در حالی که اخبار تایید شدهای از محتوای گفتوگوهای لاریجانی و سولانا منتشر نشده، ارزیابیهای اولیه حاکی از آن است که غرب تحت تأثیر پیشرفتهای هستهای چشمگیر ایران، خصوصاً ورود آن به مرحله غنیسازی صنعتی موضع کاملاً مسالمت جویانهای اتخاذ کرده و قصد ندارد فرصت مصالحه با ایران را از دست بدهد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از دیپلماتها با اشاره به تغییر لحن غرب در قبال ایران گزارش داد: خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مذاکرات دو روزهاش با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران برای خروج از بنبست کنونی پیشنهاد جدیدی را مبتنی بر همان پیشنهاد معروف سوئیس است مطرح کرد.
براساس این گزارش طرح سوئیس یک دوره 30 روزه تعلیق را پیشنهاد میکند که در طول آن ایران برنامه هستهایاش را توسعه نمیدهد و قدرتهای جهانی به دنبال تحریمهای بیشتر در سازمان ملل نیستند. در طول این مدت دو طرف بر روی یک وقفه کوتاه (تایم اوت) دو سویه کار میکنند که در طول این تایم اوت ایران غنیسازی اورانیوم و 1+5 تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را تعلیق میکنند.
این طرح مبتنی بر تعلیقهای همزمانی است که محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز آن را پیشنهاد کرد.
سولانا در خصوص مذاکراتش با لاریجانی گفت: به اعتقاد من گرد آمدن ما به نوبه خود یک پیشرفت و تحول بسیار مهم به حساب میآید.
وی افزود: ما تلاش کردیم که مسائل دشوارتر را حل کنیم و مواضع همدیگر را نیز بهتر درک کرده و بشناسیم.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با ابراز امیدواری نسبت به از سرگیری مذاکرات در روزهای آینده اظهار داشت: هنوز تصمیم نگرفتهایم که در کجا این مذاکرات ادامه یابد اما به شما میگویم که مذاکرات رسمی آغاز نشده است، ما هم اکنون در حال باز کردن راهی به سوی این مذاکرات هستیم.
وی که به نمایندگی از کشورهای 1+5 در این نشست رسمی شرکت کرده بود، تأکید کرد که مذاکرات تا یافتن راه حلی برای حل موضوع هستهای ایران از طریق دیپلماتیک ادامه خواهد یافت.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان نیز با مثبت و سازنده ارزیابی کردن مذاکرات خود با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بر ادامه مذاکرات به منظور حل دیپلماتیک موضوع هستهای ایران تاکید کرد.
وی گفت: من نظرات آقای سولانا را تایید میکنم و نفس این مذاکرات، نظرات را به هم نزدیک میکند؛ اگر ما اختلافنظر نداشتیم که یک جا دور هم جمع نمیشدیم، اما نفس این کار این است که ما به یک پارادایم (الگو) مشترکی برای حل مسئله برسیم؛ فکر میکنم در یک سری امور ما به یک وحدت نظر نزدیک شدیم و بهترین راه حل این است که این مسئله (موضوع هستهای ایران) از طریق مذاکره و براساس قوانین مقررات بینالمللی حل شود و نظارتهای آژانس و مقررات «انپیتی» نیز حاکم شود.
وی با غیرممکن دانستن موضوع پایان فعالیتهای صلحآمیز هستهای از سوی ایران تأکید کرد که ما به قوانین آژانس پایبند هستیم و فکر میکنیم بنبست کنونی سیاسی است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان تصریح کرد: ما حدود دو هفته دیگر دوباره مذاکرات بیشتری خواهیم داشت!
بازتاب مذاکرات لاریجانی و سولانا
رسانهها و محافل غربی در تحلیلهایی با اشاره به مذاکرات لاریجانی و سولانا اعلام کردند که غرب موضع خود را در قبال ایران ملایمـر کرده و به نوعی در حال مصالحه با این کشور است.
مجله تایم در تحلیلی از روند حل مسئله هستهای ایران اعلام کرد: واقعیات موجود حاکی از آن است که مسیر دیپلماتیک در حل این مسئله به سمت نوعی «مصالحه» میان طرفین جهتگیری شده است.
