گزارش جدید مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره اجرای موافقتنامه پادمانهای NPT و مفاد مربوط به قطعنامههای شورای امنیت در ایران منتشر شد. گزارش مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره اجرای موافقتنامه پادمانهای NPT و مفاد مربوط به قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران به شرح زیراست:
1- در 24 مارس سال 2007، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه 1747 (2007) را تصویب کرد که در آن، شورا بار دیگر تایید کرد که جمهوری اسلامی ایران (ایران) بدون تاخیر بیشتر گامهای مورد نیاز از سوی شورای حکام آژانس در قطعنامه GOV/۲۰۰۶ / ۱۴ که به منظور اعتمادسازی برای هدف صرفا صلحآمیز برنامه هستهای آن و برای حل مسائل باقیمانده الزامی است بردارد و در این چارچوب بر تصمیم خود مبنی بر این که ایران بدون تاخیر بیشتر گامهای مورد نیاز در پاراگراف 2 قطعنامه 1737 (2006) شورای امنیت را بردارد، تاکید کرد و درخواست کرد که ظرف 60 روز گزارشی از سوی مدیر کل به شورا(ی حکام) و به موازات آن به شورای امنیت ارائه شود با این موضوع که آیا ایران تعلیق همه فعالیتهای اشاره شده در قطعنامه 1737(2006) را به طور کامل انجام داده و آن را حفظ کرده، و این که روند پایبندی ایران به همه گامهای مورد نیاز از سوی شورای حکام با دیگر مفاد قطعنامه 1737(2006) و قطعنامه 1747(2007) چگونه بوده است.
2- این گزارش که به شورا(ی حکام) و به موازات آن به شورای امنیت ارائه میشود، شامل پیشرفتهایی از زمان گزارش 22 فوریه سال 2007 درباره اجرای توافقنامه پادمانهای انپیتی آن و قطعنامههای مربوطه شورای امنیت است.
الف. فعالیتهای مربوط به غنیسازی
3- از 22 فوریه سال 2007، ایران به آزمایش ماشینهای تکی و همچنین آبشارهای 10 و 20 تایی و دو آبشار 164تایی (که از آن زمان ایران یکی از آنها را قطع کرده است) در تاسیسات غنیسازی سوخت آزمایشی در نطنز (PFEP) ادامه داد. بین 21 فوریه و 17 مارس سال 2007، ایران ۴.8 کیلوگرم از هگزا فلوراید اورانیوم را به ماشینهای تکی و آبشار 10تایی تزریق کرد.
4- نظر به تعداد رو به افزایش سانتریفیوژهای نصب شده در نیروگاه غنیسازی سوخت (FEP)، در 22 مارس سال 2007، ایران با رویکرد اصلاح شده پادمانها برای آن تاسیسات موافقت کرد که علاوه بر تزریق موقت ماهانه و دیدار راستی آزمایی اطلاعات طراحی، ترکیبی از بازرسیهای اعلام نشده و بازدارندگی و اقدامهای نظارتی (INF/GOV/۱۰/۲۰۰۷) را شامل میشود. بازرسی اعلام نشده اول در 13 می سال 2007 انجام شد.
5- از زمان آخرین گزارش مدیر کل، ایران تقریبا 260 کیلوگرم از هگزا فلورید اورانیوم را به آبشارها در FEP تزریق کرد. ایران اعلام کرد که به سطوح غنیسازی تا حد 4.8 درصد اورانیوم 235 در FEP رسیده که آژانس در روند راستی آزمایی آن قرار دارد. در 13 می سال 2007، 8 آبشار 164تایی به طور همزمان فعالیت میکردند و به آنها هگزا فلوراید اورانیوم تزریق میشد؛ دو آبشار مشابه دیگر بدون تزریق مواد، آزمایش شده بود و سه آبشار دیگر در حال ساخت بودند.
6- از اوایل سال 2006، آژانس نوعی از اطلاعات را که ایران پیش از این ارائه میداد، دریافت نکرده که شامل پیروی از پروتکل الحاقی بوده است. برای مثال، اطلاعات مربوط به سوارکردن سانتریفیوژها، ساخت اجزای سانتریفیوژ یا تجهیزات همراه و تحقیق و توسعه سانتریفیوژها یا فناوریهای غنیسازی.
