سیدرضا میرطاهر
لذا نیاز اسرائیل به آب باعث شده تا یکی از علایق عمده اسرائیل در مورد ترکیه، خرید آب از آن کشور باشد. از اینرو در پی درخواست اسرائیل برای خرید آب از ترکیه در سال 1990 موضوع احداث تاسیسات تصفیه و صدور آب آشامیدنی رودخانه «ماناوگات» (واقع در جنوب ترکیه) در نزدیکی بندر «آنتالیا» مطرح شده و در سال 1992 عملیات اجرایی آن آغاز گشت.
این پروژه با هزینه 122 میلیون دلار راهاندازی شده و ترکیه با صدور 185 میلیون مترمکعب آب، سالانه، 300 میلیون دلار درآمد ارزی کسب خواهد نمود. در همین رابطه، اعلام شد که یک هیئت عالیرتبه اسرائیلی مرکب از فرستاده ویژه «ایهود باراک» نخستوزیر اسرائیل و نمایندگان وزارت امور خارجه و مسئولان سازمان آب اسرائیل، برای مذاکره پیرامون خرید آب آشامیدنی رودخانه «ماناوگات» به ترکیه سفر خواهند کرد. به هر حال، انتظار میرود تا بخش قابل ملاحظهای از آب این رود، پس از تصفیه فیزیکی و شیمیایی به اسرائیل صادر شود.75
در این باره «یوری بارنر» سفیر اسرائیل در آنکارا گفت: «ما تصمیم استراتژیک گرفتیم که آب وارد نکنیم و در عوض آب دریا را نمکزدایی کنیم، ولی اعتماد ما به ترکیه باعث شد تحقیق کنیم... که آیا واردات آب از ترکیه مقرون به صرفه است یا خیر!»76
اسرائیل راهحل اصلی بلندمدت مشکل کمبود آب را، نمکزدایی آب دریای مدیترانه میداند، اما ساختن تاسیسات عمده سه سال به طول میانجامد و انتظار میرود تا مشکل آب اسرائیل از سال 2005 میلادی حادتر شود. لذا در صورت موفقیت مذاکرات و شروع صادرات آب ترکیه به اسرائیل (از طریق حمل آب با تانکر و از طریق سفر دریایی 725 کیلومتری به اسرائیل)، واردات آب از ترکیه میتواند به تکمیل نمکزدایی به عنوان یک راه بلندمدت منطقهای گسترش یابد.
ج ـ اهداف مشترک ترکیه و اسرائیل
1ـ هم ترکیه و هم اسرائیل دو کشور غیر عرب و غیر مذهبی (سکولار) بوده و جهتگیری آنها غربی و دارای روابط ویژهای با آمریکا است. هر دو کشور تمایل به نزدیکی هرچه بیشتر به اروپا دارند، اما غالبا، توسط کشورهای اروپایی پس زده شدهاند. هر دو کشور با معارضین و مخالفین در داخل مرزهای خود درگیر هستند (ترکیه با چریکهای «پ.ک.ک» و اسرائیل با مبارزان حماس و جنبش جهاد اسلامی) و از نظر نظامی، قدرتهای متوسطی به حساب میآیند.
2ـ هر دو کشور ترکیه و اسرائیل ادعای مخالفت با مظاهر بیثباتی در منطقه را دارند. هر دو آنها مدعی هستند که طالب یک منطقه باثبات بوده و در قبال نیروهای به اصطلاح تندرو که بر سریر قدرت و یا در پی به دستگیری قدرت هستند و ممکن است آن دو کشور را مورد تجاوز قرار دهند و یا اینکه ثبات آنها را برهم زنند، نگران هستند. ادامه دارد...