تهیه و تدوین: یاسر اکبری دانشجوی مدیریت دانشگاه امام حسین(ع)
تاریخچه ماهواره
اولین پرتاب ماهواره به مدار زمین را روسها به نام خود ثبت کردند. این ماهواره که اسپوتنیک نام داشت در سال 1958 در مدار زمین قرار گرفت. آمریکاییها دو سال بعد وارد عرصه ماهواره شدند و در سال 1960 اولین ماهواره را پرتاب کردند. فنآوری صنعت ماهواره و ایستگاههای پرتاب آن اکنون در انحصار چند کشور است. بیشترین پرتاب را تاکنون روسیه انجام داده است ولی ماهوارههای آمریکایی از لحاظ پیشرفت و دقت از روسیه جلوتر است.
کاربردهای ماهواره
ماهوارهها همانطور که در زمینه پیشرفت علوم مختلف کمکهای شایانی به بشر کردهاند و استفاده از آنها تأثیر بسزایی در زندگی انسانها دارد بسیاری از مسایل و مشکلات مربوط به هزینه، زمان و ثبات اطلاعات ارسالی را حل کرده و کارایی شبکههای تلویزیونی را به شکل چشمگیری افزایش داده است در عین حال مشکلات خاص خود را نیز ایجاد کرده است. گسترش خارقالعاده ارتباطات ماهوارهای بیانگر تلاش بیوقفه انسان در به کارگیری تکنولوژی جدید در جهت رفع نیازهای جوامع بشری است در حال حاضر بیش از هزار ماهواره در مدارهای مختلف و برای مقاصد متفاوت در اطراف زمین در حال چرخش است. کاربردهای وسیع آن در زمینههای مخابرات، کشاورزی، هواشناسی، معادن، اکتشافات، نجوم حفاظت محیط زیست، نظامی و غیره، اطلاعات بیشماری را در اختیار انسان قرار داده که ما میبایست از کاربردهای مثبت به نحو احسن استفاده و از عواقب منفی آن جلوگیری کنیم. که به چند مورد از آنها اشاره میکنم.
امور نظامی
تأمین ارتباط مخابراتی اضطراری در زمان جنگ گرچه 60 درصد ماهوارههای ساخته شده، جنبه نظامی دارند، که این اهمیت استفاده از ماهواره را در کاربرد نظامی آن روشن میکند، هنوز مطالب زیادی در مورد آنها منتشر نشده است ماهوارههای نظامی اطلاعات بسیار دقیق و مفیدی راجع به زاغههای مهمات در زیر زمین، مقر تانکها و خودروهای نظامی، محل استقرار نیروها، مراکز تجمع و آرایش و جابهجایی نیروها و تعداد آنها را به طور تقریبی جمعآوری و به مراکز مشخصی میفرستند. در جریان جنگ خلیجفارس، ماهوارههای جاسوسی عکاسی آمریکا بیش از 12 بار در روز از قلمرو فضایی عراق عبور میکردند و در هر عبور، صدها عکس و تصویر از اوضاع گوناگون این کشور در اختیار فرماندهان نظامی قرار میدادند. این عکسها از طریق ماهوارههای مخابراتی ـ نظامی خاصی به منطقه نبرد فرستاده و در آنجا توسط گیرندههای متحرک دریافت میشد.
رادیو و تلویزیون
1- فراهم ساختن امکان فرستادن گزارشهای صوتی و تصویری به تمام جهان از وقایع اجتماعی، فرهنگی و... علمی به طور همزمان
2- مبادله جدیدترین عکسها و خبرهای روز توسط خبرگزاریهای بینالمللی به تمام کشورهای دنیا.
3- پوشش کلیه کشورها از نظر پخش برنامههای رادیو و تلویزیونی.
4- پخش برنامههای آموزشی، به خصوص برای مناطق دورافتاده.
5- امکان تأمین کنفرانس تلویزیونی
6- پخش مستقیم مسابقات ورزشی
7- پخش فیلمهای سینمایی از ماهواره
مخابرات
زیر پوشش قرار گرفتن نقاط دورافتاده و صعبالعبور کشور که از طریق فرستندهها، رلهها و شبکههای زمینی نمیتوانند زیر پوشش تلفن، تلکس، دیتا و امکانات دیگر ارتباطی قرار گیرند.