ب- فعالیتهای بازفرآوری
7- آژانس استفاده از سلولهای داغ را از طریق بازرسیها و راستی آزمایی اطلاعات طراحی در راکتور تحقیقاتی ایران (TRR) و در تاسیسات مولیبدنوم، تاسیسات تولید ید و رادیو ایزوتوپ زنون مورد نظارت قرار داده است. هیچ نشانهای از فعالیتهای بازفرآوری در حال انجام در آن تاسیسات وجود ندارد. ادامه ساخت سلولهای داغ در راکتور تحقیقات هستهای ایران (راکتور IR – ۴۰) در اراک محدود شده، هر چند برای تحلیلگران تصاویر ماهوارهای از آن زمان، از 13 آوریل سال 2007، ایران دسترسی به سایت راکتور را برای انجام راستی آزمایی اطلاعات طراحی (INF/GOV/۱۰/۲۰۰۷) برای آژانس فراهم نکرده است. (به بخش ث.2 در قسمت پایین مراجعه کنید.)
پ-پروژههای مربوط به آب سنگین
8-تصاویر ماهوارهای میگویند که تولید داخلی راکتور IR-۴۰ و فعالیت نیروگاه تولید آب سنگین در حال تداوم است.
ت-مسائل باقیمانده
9- ایران به درخواستهای آژانس که از دیرباز باقیمانده در رابطه با موارد زیر پاسخ نداده است:
× آلودگی اورانیوم در مرکز تحقیقات فیزیک ( GOV /۸/۲۰۰۷، بندهای 17-16 )
×دستیابی ایران به فناوری سانتریفیوژ P-1و P- 2(GOV/۸/۲۰۰۷، بند 18) و
×اسناد مربوط به فلز اورانیوم و ریختن آن در نیمکرهها (GOV /۸/۲۰۰۷، بند 19)
10- در 18 آوریل و 2 می سال جاری (2007) ایران اطلاعات مربوط به سوخت راکتور نشت شده از راکتور تحقیقاتی تهران (TRR) منتشر کرد که بر اساس این اطلاعات، منبع عظیم اورانیوم غنی شده یافت شده در نمونههای زیستی و محیطی انبار زبالههای کرج توضیح داده میشد و آژانس هم اکنون در حال بررسی این اطلاعات است. (بند21، GOV/۸/۲۰۰۷)
ث- سایر موارد اجرا شده
ث- 1- تبدیل اورانیوم
11- آژانس راستی آزمایی لیست گزارش سالانه فعالیت فیزیکی PIV)) تاسیسات تبدیل اورانیوم (UCF) را در مارس 2007 انجام داد. در طول این راستی آزمایی ایران 269 تن UF۶ را برای انجام راستی آزمایی توسط آژانس ارائه نمود که تمام آن تحت اقدامات مهار و نظارت آژانس قرار دارد. آژانس در حال ارزیابی نتایج این راستی آزمایی است.
ث.2- اطلاعات طراحی
12- در 29 مارس 2007 (9 فروردین) ایران به آژانس اطلاع داد که اجرای کد اصلاحی 3/1 را که در سال 2003 پذیرفته بود، اما تاکنون توسط پارلمان تصویب نشده را به حالت تعلیق درآورده و به اجرای نسخه کد 1/3 سال 1976 باز میگردد. کدی که طبق آن ارائه اطلاعات طراحی برای تاسیسات جدید به طور معمول بیش از 180 روز قبل از ورود مواد هستهای برای اولین بار به تاسیسات، مورد نیاز نیست. در نامهای به تاریخ 30 مارس 2007 آژانس از ایران درخواست کرد که در تصمیم خود تجدید نظر کند.
13- ایران موضوع حق آژانس برای راستی آزمایی اطلاعات طراحی را که طبق قانون اصلاحی 1/3 درباره راکتور IR-۴۰ در اراک ارائه شده بود، مطرح نموده است. مبنای نظر ایران این است که تحت نسخه 1976 کد 1/3 که ایران به آن بازگشته است راستی آزمایی چنین اطلاعاتی با توجه به مرحله مقدماتی ساخت این تاسیسات (اینکه زمان بسیاری به دریافت مواد هستهای مانده است) و فعالیتهای قبلی آژانس در اراک، توجیه پذیر نیست.
14- طبق ماده 39 موافقتنامه پادمانهای آژانس، ترتیبات فرعی نمیتواند به طور یکجانبه اصلاح شود، و نیز مکانیسمی در موافقتنامه پادمان برای تعلیق مفاد توافق شده وجود ندارد. علاوه بر این، کد1/3 مربوط به ارائه اطلاعات طراحی است نه تعداد یا زمان راستی آزمایی آژانس از چنین اطلاعاتی. حقوق آژانس برای راستی آزمایی اطلاعات طراحی ارائه شده یک حق دائمی است که مستقل از مرحله ساخت یا وجود مواد هستهای در تاسیسات است.
