گروه سیاسی: دنیس راس، مشاور سابق اوباما در امور ایران، خبری از ملاقات خود با ملک عبدالله منتشر کرده است که مطابق آن، ملک عبدالله، پادشاه عربستان، صریحا به امریکا هشدار داده است که اگر ایران سلاح هسته یی داشته باشد، عربستان هم به دنبال چنین سلاحی می رود.
به گزارش انتخاب به نقل از هاآرتص، راس می گوید: عبدالله به من گفت اگر آنها (ایران) سلاح هسته یی به دست بیاورند، ما هم سلاح هسته یی در اختیار خواهیم گرفت. پس از اظهارات پادشاه عربستان، من درباره عدم تکثیر سلاح هسته یی سخن گفتم اما پس از آن، ملک عبدالله باز هم این جمله را تکرار کرد: اگر آنها (ایران) سلاح هسته یی به دست بیاورند، ما هم سلاح هسته یی در اختیار خواهیم گرفت.
راس اضافه کرد: اینکه انتظار پیشرفت در مذاکرات ایران و امریکا را داشته باشیم، واقع بینانه نیست.
پیش از این، گزارش شده بود که عبدالله چنین اظهاراتی را در فوریه سال 2007 به پوتین به زبان آورده است: در حالی که بسیاری از کارشناسان معتقدند نتیجه بخش بودن مذاکرات گروه 1+5 و ایران می تواند در بهبود روابط ایران و عربستان تاثیرگذار باشد. موضع گیری اخیر سعودی ها در قبال فعالیت هسته یی ایران با توجه به اظهارات ملک عبدالله مبنی بر تمایل عربستان برای داشتن سلاح هسته یی در مقابل فعالیت هسته یی ایران نشان داد که پرونده هسته یی ایران بیش از چیزی که تصور می رفت، به ارتباط با عربستان مرتبط است.
اگر از این منظر به مساله نگاه کنیم که عربستان سعودی به عنوان متحد امریکا در منطقه، دنباله رو سیاست های این کشور در منطقه است، به این نتیجه می رسیم که خوش بینی برای بهبود روابط با سعودی ها در صورت نتیجه بخش بودن مذاکرات و توافق با قدرت های جهانی که با محوریت امریکا مقابل ایران نشسته و مذاکره می کنند، چندان دور از ذهن نیست. با همین استدلال موضع گیری منفی در قبال پرونده هسته یی ایران که با گویش تهدید ملک عبدالله برای داشتن سلاح هسته یی اعلام شد را می توان نارضایتی امریکایی ها از نشست بغداد تعبیر کرد.
باید به یاد بیاوریم که پس از مذاکرات بغداد، نماینده ایالات متحده امریکا، از بغداد مستقیم به اسراییل رفت و وزیر خارجه امریکا مدت کوتاهی بعد از اتمام مذاکرات اعلام کرد که تحریم های ایران لغو نمی شود. بنابراین در ادامه تحرک سیاسی امریکا بعد از نشست بغداد که با تاکید بر پابرجا بودن تحریم ها و رایزنی در منطقه که در سفرهای دوره یی هیلاری کلینتون به ترکیه، آذربایجان و دیگر کشورهای منطقه صورت خواهد پذیرفت، می توان اظهارنظر سعودی ها علیه ایران را هم اضافه کرد.
پیش از این نیز عربستان در آستانه مذاکرات هسته یی ایران، موضع گیری های منفی داشت و نسبت به فعالیت های هسته یی ایران ابراز نگرانی می کرد. در بسیاری از دیدارهایی که میان مقامات سعودی و کشورهای عربی منطقه صورت گرفته است، بحث پرونده هسته یی ایران مطرح شده و نگرانی از در اختیار داشتن سلاح هسته یی ایران تاکید شد، از جمله دیدار وزیر دفاع کویت با مقامات سعودی در سال گذشته که ادامه نگرانی ها از فعالیت هسته یی ایران به جلسات بعدی شورای همکاری خلیج فارس رسید. این در حالی بود که ایران همواره بر صلح آمیز بودن فعالیت هسته یی خود تاکید می کرد. به نظر می رسید اظهارات مقامات عربی بیشتر بهانه یی جهت تحت فشار قرار گرفتن ایران باشد.
البته تیرگی روابط ایران و عربستان که در سال های اخیر به اوج خود رسیده است، مولفه های دیگری هم دارد که مهم ترین آنها بحران بحرین و سوریه است. بسیاری از کارشناسان معتقدند عربستان در پی القای نقش رهبری جهان عرب، قصد تاثیرگذاری در کشورهای عربی را دارد که برخی تحولات این نقش را به چالش کشید و افکار عمومی جهان عرب را نسبت به نقش عربستان بدبین کرد.
از جمله این اتفاق ها، انقلاب های عربی و موج بیداری در کشورهای اسلامی بود که بنا به نظر کارشناسان بین الملل ابتدا عربستان را غافلگیر کرد اما مدتی بعد سعودی ها درصدد هدایت کردن و نقش بازی کردن در این تحولات برآمدند اما در بسیاری از موارد با حضور سیاسی و قدرت منطقه یی ایران روبه رو می شدند و ناگزیر بودند هزینه های زیادی برای رقابت با ایران بدهند، از جمله در بحران بحرین که عربستان به خاطر قدرت نیافتن شیعیان و جلوگیری از نفوذ ایران، هزینه های زیاد سیاسی، نظامی و اعتباری پرداخت کرد. در مساله سوریه نیز عربستان با مشارکت قطر وارد این بحران شد.
کارشناسان مسائل دیپلماسی معتقد بودند با نتیجه بخش بودن مذاکرات بغداد مولفه های دیگر اختلافات ایران و عربستان تحت تاثیر قرار می گیرد و می توان منتظر بهبود روابط با این کشور بود، اما نکته یی که باید مورد توجه قرار بگیرد، این است که چرا روابط دو کشور مستقل از اتفاقات منطقه یی و پرونده هسته یی ایران سنجیده نمی شود. بسیاری از کارشناسان از جمله پیروز مجتهد زاده معتقد است نوع سیاست خارجی عربستان که خود را متحد امریکا می داند، امکان استقلال رای این کشور را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین نمی توان توقع داشت که عربستان متاثر از امریکا با ایران برخورد نکند.
البته باید این نکته را هم در نظر داشت که در سال های گذشته علاوه بر سیاست های مقابله جویانه امریکا با ایران، روابط عربستان و ایران بهتر بود. مجتهد زاده علت این مساله را توان بالای دیپلماتیک دستگاه سیاست خارجی ایران در دوران هاشمی می داند که سیاست های منطقه یی را با سعودی ها به عنوان قدرت منطقه یی بالانس می کرد نه کشورهای کوچک منطقه مانند قطر در حالی که در دوره های بعد این سیاست دنبال نشد و به تدریج ارتباط و بالانس قدرت با عربستان را از دست داد تا رسید به مرحله یی که عربستان به عنوان متحد امریکا، اهرم فشاری برای ایران شد.