1- پوشش کلیه نقاط قارهها و کشورهای پهناور از نظر برنامههای ارتباطی، امکان برگزاری کنفرانس تلفنی از راه دور
2- تأمین سریع ارتباط مخابراتی هنگام بروز سوانح طبیعی از قبیل زلزله، آتشسوزی، طوفان و سیل که باعث قطع ارتباطات موجود میشوند.
3- تأمین سرویسهای پیشرفته ارتباطی بین کشورها با کیفیت بسیار مطلوب در سطح جهانی
4- ایجاد شبکه دیتا (اطلاعات) در جهت انتقال اطلاعات بین مراکز تحقیقاتی، صنعتی و آموزشی
5- اتصال بانکها با مراکز اصلی با کیفیت و سرعت ارتباطی بسیار مطلوب
6- تأمین امکان انتشار روزنامههای کثیرالانتشار به طور همزمان در نقاط مختلف کشور و جهان
7- ارتباط مراکز کامپیوتری با یکدیگر در سطح بینالمللی
آموزش
ایجاد ارتباط بین مراکز پزشکی تخصصی و مراکز درمانی در دورترین نقاط کشور و جهان در رابطه با آموزش پزشکی، پیشگیری امراض عمومی و درمان بیماران توسط پزشکان محلی در اسرع وقت.
آموزش از راه دور از طریق تشکیل کلاسهای تدریس همزمان، زیر پوشش قرار دادن کلیه نقاط کشور در رابطه با پخش برنامههای آموزشی در زمینههای سوادآموزی کشاورزی، بهداشت عمومی و تنظیم خانواده. ماهوارهها همچنین میتوانند شرایط اقلیمی و محیطی از قبیل میزان نزولات آسمانی، رطوبت خاک، تبخیر و تعرق، جریان باد، میزان حرارت و... را با کمک فرستادن بالونهای هواشناسی به لایههای گوناگون اتمسفر زمین و نصب دستگاههای هواشناسی خودکار و نیمه خودکار در مناطق گوناگون کره زمین از قطبهای آن گرفته تا دریاها، خشکیها و شنزارها تعیین و بررسی کنند.
چنین پوشش جهانی هواشناسی به خوبی میتواند در پیشبینی طوفانها و حرکت تودههای هوای سرد به کار گرفته شود که تأثیر آن در کشاورزی جهانی، کشتیرانی در اقیانوسها، هوانوردی و هواپیمایی قابل توجه است ماهوارهها میتوانند هواپیمایی را که در ارتفاعات زیاد پرواز میکند، از خطر تشعشعات مضر در امتداد مسیر با خبر کنند، به طوری که خلبان بتواند بموقع ارتقاع هواپیما را کم کند ضمن اینکه بیش از سه دهه از آغاز عصر ماهواره میگذرد، با شروعی آرام و تلاشهایی فراوان، تکنولوژی ماهواره راه خود را در جهان امروز باز کرده و پاسخگوی بسیاری از مشکلات و احتیاجات مخابراتی، تحقیقات نظامی، هواشناسی و... دنیای امروز شده است.
نهایت اینکه با توجه به کاربردهایی که در بالا گفته شد، دانشمندان مشغول مطالعه و تحقیق بیشتری هستند تا نسلهای جدید ماهوارهها را برای ارائه سرویسهای ارتباطی جدید نظیر شبکههای خصوصی انتقال اطلاعات، کنفرانس تصویری و... طراحی کنند و راههای مناسبی برای اقتصادیتر و ارزانتر بودن سرویسهای آن پیدا کنند به طوری که هماکنون نسبت به دهه گذشته، علاوه بر اینکه کمیت و کیفیت ارتباطی بهتر شده، هزینه ارتباط مستقیم نیز کاهش یافته است.
تهدیدات جاسوسی و امنیتی
یکی از راههایی که ماهواره میتواند بصورت جدی امنیت ملی ما را تهدید کند استفاده جاسوسی از این فنآوری است.
جاسوسی ماهوارهای
استفاده جاسوسی از ماهواره به تهدیدی علیه همه کشورها مثل ایران، کشورهای عربی و حتی کشورهای اروپایی تبدیل شده است.
کشورهای اندکی که در رأس آن، آمریکا قرار دارد، بیشترین استفاده را از این فنآوری در جمعآوری اطلاعات محرمانه نظامی، سیاسی، صنعتی، اقتصادی و... میبرند.
