ـ ما، روسای کشورهای جمهوری خلق بنگلادش، جمهوری عربی مصر، جمهوری اندونزی، جمهوری اسلامی ایران، مالزی، جمهوری فدرال نیجریه، جمهوری اسلامی پاکستان و جمهوری ترکیه، در تاریخ 13 مه (23 اردیبهشت)، در پنجمین نشست سران گروه دی ـ 8 (هشت کشور در حال توسعه)، در بالی دیدار و گفتوگو کردیم. ما بار دیگر بر تعهد خود بر پیگیری مستمر اهداف و نیات قید شده در بیانیههای استانبول، داکا، قاهره و تهران تاکید میکنیم.
ـ ما از امضای توافقنامه تجارت ترجیحی و توافقنامه چندجانبه در میان کشورهای عضو دی ـ 8 برای کمک اداری در امور گمرکی در اجلاس بالی، به عنوان نقطه عطفی در دستیابی به اهداف مربوط به توسعه و افزایش همکاری تجاری در گروه دی ـ 8 استقبال میکنیم.
ـ با توجه به تحولات اقتصاد جهانی و پیشرفتهای اخیر در زمینه همکاری اعضای دی ـ 8 ما همزمان با تلاشهای مشترک برای فائق آمدن بر مشکلات اساسی در زمینه فقر تا دستیابی به توسعه پایدار، بر ضرورت تدوین راهبردها، سیاستها و تمهیدات جدید برای افزایش موثر همکاری گروه دی ـ 8 تاکید میکنیم.
ـ ما نگرانی خود را از تفاوتها و شکافهای اقتصادی روزافزون بین کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه در عصر کنونی جهانیسازی خاطرنشان میکنیم. باید از طریق همکاری بین شرکای توسعهیافته، سازمانهای بینالمللی توسعه، موسسات مالی چندجانبه و سازوکارهای همکاری مربوطه، بر این عدم توازن رایج، فائق آمد. بر این اساس، ما خواستار حمایت بیشتر بینالمللی از تلاشهای توسعهای در کشورهای در حال توسعه هستیم. ما همچنین، خودمان را متعهد میدانیم که برای حل معضل شکاف اقتصادی در داخل کشورهای خود، با یکدیگر همکاری کنیم.
ـ ما از جامعه بینالمللی میخواهیم که مسئولیت اقدامات هماهنگ و مشترکی را در رابطه با دستیابی به اهداف توسعه هزاره، بویژه امحای فقر در جهان تا سال 2015 به عهده بگیرد.
ـ ما بر ضرورت توجه و پرداختن به مشکلات ناشی از دیون کشورهای در حال توسعه از طریق اتخاذ و پذیرش راههای موثر، جامع، منصفانه، پایدار و با گرایش توسعهای و بویژه از طریق لغو دیون، استمهال دیون، معاوضه دیون برای توسعه و سازوکارهای جایگزین برای مدیریت دیون و نیز اجرای تعهد مبنی بر اختصاص 7/0 درصد تولید ناخالص ملی کشورهای توسعهیافته به عنوان کمک رسمی توسعهای و افزایش جریان منابع مالی به کشورهای در حال توسعه، تاکید میکنیم.
ـ ما تحول و دستاورد مثبت در جریان ششمین کنفرانس وزیران سازمان تجارت جهانی در هنگکنگ در تاریخ 13 تا 18 دسامبر سال 2005 بویژه در زمینه مذاکرات مربوط به تولیدات کشاورزی کشورهای در حال توسعه را یادآور میشویم. ما علاوه بر این، از کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی میخواهیم که مطابق با روح تجارت آزاد برای استفاده و سودرسانی به همه کشورها، به حمایت از هر گونه تمهید یا اقدامی که امکان دسترسی بیشتر تولیدات و خدمات کشورهای در حال توسعه را به بازار فراهم کند، ادامه دهد.
ـ ما ضرورت عضویت همگان را در سازمان تجارت جهانی به رسمیت میشناسیم و از اعضای این سازمان میخواهیم تا بر مبنای اصول مخالفت و ضدیت با تبعیض، روند تقاضا و عضویت همه کشورهای در حال توسعه را تسریع بخشند. در این راستا، ما حمایت کامل خود را از روند عضویت سریع جمهوری اسلامی ایران در سازمان تجارت جهانی اعلام میکنیم.