ث. 3- موارد دیگر
15- در 29 آوریل 2007، ایران به آژانس اطلاع داد که واحد تولید سوخت (FMP) به زودی پودر اکسید اورانیوم طبیعی را به منظور آمادهسازی برای انجام "آزمایش فرایندهای مقدماتی" دریافت میکند.
16- موارد دیگری وجود دارد که آژانس اطلاعاتی درباره آنها از سوی ایران دریافت نکرده که از جمله آنها میتوان به مواردی چون فعالیتهای معادن اورانیوم ایران (بندهای 26تا 31 (GOV/ ۶۷/۲۰۰۵)، آزمایشهای انجام شده با پلونیوم (بندGOV 34/2005/67)، و تعیین بازرسان برای ایران اشاره کرد. بند (2007 GOV ۸/۲۳).
مدیر کل آژانس، درباره موضوعات هر زمان که آژانس اطلاعاتی درباره آنها دریافت نماید، گزارش خواهد داد.
ج- اقدامات انجام شده در زمینه شفافسازی
17- ایران با هیچ یک از اقدامات مورد نیاز برای شفافسازی موافقت نکرد، انجام این اقدامات برای روشن ساختن زمینههای مشخصی از حیطه عملکرد و ماهیت برنامه هستهای ایران لازم بود. این اقددامات شفافسازی شامل بحث درباره اطلاعات ارائه شده به آژانس درباره مطالعات و تحقیقات مربوط به تبدیل اکسید اورانیوم به 4UF که در انفجارهای با قدرت بالا به منظور طراحی وسیلهای برای ورود مجدد موشک استفاده میشود بود. (بندGOV ۸/۲۰۰۷/۲۵)
چ- خلاصه
18- هر چند آژانس قادر است که درباره منحرف نشدن فعالیت هستهای ایران از مسیر واقعی تحقیق کند، اما آژانس هنوز در انجام تلاشهای بیشتر برای راستی آزمایی زمینههای مشخصی که مربوط به حیطه فعالیتها و ماهیت برنامه هستهای ایران میشود، ناتوان است. طبق موافقتنامه پادمانهای NPT، ایران به آژانس این اجازه را داده که به مواد هستهای اعلام شده و گزارشهای مربوط به حسابرسی مواد هستهای درباره مواد و تاسیسات هستهای اعلام شده، دسترسی داشته باشد. در عین حال ایران اجرای کد اصلاحی 1/3 ترتیبات فرعی را درباره ارائه زود هنگام اطلاعات طراحی متوقف کرده و اجازه اجرای راستی آزمایی اطلاعات طراحی در راکتور IR -۴۰ صادر نکرده است.
19- همانطور که قبلا ذکر شد تا زمانی که ایران به موضوعات راستی آزمایی بلند مدت گذشته نپرداخته و پروتکلالحاقی و اقدامات شفافسازی مورد نیاز را اجرا نکند؛ آژانس قادر نخواهد بود تاریخ برنامه هستهای ایران را به طور کامل بازسازی کند و درباره نبود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده یا ماهیت صرفا صلحآمیز این برنامه در ایران اطمینان بدهد. لازم به ذکر است به سبب دریافت نکردن اطلاعات در طی یک سال گذشته از جانب ایران، که این کشور باید طبق پروتکلالحاقی ارائه مینمود آژانس اطلاع چندانی درباره برخی از فعالیتهای مرتبط با برنامه هستهای ایران ندارد.
20- ایران، فعالیتهای مربوط به غنیسازی را متوقف نکرده؛ فعالیت نیروگاه غنیسازی سوخت آزمایشی (PEEP) در ایران همچنان ادامه دارد. ایران همچنین به ساخت نیروگاه غنیسازی سوخت ادامه داده و تزریق UF6 به آبشارها را آغاز کرده است. ایران همچنین فعالیتهای مربوط به آب سنگین را ادامه میدهد. ساخت راکتور IR-۴۰ و فعالیت نیروگاههای تولید آب سنگین نیز ادامه دارد.
21- مدیر کل آژانس همچنان به ارائه گزارش به طور مقتضی ادامه خواهد داد.