تاکنون انقلاب اسلامی در این زمینه متحمل خسارات زیادی شده است بعنوان مثال: استفاده عراق از تصاویر جاسوسی ماهوارههای آمریکایی در جنگ، به ما لطمات زیادی را وارد کرد همچنین هماکنون منطقه خاورمیانه زیر پوشش تصویری ماهوارههای آمریکایی و اسرائیلی است و با دقت مسائل داخلی ایران را همچون ساختوسازهای نظامی، نقل و انتقال امکانات نظامی و... را زیرنظر دارند که این خود امنیت ملی ما را تهدید میکند شاهد این مدعا انتشار عکسهایی از ایران که توسط ماهوارههای آمریکایی گرفته شده است مثل تصاویر ماهوارهای از نیروگاه اتمی بوشهر و یا سایر نقاط حساس ایران گرفته شده است که دارای دقت و کیفیت بسیار بالایی است.
(برای دیدن تصاویر ماهوارهای از نیروگاه اتمی بوشهر، تصاویر ماهوارهای از نقاط حساس بغداد مثل کاخهای صدام که در زمان جنگ قبل از بمباران و بعد بمباران هوایی نیروهای آمریکایی گرفته شده و یا تصاویر ماهوارهای که از مکه و مدینه، اهرام ثلاثه مصر، مسجد تاج محل در هند، مجسمه آزادی در آمریکا، فرودگاه بینالمللی سنگاپور، مرکز شهر توکیو و... به سایت /www.digitalglobe.com//:http سری بزنید) هرچند که درباره ماهوارههای جاسوسی و نحوه عملکرد آنها اطلاعات کامل و زیادی منتشر نشده است اما در این قسمت سعی شده به بخشی از این اطلاعات پرداخته شود.
شبکه ماهوارهای جاسوسی اشلون
ایستگاههای گیرنده شبکه جاسوسی اشلون در تمام دنیا مستقر است. آژانس امنیت ملی ایالات متحده (NSA) سیستم جاسوسی جهانی با اسم رمز اشلون (ECHELON) را طراحی کرده است.
این شبکه به کلیه تماسهای تلفنی، فاکسها و پیامهای تله تکست و پستهای الکترونیکی که در هر نقطه از دنیا ردوبدل میشوند، دسترسی دارد و آنها را بررسی میکند.
شبکه اشلون از سوی آژانس امنیت ملی آمریکا کنترل میشود و با همکاری سازمانهایی چون، ستاد ارتباطات کل در انگلیس، مقر امنیتی ارتباطات در کانادا، ریاست امنیت دفاعی استرالیا و دایرهی امنیت ارتباطات کل در نیوزلند، فعالیت میکند.
این سازمانها تحت یک توافقنامه خیلی محرمانه در سال 1948 آغاز به کار کرد.
نحوه فعالیت سیستم اشلون به اینگونه است که ایستگاههای گیرنده داخلی خود را در همه نقاط دنیا مستقر میکند تا کلیه ماهوارهها، طول موجهای کوتاه، ترافیکهای ارتباطاتی سلولی و فیبر نوری را به دام بیاندازد و سپس آن را به رایانههای انبوه و با قابلیت بالای آژانس آمریکایی مزبور برای تجزیه و تحلیل و بررسی دقیق ارسال کند.
این پیامهای مختلف پس از دریافت توسط ایستگاههای شنود، شامل مکالمات و مکاتباتی هستند که توسط یک سیستم تحلیلی هوشمند به دقت بررسی میشوند.
هدف اصلی از فعالیت آژانس مزبور ردیابی و کشف گروههای سیاسی ناشناس و فعالیتهای آنها است.
سیگنالهای بسیار اندکی میتوانند از دام این گیرندههای الکترونیکی فرار کنند.
بهرهگیری از ایستگاههای گیرنده زمینی، کشتیهای هوشمند در آبهای هفتگانهی دنیا و ماهوارههای سری قوی در ارتفاعات 20 هزار مایلی از سطح زمین قدرت فعالیت آژانس امنیت ملی آمریکا و اعضای پیمان UKUSA را افزایش داده است.
