عارف بهرامی
اوضاع منطقه پس از پدید آمدن موج بیداری اسلامی به شدت دستخوش تغییر شده است. کشورهایی همچون مصر و لیبی و تونس در حال تشکیل دولت های جدید هستند و اوضاع همچنان در بحرین و یمن و عربستان علیه دیکتاتور های وابسته به غرب پیش می رود. در مصر انتخابات پارلمان برگزار شده است و گروه های اسلامگرا توانسته اند اکثریت قاطع را به خود اختصاص دهند و در انتخابات ریاست جمهوری نیز نامزد اسلامگرایان توانسته است به دور دوم راه یابد.
در بحرین نیز همچنان قیام مردم علیه آل خلیفه شعله می کشد و قیام مردم این کشور از عمق بیشتری برخوردار شده است. جوانان انقلابی در یمن با برگزاری تظاهرات خواستار دستیابی به اهداف انقلاب در این کشور شدند.تظاهرات کنندگان تاکید کردند که خواستار برکناری تمام وابستگان رژیم عبدالله صالح از مناصب نظامی و سیاسی و مجازات وی هستند.جوانان انقلابی تاکید کردند تا به دست آوردن اهداف خود به اعتراضات ادامه میدهند و افراد دستگیر شده در ایام انقلاب باید به سرعت آزاد شوند.
عربستان و آمریکا در طرحی مشترک برای مهار انقلاب مردم در یمن، عبدالله صالح را برکنار کردند و عبدربه منصور هادی معاون وی را به ریاست جمهوری یمن گماردند.مردم در یمن بدون توجه به تصمیم مشترک غرب و عربستان همچنان به اعتراضات ضد دولتی ادامه میدهند و خواستار سرنگونی رژیم حاکم هستند.
احزاب و جیرانات سیاسی در لیبی نیز فعال شده اند. به احتمال قوی نظام آینده لیبی به گونهای خواهد بود که نقش اصلی را نخست وزیر داشته باشد و رئیس جمهور نقشی تشریفاتی داشته باشد و براساس این قانون دیگر جایی برای کنگره های ملی به سبک دوره قذافی وجود نخواهد داشت و دموکراسی جدید متکی به احزاب خواهد بود نه کنگره های ملی. در حال حاضر پس از سقوط قذافی بیش از 15 حزب در لیبی تشکیل شده است.
اما به طور کلی می توان گفت که فحوای جنبش های اعتراضی در کشورهای منطقه خاورمیانه از ماهیت یکسانی برخوردار است . به عبارت دیگر محورهایی که مسلمانان بر اساس آنها علیه دیکتاتورها قیام کرده اند محورهای مشترکی است. بی شک مهمترین دلیل گسترش روز افزون اعتراضات در منطقه خاورمیانه بیداری اسلامی در میان افکار عمومی منطقه است. هرچند برخی ساده لوح های سیاسی درصدد هستند روحیه اسلام خواهی مردم منطقه را تکذیب کنند اما باید گفت که ظهور و بروز موج بیداری اسلامی در میان ملت های منطقه اظهر من الشمس است . سال های سال منطقه خاورمیانه به دلیل موقعیت ژئو پلیتیک و حساسش تحت سلطه استعمار بوده است .
مردم این منطقه که میراث دار بسیاری از تمدن های بزرگ بشری هستند در سده های اخیر تحت شدیدترین ظلم های استعماری قرار گرفتند و بارها از سوی غربی ها که سابقه مدنیت آنها به چند صد سال هم نمی رسد تحقیر شده اند .در واقع موقعیت ژئوپلیتیک خاورمیانه این منطقه را به یکی از اصلی ترین کانون های تنش های سیاسی در جهان بدل ساخته است به نحوی که امروز بسیاری از قدرت های جهان به نحوی آینده خود را با آینده منطقه خاورمیانه یکی می دانند .
در این بین ایالات متحده آمریکا به عنوان مهمترین نیروی بیگانه در حال تاثیر گذاری بر شرایط و اوضاع خاورمیانه است و درصدد است به هر نحو ممکن نبض استراتژیک این منطقه را در دست داشته باشد .