ـ با توجه به بحران جهانی انرژی که بویژه بواسطه بیثباتی در قیمت نفت بوجود آمده است، ما بار دیگر تعهد خود را برای افزایش همکاری در زمینه انرژی، توسعه منابع جایگزین و تجدیدپذیر، سایر سوختهای زیستی، آبی، خورشیدی، بادی و استفاده از انرژی هستهای برای مقاصد و اهداف صلحجویانه اعلام میکنیم.
ـ ما شکاف دیجیتالی بین کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه را یادآور میشویم. همچنین این واقعیت را خاطرنشان میکنیم که فناوریهای در حال ظهور فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی (آیسیتی)، فناوری فضا و بیوتکنولوژی، هزاره جدید را به حرکت در میآورد. بنابراین، از کشورهای عضو دی ـ 8 میخواهیم تا تلاشهای خود را به منظور تبدیل به شرکتکنندگان کلیدی در این فناوریها مضاعف کنند.
ـ ما نگرانی جدی خود را از تهدید ناشی از شیوع بیماریهای همهگیر مانند آنفلوانزای مرغی، اچآیوی ـ ایدز، مالاریا و سل که گفته شده است جان بسیاری را گرفته و موجب تاثیرات سوء اجتماعی و اقتصادی شده است، اعلام میکنیم. ما از جامعه بینالمللی، بویژه سازمان بهداشت جهانی میخواهیم که مسئولیت تمهیدات و اقدامات هماهنگی را برای غلبه بر شیوع این بیماریها و نیز توسعه بهداشت و تامین دارو برای مردم فقیر به عهده بگیرد.
ـ ما نگرانی خود را از بحرانی که متعاقب انتشار کاریکاتورهای توهینآمیز به حضرت محمد(ص) بوجود آمد و مسلمانان جهان را رنجاند، اعلام میکنیم. تاکید میکنیم که حق آزادی بیان باید با مسئولیت اعمال شود و نباید به عنوان دستاویزی برای ایجاد نفرت یا توهین به اعتقادات و مذاهب استفاده شود. از جامعه بینالمللی میخواهیم تا به منظور ایجاد درک بیشتر و عمیقتر از ارزشها و اعتقادات و تقویت وحدت و یکپارچگی در میان جوامع، گفتوگو را در میان تمدنها رواج و توسعه دهد. بر این اساس، ما از طرح ائتلاف و وحدت تمدنهای تحت حمایت دبیرکل سازمان ملل به عنوان واکنش و پاسخ مستقیم و به موقع به این چالش، استقبال میکنیم.
ـ ما از ضرورت افزایش هماهنگی و همکاری بین کشورهای عضو که ما را قادر میسازد مشارکت فعالتری در روند جهانی شدن داشته باشیم و از توسعه ملی مرتبط حمایت کنیم، آگاه هستیم.
ـ ما بر ضرورت تقویت همکاری کشورهای عضو دی ـ 8 در همه سازمانهای بینالمللی مربوط به حوزه همکاری دی ـ 8 تاکید میکنیم.
ـ بر اهمیت دی ـ 8 در زمینه ایفای نقش برای توسعه اقتصادی کشورهای عضو و تضمین ارتقای تجارت جهانی از سوی این نهاد تاکید میکنیم.
ـ این مساله را به رسمیت میشناسیم که توسعه تجارت بین اعضای دی ـ 8 به عنوان امیدوارکنندهترین حوزه همکاری ظهوریافته و انگیزهای به سایر بخشهای اقتصادی دی ـ 8 داده است و از این رو انتظار میرود که همیاری برای توسعه کلی ایجاد کند.
ـ با امضای توافقنامه تجاری ترجیحی (پیتیای) و نیز توافقنامه چندجانبه کمک اداری در زمینه موضوعات گمرکی، از مقامات عالیرتبه تجاری میخواهیم تا متن پیشنویس مقررات اصلی برای اجرای توافقنامه تجاری ترجیحی را نهایی کند. از کشورهای عضو دعوت میکنیم تا این دو توافقنامه را با سرعت تائید کنند تا در زودترین زمان اجرایی شوند.
ـ با ابراز خشنودی یادآور میشویم که تجارت بین اعضای دی ـ 8 رشد قابل ملاحظهای یافته و از 5/14 میلیارد دلار در 1999 به 33 میلیارد دلار در 2003 رسیده است که رشدی حدود 127 درصد را در مدت پنج سال نشان میدهد که بسیار بالاتر از 84 درصد رشد تجارت اعضا با سایر کشورهای جهان است. اعتقاد داریم که چشمانداز خوبی برای گسترش تجارت وجود دارد با توجه به این حقیقت که سطح کلی تجارت دی ـ 8 در سال 2004 به 730 میلیارد دلار رسید. شدیدا اعتقاد داریم که با اجرایی شدن دو توافقنامه فوقالذکر، تجارت بین اعضای دی ـ 8 در سالهای آینده توسعه بیشتری خواهد یافت.