مناطق جغرافیایی مختلف در سرتاسر دنیا بین اعضای این پیمان تقسیم شده است؛ به طوری که آمریکا در بخش بررسی سیگنالهای ارتباطاتی قاره آمریکا، انگلیس در بخش اروپا، آفریقا و غرب روسیه، استرالیا در بخش آسیای جنوب شرقی، جنوب غربی اقیانوسیه و مناطق شرقی اقیانوس هند، نیوزلند در بخش شرکتهای غربی اقیانوس آرام و بالاخره کانادا در بخش بررسی سیگنالهای شمال روسیه، اروپای شمالی و همچنین ارتباطات آمریکایی، فعالیت میکنند.
روش کار اشلون به این نحو است که میتواند بخش زیادی از ارتباطات را با استفاده از کامپیوتر ردیابی کند این کار بصورت خودکار و با استفاده از کلید واژهها موردنظر صورت میگیرد، که کلید واژهها میتوانند نظامی، سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی باشند. بعنوان مثال اتحادیه اروپا در سال 81 اعلام کرد جاسوسی صنعتی بین سیزده تا یکصد و چهل و پنج میلیارد دلار به شرکتهای اروپایی صدمه زده است.
گرهارد داشمیت دبیر کمیته تحقیقاتی جاسوسی پارلمان اروپا از همه شرکتهای اروپایی خواست تا با عوض کردن رمزها و کدهای شناسایی خود به مقابله با شبکه اشلون آماده شوند
(/www.hamshahri.org//:http).
ماهواره جاسوسی EarlyBird
نمایندگان مجلس اروپا مدعیاند آمریکاییان همه تلفنها و مراسلات الکترونیکی و دورنگارها را جذب و ضبط میکنند. هر نوع گفتگو یا مکاتبه الکترونیکی یا فاکس یا غیره به زبانهای زنده دنیا هماکنون در چنگ ماهواره Earaybird است.
باور کردنی نیست، اما اگر مثلاً در انگلستان یا در یکی از کشورهای اروپایی یا کلا در یک کشور حساس باشید واژه مرسدس بنز یا کنکورد یا حتی حزب یا حقوق بشر را طی صحبتی در تلفن ثابت یا سیار بر زبان بیاورید یا حتی اگر این واژهها را با نمابر یا پست الکترونیکی ارسال کنید یا تحویل بگیرید، مطمئن باشید که همه اینها به شکل متن به زبان انگلیسی ترجمه میشود و پس از تقسیمبندی با سرعت نور به ایالات متحده آمریکا ارسال میگردد در آنجا این مطالب در میان دوایر جاسوسی خاصی که در سالهای اخیر به نوعی از سوپرمارکتهای آمریکا بدل شدهاند توزیع میشود. این سوپرمارکتها از این اطلاعات و اسرار استفاده میکنند و آنها را در میان خود مبادله میکنند یا آنها را مانند یک کالای تجاری به دولتها و نهادها و اشخاص میفروشند. در نهایت اینکه شما هر جا بروید از سر تا پا زیرنظر هستید.
گلن فورد نماینده انگلیس در مجلس اروپا تأکید میکند که آمریکاییان جهان و بویژه اروپا را با اطلاع مسئولان آن کشور زیرنظر دارند وی اکنون در رأس گروهی خود از نمایندگان اروپایی قرار دارد که مصمم هستند عملیات جاسوسی فراگیری را کشف کنند که آمریکاییان همه روزه در مورد میلیلاردها نمابر و نامههای الکترونیکی و مکالمههای تلفنی در اروپا و غیر اروپا انجام میدهند. آنان بدون اجازه کسی از اسرار افراد و شرکتها و دولتها آگاه میشوند.
فورد و همکارانش با عکس، سند و اطلاعات، بمب خود را در جلسات اروپا که از 12 تا 16 ماه ژانویه در شهر استراسبورگ فرانسه برگزار شد منفجر کردند وی در آن جلسات گفت ما فعالیت پایگاههای نظامی آمریکا در قاره اروپا را زیر سوال میبریم زیرا از حد مجاز فراتر رفتهاند و به منبع خطری برای آزادیهای عمومی و فعالیتهای روزانه مردم بدل شدهاند فورد تأکید میکند که پایگاه نظامی آمریکا در جنوب شهر یورکشایر در شمال انگلستان که از سالهای جنگ سرد در آنجا مستقر است لانه اروپاست. در آمریکا جاسوسی فراگیر عمده پایگاه یورکشایر دارای دو ابر کامپیوتر است. اینها طبق برنامهای کار میکنند که برای جدا کردن میلیاردها مکالمات و مراسلات الکترونیکی طرحریزی شده است میتوان طبق واژه معینی که صاحب آن بر زبان میآورد یا ارسال میکند، به این مکالمات دست یافت. این واژه برای هریک از این دو ابر کامپیوتر نقش کلید را دارد که پس از اخذ دوباره اطلاعات از ماهواره جاسوسی خاص این مأموریت، به فعالیت میپردازند.
