گروه سیاسی: شایعه سفر مقتدی صدر که این روزهای وزن سیاسیاش در عراق بیشتر نیز شده ، بازتابهای زیادی داشته است. خبرگزاریها به نقل از از یک منبع آگاه در استان نجف اشرف نوشتند: مقتدی صدر ظهر دوشنبه، فرودگاه نجف را به مقصد تهران ترک کرده است.
رایزنی با صدر در ایران ، قطعا در راستای یکپارچگی شیعیان در عراق تحلیل می شود . البته اهمیت سفر این دفعه صدر در تحرکات اخیر وی به عنوان رهبر جریان تندرو شیعه در عراق و اختلافات اخیرش با نوری المالکی نخست وزیر این کشور است.
گفتنی است بیش از یک ماه پیش نشستی با حضور جریانهای مختلف سیاسی عراق در اقلیم کردستان این کشور و به میزبانی مسعود بارزانی برگزار شد که در آن جلال طالبانی، رئیس جمهوری عراق و رهبر حزب اتحادیه میهنی کردستان، ایاد علاوی، رئیس فهرست العراقیه، سید مقتدی صدر، رهبر جریان صدر و اسامه النجیفی، رئیس پارلمان عراق، یکی از رهبران فهرست العراقیه و یکی از چهرههای سرشناس اهل تسنن بر سر بحران سیاسی جاری در عراق و چگونگی تعامل با دولت مالکی با یکدیگر بحث و تبادل نظر کردند. مقتدی صدر تنها چهره سیاسی شیعه حاضر در این نشست بود. در نشست اربیل درباره چگونگی ایجاد جبهه ای علیه نوری مالکی نیز بحث شده است.
به ویژه که حاضران در این نشست درباره لزوم تهیه قانونی جدید و تصویب آن در مجلس برای ایجاد محدودیت در دوره نخست وزیری، در حال حاضر مالکی، بحث کرده اند. صدر در این نشست یک طرح 15 مادهای را مطرح کرد.اختلافات صدر و مالکی از زمانی آغاز شد که نوری المالکی از گروه صدر خواست که سلاح خود را زمین گذاشته و مانند سایر گروههای سیاسی فعال در صحنه عراق به چهارچوبهای متعارف رقابت سیاسی روی بیاورد.
این موضع دولت عراق با مخالفت صدریها مواجه شد و نخستین جرقههای اختلاف در گروههای سیاسی شیعه عراق زده شد.در آن زمان شایع شد که جریان صدر برای جانشینی مالکی نامزدی را برای پست نخست وزیری معرفی خواهد کرد. اگرچه مقتدی صدر این موضوع را تکذیب کرد. اما به فاصله یک هفته پس از آن بیانیهای صادر کرد و در آن از نوری المالکی خواست که استعفا بدهد .
تلاش برای حفظ دولت
با انتشار اخبار در خصوص سفر صدر به ایران، تحلیلهای مختلفی نیز در این خصوص منتشر شده است. به گزارش سایت دیپلماسی ایرانی، روزنامه واشینگتن پست مینویسد: به نظر می رسد که ایران با اکثریت جمعیت شیعه به شدت برای حفظ یکپارچگی دولتی که به ایجاد آن در اواخر سال 2010 کمک کرده تا عراق را از یک بحران سیاست نجات دهد، تلاش میکند. این در حالی است که تهران نفوذ مذهبی و بازرگانی خود در عراق را افزایش داده تا راه مخالفان مالکی را برای کنار گذاشتن وی دشوارتر کند.
مقامات دولتی میگویند، مقتدی صدر، از مخالفان اصلی دولت مالکی و یکی از روحانیون تندرو و شیعه عراقی برای گفت و گو در این زمینه به تهران سفر کرد. یک روز قبل از این سفر، صدر از مالکی خواسته بود که اقدام صحیح را انجام داده و استعفا دهد اما هنوز مشخص نیست که فشار تهران در تغییر رویکرد صدر موثر بوده با خیر. این در حالی است که سقوط دولت مالکی برای ایران که هم اکنون نگران وضعیت بشار اسد، متحد قدیمی خود در منطقه است، موضوعی زیان بار است. از سوی دیگر مساله باقی ماندن مالکی در عراق نیز زمینه نادر از همگرایی بین تهران و واشینگتن ایجاد کرده چرا که ایران نیز مانند آمریکا بر این باور است که در شرایط کنونی مالکی تنها رهبر مناسب برای عراق است.در ماه آوریل، مالکی که سالها قبل دوران تبعید خود را در ایران سپری کرده بود، در سفر به تهران با استقبال گرمی مواجه شد.