این تحلیل میافزاید: اگر معامله با ایران مستلزم خاموشی سانتریفیوژها در تأسیسات هستهای این کشور باشد، غرب باید امتیازاتی را به تهران واگذار کند. هرچند آمریکا همواره تاکید کرده است که اجازه هیچگونه غنیسازی اورانیوم در خاک ایران را نمیدهد اما اکنون گزارشاتی وجود دارد مبنی بر اینکه سولانا ممکن است در مذاکره با لاریجانی پیشنهادی را مطرح کند که براساس آن ایران غنیسازی در مقیاس محدود را حفظ کند اما در شرایط کنونی اورانیوم را غنیسازی نکند.
روزنامه «نیزاویسیمایا گازیهتا» نیز در گزارشی نوشت: جامعه بینالملل حاضر شده است مواضع خویش در قبال ایران را به خاطر خارج شدن از بنبست بوجود آمده پیرامون پرونده هستهای ایران ملایمتر سازد.
این گزارش میافزاید: در عین حال اطلاعات بدست آمده مبنی بر اینکه گروه 1+5 حاضر شدهاند تا به جمهوری اسلامی ایران اجازه دهند بخشی از برنامه غنیسازی خود را ادامه دهد.
این روزنامه با اشاره به تغییر لحن مقامات آمریکایی درباره ایران افزود: به نظر میرسد که ایران و غرب در چارچوب مذاکراتی محرمانه بین نمایندگان خود به توافقاتی دست یافته باشند.
روزنامه ایتالیایی اونیزه هم نوشت: امید جدیدی در مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا در خصوص برنامه هستهای بوجود آمده است.
شبکه تلوزیونی الجزیره نیز مذاکرات لاریجانی و سولانا را بسیار مهم دانست و اعلام کرد که طرفین به پیشرفتهایی دست یافتند. این شبکه به نقل از سولانا گزارش داد که وی خواستار ادامه مذاکرات طی روزهای آینده است.
در همین رابطه روزنامه صهیونیستی هاآرتص نیز به نقل از یکی از دیپلماتهای غربی که نامش فاش نشده است، اظهار میدارد با توجه به اینکه ایران هرگز توقف کامل برنامههای هستهای خود را نمیپذیرد این احتمال وجود دارد که شش قدرت غربی تعریف جدیدی از غنیسازی اورانیوم را درباره ایران به اجرا درآورند و به ایران اجازه دهند تا بعضی از برنامههای هستهای خود را انجام دهد بدون آن که دست به غنیسازی اورانیوم بزند.
روزنامه «یو اس ای تودی» هم با اشاره به مذاکرات لاریجانی و سولانا نوشت: مذاکرات طرفین به حدی مثبت و موفق بوده است که پیشبینی میشود دو طرف به راهحلی منطقی برای از سرگیری مذاکرات هستهای برسند.
1+5 نتایج نشست لاریجانی و سولانا را بررسی میکند
خبرگزاری رویتر گزارش داد، مقامات عالی رتبه پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان و اتحادیه اروپا در روزهای آینده نشست خاویر سولانا و علیلاریجانی را بررسی خواهند کرد.
به گزارش (ایسنا) این خبرگزاری انگلیس به نقل از دو دیپلمات اروپایی با اشاره به دیدار دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا که روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته در آنکارا برگزار شد گزارش داد: مقامات عالی رتبه آمریکا در روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان و اتحادیه اروپا از روزهای آینده در لندن با یکدیگر دیدار میکنند تا گفتوگوهای لاریجانی- سولانا را بازنگری کنند و در این باره که آیا سومین قطعنامه تحریم علیه ایران لازم است یا خیر مذاکراتی داشته باشد.
براساس این گزارش، وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که از گفتوگوهای آنکارا مطلع شده است و از هیچگونه «پیشرفت چشمگیری» اطلاعی ندارد.
همچنین به نوشته گاردین انتظار میرود که سولانا در نشستی که در روزهای آینده در واشنگتن برگزار میشود کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا را از گفتوگوهایش با لاریجانی مطلع سازد.