این ماهواره اکیلون نام دارد و در صورتی که مکالمات یا مکاتبات به زبان دیگری باشد آن را به انگلیسی ترجمه میکند. در صورتی که ماهواره دیگر که از نوع آراتوری است اینها را به متن تبدیل میکند و سپس آنها را طبق موضوع تقسیمبندی میکند.
و آنها را به ایالات متحده آمریکا میفرستد. تا دستگاههای ویژهای آن را بگیرند به گفته گلن فورد، این یک فرایند تکنولوژیک است که فقط آمریکاییان به آن دسترسی دارند. وی میگوید هدف از پرتاب ماهواره تجسسی ـ تجاری EarlyBird در ماه فوریه گذشته که نخستین ماهواره از نوع تجاری است، بر آوردن نیازهای دیگری است که پایگاههای نظامی آمریکا که در دنیا گستردهاند خواهان آن هستند. فزون بر آن خدماتی است که این ماهواره به افراد یا شرکتها یا دولتهایی میدهد که خواهان یک عکس معینی هستند که ماهواره در برابر یک مبلغ مشخص آنها را تحویل میدهد. گلنفورد میگوید: این حالت به معنای آن است که ایالات متحده آمریکا در آینده نزدیک به محتکر اسرار و اطلاعات بدل خواهد شد که آنها را با هرکس که بخواهد مبادله خواهد کرد یا خواهد فروخت. این تجارت قرن آینده است. هر نوع گفتگوی تلفنی یا مکاتبه الکترونیکی با فاکس غیر آن و به واسطه اغلب زبانهای زنده هماکنون در چنگ ماهواره آمریکایی (EarlyBird) قرار دارد که کار تهیه فهرست انسانها را به عهده دارد این فهرستها شامل افراد و شمارههای تلفن و فاکس و رمزهای پست الکترونیکی (EMAIL) آنان است که براساس طبقهبندی موضوعات مورد توجه آمریکاییان حروفچینی شدهاند
گلن فورد میگوید (و اغراق هم نمیکند) که بسیاری از واژههای کلیدهای آمریکاییان دست یافتهاند آنان از این واژهها به عنوان محرک دو دستگاه کامپیوتر استفاده میکنند اگر احیاناً با دوستی به واسطه تلفن صحبت کرده باشی و به او گفته باشی امروز مرسدسی دیدهای که ترا شگفتزده نموده است مطمئن باش که بقیه صحبت از همان هنگام تلفظ واژه مرسدس تبدیل به متن شده و بر روی امواج رادیویی به سوی ایالات متحده آمریکا پرواز کرده است از دیگر واژهها میتوان به عنوان مثال از کلاشینکف یا مسلسل یا شرکت آیروسپشال نام برد که آمریکاییان را اغلب برمیانگیزاند. ژاپنی یا اروپایی، شرکتهای به نام مربوط به واژههای رقیب شرکتهای آمریکایی در مناقصهها و دادوستدهای بینالمللی نیز، آمریکاییان را برمیانگیزد احیاناً اگر نماینده شرکت مرسدس با همکارش در فرانکفورت درباره یک موضوع محرمانه شرکت صحبت کند، پایگاه یورکشایر بلافاصله این گفتگو را میگیرد و آنچه که محرمانه بود برای آمریکاییان غیرمحرمانه میشود گلن فورد میگوید آمریکا بسیاری از اطلاعات را که بدست میآورد به (اف بی آی) (FBI) یا اینترپول یا به دیگر ادارات مبارزه با جرایم منظم یا قاچاق مواد مخدر تحویل میدهد.