این خواست گاهی با حمله و کشتار نظامی اغنا می شود و گاهی نیز مقامات آمریکایی با گسترش لیبرال دموکراتیزاسیون در رفع آن هستند. حضور نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه و همچنین تلاش گسترده دستگاه دیپلماسی این کشور طی یک دهه گذشته برای تثبیت قدرت کاخ سفید در این منطقه به خوبی نشان می دهد آمریکا تحولات خاورمیانه را مبدا اصلی تحولات جهانی می داند و از این رو درصدد است تا اوضاع این منطقه کاملاتحت کنترل آنها باشد.
اما امروز با اینکه ملت های منطقه تحت شدید ترین تدابیر امنیتی و همچنین هجومبی وقفه تهاجمات فرهنگی غرب هستند جایگاه و شان خود را پیدا کرده اند. مردم منطقه می دانند که مسلمانان شانی بالاتر از آن دارند که تحت سیطره غربی ها باشند از همین رو قیام کرده اند تا تمام وابستگان به غرب در منطقه را کنار بزنند .
امروز مردم منطقه می دانند که آزادی واقعی تنها در ذیل عزت و کرامت تحقق می یابد و این عزت نیز جز با رفع سلطه غربی ها امکان پذیر نیست . امروز مردم منطقه در پناه تعلیمات دین مبین اسلام نگرشی روشن در خصوص جایگاهشان دارند و تنها منتظر فرصتی برای برکناری حکومت های وابسته به غرب بودند و امروز این فرصت در دستان آنها قرار گرفته است تا منطقه خاورمیانه را به گورستان حاکمان وابسته به غرب بدل سازند.در واقع آنچه که امروز در خاورمیانه رخمی دهد نمودی از تحلیل های مقام معظم رهبری است که در ابتدای رخدادهای منطقه بیان شد.
ایشان در ابتدا در تبیین ریشه های این قیام های منطقه تحقیر شدن ملت های مسلمان در برابر رژیم صهیونیستی را یکی از عوامل اصلی بر شمردند و هم اکنون نیز مشخص شده است که در این قیام ها نوک پیکان علیه اقدامات رژیم صهیونیستی است . رهبر معظم انقلاب در دیدار مسئولان نظام درروز میلاد پیامبر(ص) در اسفندماه سال 89 در تحلیل وقایع خاورمیانه فرمودند :امروز به برکت اسلام ملتها بیدار شدهاند؛ این بیدارى را در سطح دنیاى اسلام انسان میتواند مشاهده کند. اولین اثر این بیدارى، ابراز بیزارى از حضور مستکبرین در این منطقه است.
آمریکایىها، سیاستهاى آمریکایى، با تبلیغات فراوان تلاش میکنند که خود را از تیررس حرکت عظیم مردم که امروز در بعضى از کشورهاى اسلامى مشاهده میشود، دور نگه دارند؛ لیکن این ممکن نیست. این حرکتها در درجه اول، علیه سلطه استکبار بر این منطقه است. آن چیزى که ملتها را تحقیر کرده است، سلطه استکبار است؛ آن چیزى که موجب شده است ملتهاى مسلمان با یکدیگر دست برادرى ندهند، یکدیگر را فهم نکنند، نیروهاى خود را بر روى هم نگذارند و امت اسلامى به معناى واقعى شکل پیدا نکند، دسایس و دخالتهاى استکبار در این منطقه است؛ این باید جمع شود.
ملتها باید از دخالت و تسلط استکبار خلاص شوند و نجات پیدا کنند؛ این کلیدِ حل مشکلات این منطقه است. گرفتارىهاى مردم و ملتها، گرفتارىهاى دولتها - دولتهایى که با مردم خودشان، با ملتهاى خودشان فاصله پیدا کردند - به خاطر حضور قدرتهاى مستکبر و در رأس آنها آمریکاست. علاج مشکلات این منطقه به این است که ملتها به خود بیایند، دولتها به خود بیایند؛ شیطان بزرگ را از دخالت و تصرف در سرنوشت ملتهاى خودشان کنار بگذارند و دور کنند.
از این روست که در مقطع فعلی می توان گفت در قیام ملت های مسلمان منطقه محورهایی همچون آزادیخواهی ، استکبار ستیزی ، مقابله با صهیونیسم و عزت مندی به وضوح دیده می شود.
این محورها دقیقا برآمده از همان اندیشه هایی است که انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 بر اساس آن به پیروزی رسید. در واقع ماهیت این قیام ها یکسان است هرچند که در شکل و شیوه با هم تفاوت دارند.