اما در ماه می، ایران پاداش بزرگتری برای مالکی در نظر گرفت و به عنوان سمبلی از روابط دوستانه جمهوری اسلامی و عراق و پشت سر گذاشته شدن دوران جنگ ، مذاکرات هسته ای با 6 قدرت جهانی را در بغداد برگزار کرد. البته در همان زمان نیز امنیت سیاسی دولت مالکی دچار فرسودگی بود. در آن زمان یکی از شرکای سنی دولت مالکی از به حاشیه رانده شدن جنبش خود انتقاد کرد و گروههای کرد از شمال عراق نیز به این شورش ملحق شدند.
حتی صدر که 4 سال از دوران تبعید خود را در ایران سپری کرده بود نیز در موضع انتقاد از مالکی بر آمد و به این ترتیب دولت وی به طور جدی با خطر سقوط مواجه شد. هفته گذشته جلال طالبانی، رئیس جمهور کرد عراق که روابط نزدیکی با آمریکا و ایران دارد با حزبهای مخالف مالکی دیدار کرد.نتیجه این شد که جلسه مجلس برای رای عدم اعتماد به مالکی برگزار شود. اما مخالفان مالکی برای اینکه بتوانند دولت وی را پایین بکشند به اکثریت 325 رای نیاز دارند. در عین حال برخی مقامات عراقی بر این باورند که ایران به سختی در پشت پرده تلاش می کند تا راه برگزاری جلسه برای رای عدم اعتماد به مالکی سد شود.
یکی از وکلای جبهه وابسته به مالکی به شرط فاش نشدن نام خود در گفت و گو با خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کرده که نوعی فشار از سوی تهران بر طالبانی است تا نامه درخواست برگزاری جلسه رای عدم اعتماد را به مجلس نفرستد و از مالکی حمایت کند. حمید مطلق، یکی از قانونگذاران سنی نیز از دخالت تهران در این موضوع انتقاد کرده است. به گفته مطلق، وی در روز یکشنبه نامه ای را به طالبانی ارائه داده است که امضا 176 نماینده مجلس را به همراه داشته که 13 امضا بیش از میزان مورد نیاز برای حذف دولت مالکی و درخواست رئیس جمهور برای رای گیری است.
این در حالی است که مالکی اظهار داشت شکایتهایی را از نمایندگان مجلس دریافت کرده که نشان میدهد برخی از امضاها تحت فشار و با فریب و شیادی اخذ شده اند. وی تاکید کرد آنهایی که نمایندگان را تهدید کرده اند تا امضا آنها را پای نامه داشته باشند باید در دادگاه محاکمه شوند. این در شرایطی که بحران سیاسی عراق با کشمکش بین المللی بر سر طارقهاشمی، معاون رئیس جمهور و عالیترین چهره سیاسی سنی پیچیده تر شده است. اتهام وی که هم اکنون در ترکیه پناهنده شده، ایجاد جوخههای مرگ برای مقامات شیعه و زائران است. البته گفته می شود که در این زمینه اهرم ایران از طریق نیروهای نیابتی نیز موثر بوده است.
برخی منابع آگاه خبری اعلام کرده اند که هم اکنون هم سفیر ایران و هم سفیر آمریکا در عراق در شرایط غیر معمولی برای پیشبرد یک دستور کار قرار دارند: پرهیز از بازگشت عراق به برزخ سیاسی. به گفته آنها هر دو دیپلمات ایرانی و آمریکایی با عمار حکیم، رهبر بزرگترین گروه سیاسی شیعه در عراق ملاقات کرده و خواستار حل موضوع از طریق گفت و گو شدهاند.