ـ در این ارتباط با توجه به نقش تجار در زمینه فعالیتهای بازرگانی، از دولتهای عضو دی ـ 8 که هنوز توافقنامه تسهیل سازوکار صدور روادید برای تجار کشورهای دی ـ 8 را تصویب نکردهاند، میخواهیم که این توافقنامه را تصویب کنند تا این توافقنامه که در اجلاس قاهره به امضا رسیده است، بدون تاخیر بیشتر اجرایی شود.
ـ از کمیسیون میخواهیم که امکان آغاز و راهاندازی پروژههای نتیجهمحور را مطابق با امکانپذیر بودن فنی، مالی و تجاری بخصوص در حوزه صنعت، مورد بررسی قرار دهد. برای رسیدن به این هدف همچنین از کمیسیون میخواهیم که مکانیزمها و روششناسیهای (متدلوژی) طراحی شدهای برای شناسایی پروژههای مشخص متضمن منافع مشترک، ایجاد کند.
ـ توصیههای نشست مقامات بانکهای مرکزی دی ـ 8 مورد توجه قرار داده شد. یادآور میشود که در نشست مزبور مشکلات مشترک اعضا در زمینه بانکداری بخصوص مشکلات مرتبط با تجارت مورد بحث قرار گرفته بود. همچنین مقامهای بانکهای مرکزی دی ـ 8 را تشویق میکنیم که به موازات کنفرانسهای موسسات مالی بینالمللی، بنا به نیاز بار دیگر با هم دیدار کنند.
ـ با توجه به نقش مهم صنایع کوچک و متوسط (اسامای) در توسعه کلی اقتصادهای کشورهای دی ـ 8 از کشورهای عضو میخواهیم تا اقدامات بیشتری برای ارتقای همکاری در این زمینه انجام دهند. در این زمینه میتوان ارتقای تامین اعتبارات خرد (میکروفاینانس) را مورد توجه قرار داد.
ـ با توجه به اهمیت کشتیرانی در توسعه تجارت بین اعضای دی ـ 8 با در نظر گرفتن جغرافیای گسترده دی ـ 8 از اقدامات انجام شده برای تاسیس یک مجمع کشتیرانی استقبال میکنیم و از اعضا میخواهیم تا در مورد ظرفیت بنادر، خدمات باری و نیازمندیهای محمولهها به تبادل اطلاعات بپردازند.
ـ از کشورهای عضو میخواهیم تا همکاری بخش گردشگری را ارتقا دهند و به توسعه گردشگری اقتصادمحور توجه خاصی داشته باشند. گردشگری اقتصادمحور موجب ارتقای نقش گردشگری در توسعه اقتصادی و کاهش فقر و بخصوص موجب ارتقای فعالیتهای اقتصادی محلی خواهد شد.
ـ به منظور پرداختن به موضوع بحران قابل پیشبینی انرژی، از کمیسیون میخواهیم به بررسی مخاطرات این مساله برای کشورهای عضو دی ـ 8 پرداخته و راهبردهای بلندمدتی برای رسیدگی به این مشکل ایجاد کند. چنین راهبردهایی میتواند شامل توسعه منابع تجدیدپذیر انرژی، ارتقای بهرهوری انرژی و پایداری عرضه انرژی باشد.
ـ از کشورهای عضو میخواهیم تا توصیههای مصوب پیشین در زمینه کاهش فقر را پیگیری کرد، تجربیات و اقدامات خوب خود را مبادله کرده و همچنین برنامههای جدیدی در زمینه کاهش فقر بخصوص برای جمعیتهای روستایی ایجاد کنند.
ـ کشورهای عضو را تشویق میکنیم تا ابتکارهای تازهای برای توسعه همکاری فنی و برنامه ایجاد ظرفیت، در پیش بگیرند و از این طریق از تلاشها برای توسعه در کشورهای دی ـ 8 حمایت کنند.
