خوبی از حرفشنوی غربیها بهویژه امریکا را نداشتهاند. شاهد این امر این است که در سال 8002 گرجیها به پشتگرمی امریکا برای بازپسگیری مناطق جداییطلب آبخازیا و اوستیای جنوبی اقدام کردهاند، اما با واکنش شدید روسیه مواجه شدند که این امر به جدایی کامل این دو منطقه از گرجستان انجامید.
علاوه بر این و بنا بر جدیدترین خبرهای دریافتی از خبرگزاریهای روسی «میخاییل ساآکاشویلی» و «باراک اوباما» روسای جمهور گرجستان و امریکا موضوع عملیات جنگی احتمالی غرب علیه ایران را مورد بحث قرار نداند. این مطلب را«مانانا مانجاگالادزه» دبیر مطبوعاتی رئیسجمهور گرجستان در یک نشست خبری در روز سهشنبه اظهار داشته است.
وی با بیان این که، این مسئله اصلا در دستور کار قرار نداشت و موضوع بحث نبود، عنوان کرد که موضوع ایران یا هیچگونه عملیات جنگی دیگری اصلا مورد بحث قرار نگرفت. یکی دیگر از نکات قابلتوجه در این مورد این است که گرجستان برای دریافت انرژی از ایران و حق ترانزیت گاز ایران به اروپا و ایران نیز برای دسترسی راه جدید برای صدور گاز به اروپا نیاز متقابلی به همدیگر دارند.
علاوه بر این لغو رویداد بین دو کشور منجر به افزایش درآمدهای توریستی گرجستان در سال 1102 شده است بهطوری که توریستهای ایرانی، رتبه ششم درآمدزدایی گرجیها در میان بیش از 05 کشور بهدست آوردهاند. البته این نکته قابل ذکر است که بهطور کلی و در طی گذر زمان شاهد گسترش روابط ایران و گرجستان نبودهایم.
بهطور کلی باید گفت که از مهمترین عوامل عدم گسترش روابط ایران و گرجستان، رویکردها و اولویتهای سیاست خارجی گرجستان است. در این راستا میتوان گفت اولویت اول تفلیس درسیاست خارجی کشورش نزدیکی به غرب و همکاری و همگرایی با آن بلوک در تعاملات و تبادلات منطقهای و بینالمللی است.
با توجه به اینکه گرجستان در تقسیمبندی قارهای جهان، در نقشه جغرافیای سیاسی اروپا قرار گرفته، در درجه اول سعی میکند وارد ساختارهای اروپایی شده و خود را در چارچوب آن عرضه نماید. پارلمان و سازمان امنیت و همکاری اروپا دو ساختار و تشکلی است که تاکنون گرجستان به عضویت آنها در آمده و تلاش میکند بهعنوان یک عضو فعال در این دو ساختار عمل نماید.
بدینترتیب گرایش افراطی دولتمردان تفلیس بهغرب، گسترش روابط با کشوری همانند ایران را در ردههای پایینی از اولویت برای این کشور قرار داده است. بر اساس دکترین امنیت ملی گرجستان، سه کشور امریکا، ترکیه و اوکراین شریک استراتژیک و کشورهای روسیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان بهعنوان شرکای غیر استراتژیک و بر اساس منافع متقابل و درجه دوم معرفی شدند.
گرجیها ایران را بهعنوان قدرت منطقهای که دارای توانایی سیاسی- اقتصادی بالایی میباشد ارزیابی میکنند و در کنار مسئله گسترش روابط با ایران بهنوعی نگرانی خود را ازگسترش روابط روسیه- ایران و طبیعتا عدم بهرسمیت شناختن استقلال اوستیای جنوبی و آبخازیا از سوی ایران دنبال میکنند. نکته پایانی اینکه هرچند امیدی به گسترش روابط ایران و گرجستان در آینده نزدیک وجود ندارد، اما مسئله امکان ائتلاف گرجستان با امریکا جهت حمله نظامی به ایران نیز بسیار دور از ذهن است.