وی شیوه آمریکاییان را در کسب اسرار دیگران زیر سؤال میبرد زیرا به نظر وی ما را به روباتها و آینههایی تبدیل میکند فورد گلن تأکید میکند یکی از واژههای کلیدی را که دست یافته، واژه حقوق بشر است این موضوع به هیچوجه نه ربطی به جاسوسی صنعتی دارد و نه به امنیت ملی. همچنین آن را مورد توجه آمریکاییان نمیبینم مگر این که به قصد دستیابی به اطلاعات و اسراری باشد که ایالات متحده آمریکا با دیگر دستگاههای جاسوسی مبادله میکند یا آنکه این فرایند بر اثر تقاضایی باشد که یک دولت برای خرید اطلاعات معین ارائه میدهد.
همانگونه که فورد تأکید میکند چون مشکل یک مشکل ویژه اروپایی است ترس از آن است که آمریکاییان به کالایی برای مبادله با رژیمهای ستمگر و اطلاعات به دست آمده توسط سرکوبگر حقوق بشر تبدیل شود وی میگوید من بعید نمیدانم که آنان آنچه را که بدست میآورند میفروشند لذا اسرار و گرایشهای شخصیمان در معرض خرید و فروش است.
گلن فورد پرده سکوتی را که پارلمان اروپایی طی ماههای گذشته تحمیل کرده بود شکست و ماهواره ـ EarlyBird مرتبط با پایگاههای آمریکا را خطرناکترین تهدیدی دانست که در مورد آزادیهای فردی، اجتماعی دیده است. وی میگوید در گذشته به طور کلی مقبول بود اما اکنون با پیشرفت تکنولوژیک همزمان شده که آمریکا به تنهایی مالک آن است این پیشرفت ایالات متحده آمریکا را به یک غول الکترونیک و بلکه به یک چماق روزمره بر سر ما و به تجارت جاسوسی گروهی بدل کرده، نوعی کنترل دولتها بر پایگاههای آمریکایی در اروپا شده است
(www.hamshahri.org//-http)
ماهواره جاسوسی افق
از دیگر ماهوارههای جاسوسی که میتواند مضر برای امور اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران و کشورهای منطقه میباشد ماهواره جاسوسی اسرائیل است.
در گزارشی که دبیرخانه اتحادیه کشورهای عرب منتشر کرده، آمده است: ماهواره جاسوسی افق 5- صهیونیستها که این رژیم در 28 مه گذشته آن را به فضا پرتاب کرده است مهمترین خطر برای امنیت ملی کشورهای عربی به شمار میرود. این گزارش مهمترین خطر را ارتباط اطلاعاتی این ماهواره جاسوسی با برنامههای اتمی صهیونیستها برشمرده است.
در این گزارش همچنین آمده است: این ماهواره جاسوسی که در مدار 250 کیلومتری مدار زمین در حال گردش است رژیم صهیونیستی را قادر خواهد ساخت که به دقیقترین اطلاعات در مورد کشورهای عربی و خاورمیانه دست یابد و در ادامه میافزاید: ماهوارههای جاسوسی دشمن صهیونیستی را از مشکلات سیاسی که استفاده از هواپیماهای شناسایی و مراقبت به وجود میآورند، رها خواهد ساخت.
در گزارش اتحادیه کشورهای عربی آمده است پرتاب ماهواره افق 5- سیطره کشورهای عربی را از بین نخواهد برد اما آنچه که حایز اهمیت است اینکه این رژیم را در عرصه فضا از کشورهای عربی برتر و زمینه سیطره بر کشورهای منطقه را فراهم ساخته است و زمینه تقویت روابط راهبردی این رژیم را با مناطق دیگر جهان خصوصاً جنوب و شرق و مرکز آسیا تثبیت میسازد.
رژیم صهیونیستی در تاریخ 28 مه اعلام کرد ماهواره افق 5- را از مرکز پرتاب ماهواره در جنوب تلآویو به فضا پرتاب کرده است. این ماهواره در هر 90 دقیقه یکبار به دور کره زمین گردش کرده و مجهز به دوربینهایی است که آن را قادر میسازد از اجسامی با حجم کمتر از یک متر نیز تصویربرداری کند.
طول این ماهواره دو متر و سی سانتیمتر و قطر آن دو متر و وزن آن 300 کیلو و ساخت رژیم صهیونیستی میباشد. به گفته روزنامه هاآرتص (/daily.comzwww.haaret//:http) این ماهواره میتواند شمال آفریقا و خاورمیانه و حتی پاکستان و افغانستان را پوشش دهد.
www.palestine-persian.info//:http