ـ فعالیتهای ذیل را به عنوان بخشی از رویدادهای سال جاری و سال 2007 مورد تائید قرار میدهیم:
الف - اولین نشست از رشته نشستهای مقامهای عالیرتبه تجاری برای نهایی کردن پیشنویس مقررات اصلی و سایر ابزارهای مرتبط برای اجرای توافقنامه تجاری ترجیحی (پیتیای) توسط پاکستان،
ب – سومین نشست گروه کاری در خصوص انرژی (توسط اندونزی)،
پ- سمیناری در خصوص کشت زیتون و زعفران (توسط پاکستان)،
ت – ظرفیتسازی در زمینه اعتبار خرد (میکروفاینانس) (توسط اندونزی)، ث - نشست کمیسیون پس از اجلاس (توسط اندونزی)،
ج – نشست گروه کاری در زمینه صنعت (توسط مالزی)،
چ – کارگاه در مورد سیستمهای گردآوری و طبقهبندی داده و مدیریت صنایع کوچک و متوسط (توسط پاکستان)،
ح- نشست کارشناسان در مورد مسایل زیستمحیطی از جمله گردشگری طبیعت ـ محور (توسط جمهوری اسلامی ایران)،
خ – کارگاه در زمینه پروژههای مشخص جدید در بخش صنعت از قبیل: میکروسکوپ دیجیتال، شناسایی دی.ان.ای، فناوری انگشتنگاری، گاز طبیعی فشرده (توسط جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای عضو)،
د – نشستی برای آغاز همکاری بین موسسات علمی دی ـ 8 موسسات تحقیقاتی و دانشگاهها (توسط مصر و نیجریه)،
ذ - کارگاهی در زمینه توسعه زیرساختهای مالی در تکفل (توسط مصر)،
ر - کارگاهی در زمینه تهدیدهای نوظهور و فرصتهای جهانیسازی برای توسعه روستایی: تعریف برنامه کاری آینده توسعه روستایی دی – 8 (توسط بنگلادش)، با اذعان به اهمیت نقش بخش خصوصی در توسعه اقتصادی ما، همچنان بازرگانان کشورهای دی – 8 را تشویق میکنیم تا در فعالیتهای دی – 8 مشارکت کرده و تعامل نزدیکتری بین دولتها و بخشهای خصوصی برای رسیدن به اهداف همکاری دی – 8 ایجاد کنند.
ـ از این رو نمایشگاه تجاری و مجمع بازرگانی دی – 8 را محمل مناسبی برای رسیدن به چنان تعاملی میدانیم. از اقدام دولت اندونزی در برگزاری نمایشگاه تجاری دی ـ 8 و سومین مجمع بازرگانی دی ـ 8 به موازات اجلاس بالی استقبال میکنیم، و از کشورهای عضو میخواهیم به چنین فعالیتها و تعاملات تجاری ادامه دهند. توصیههای مجمع بازرگانی را مورد توجه قرار داده و از کشورهای عضو میخواهیم این توصیهها را بطور جدی مورد توجه قرار دهند.
ـ از کشورهای عضو که نقش هماهنگکننده دارند دعوت میکنیم تا تصمیمها و توصیههای اتخاذ شده در ارتباط با پروژههای مختلف را با دقت پیگیری کنند تا حداکثر منافع عاید کشورهای عضو شود.
ـ از تلاشهای دبیر اجرایی و کارکنان او در زمینه ارائه خدمات موثر در زمینه ارتقای اهداف همکاریهای دی – 8 تقدیر میکنیم.
ـ با بررسی هماهنگیهای موجود برای دبیرخانه، توافق کردیم که وضعیت آن را به روز کرده و ارتقا دهیم تا از این طریق با توجه به وظایف محوله به دبیرخانه به خصوص در چارچوب توافقنامه تجاری ترجیحی و پروژههای جدید، ساختار آن تقویت شده و چهره بهتری از دی ـ 8 ارائه گردد. در این راستا از هماهنگیهای جدید پیشنهادی شورای وزیران امور خارجه استقبال کرده و آنها را مورد تائید قرار میدهیم.
ـ تقدیر عمیق خود را از رییسجمهوری محترم جمهوری اسلامی ایران و دولت وی برای رهبری مقتدرانه و راهنمایی موثر برای ارتقای اهداف دی – 8 در دوره ریاست آن، اعلام میکنیم.
ـ به رییسجمهوری محترم اندونزی و دولت وی به مناسبت بر عهده گرفتن ریاست دی – 8 در دو سال آینده، تبریک گفته و در مورد حمایت و همکاری کامل خود در زمینه ارتقای اهداف گروه دی – 8 اطمینان میدهیم و همچنین قدردانی عمیق خود را از مردم و دولت جمهوری اندونزی به دلیل میزبانی گرم خود و هماهنگیهای عالی برای موفقیت پنجمین اجلاس، ابراز میداریم.
ـ از پیشنهاد دولت مالزی برای میزبانی ششمین اجلاس در سال 2008 عمیقا قدردانی میکنیم.