زهرا عباسی
بحران سوریه نشان می دهد بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای نمی خواهند بحران را از راه های سیاسی حل کنند و به همین دلیل همه راه حل های سیاسی و دیپلماتیک با بن بست مواجه شده است.
از این رو اراده بین المللی بر این قرار گرفته که بحران سوریه طولانی شود تا زمینه مداخله نظامی فراهم شود.
طولانی شدن بحران به آمریکا و کشورهای مداخله گر این امکان را می دهد که زمان و شرایط مداخله را به اختیار خود انتخاب کنند و به طور هماهنگ وارد عمل شوند.
تداوم بحران سوریه همزمان با گسترش بیداری اسلامی این ظن را ایجاد کرده که رویارویی با آمریکا و رژیم صهیونیستی از اولویت ملت های منطقه خارج شده است.
به همین دلیل آمریکا براندازی نظام سوریه را در اولویت کاری خود قرار داده و یک راه آن حمایت مالی و تسلیحاتی از شورشیان سوریه است.
اعترافات تروریست های دستگیر شده در سوریه نشان می دهد آمریکا علاوه بر حمایت مالی از شورشیان سوریه در قاچاق اسلحه نیز به آنان کمک می کند.
مخالفان دولت سوریه که از حمایت غرب برخوردارند نیروهای امنیتی را به سرکوب معترضان متهم می کنند در حالی که به اعتراف خود آنها کشتار مردم عادی و نیروهای امنیتی با دستور و کمک های مستقیم و غیرمستقیم آمریکا و هم پیمانان منطقه ای آن صورت می گیرد. ترکیه، قطر وعربستان سعودی نیز به حمایت مالی و تسلیحاتی مخالفان سوریه ادامه می دهد و قتل عام های گسترده در سوریه نتیجه کمک های آنان به تروریست ها است.
شورشیان سوریه به طور مستمر از ترکیه مهمات، سلاح، وسایل ارتباطی و جاسوسی، تجهیزات پزشکی دریافت می کنند که توسط آمریکا، قطر و عربستان سعودی تهیه شده است. همچنین مبالغ کلانی برای اقدامات آنان در نظر گرفته شده که به صورت مستقیم در اختیار آنان قرار می گیرد یا به حساب های شخصی آنان در بانک های خارج واریز می شود.
دادن اطلاعات فنی و حمایت های دیگر از مخالفان مسلح سوریه برای برهم زدن توازن قدرت نظامی در سوریه از دیگر اقدامات آمریکا و کشورهای مداخله گر در سوریه است.
آموزش شورشیان
آمریکا علاوه بر حمایت مالی از شورشیان سوریه به آنها آموزش نظامی و جاسوسی هم می دهد و آنها را برای ورود به خاک سوریه آماده می کند.
این آموزش ها در خاک ترکیه و توسط افسران عالی رتبه آمریکایی صورت می گیرد.
یکی از کارکنان سابق پلیس فدرال آمریکا (اف.بی.آی) در این باره اعتراف کرده آمریکا و ناتو در حال آموزش شورشیان سوریه در استان «حکاری» واقع در جنوب شرقی ترکیه هستند. بر پایه اطلاعاتی که از منابع ترکیه و آمریکایی به دست وی رسیده، آموزش نیروهای نظامی سوریه از ماه مه (اردیبهشت) آغاز شده است.
ترکیه علاوه بر تسهیل کار نفوذ شورشیان به خاک سوریه و قاچاق سلاح از مرز خود سنگرهای بزرگ و پناهگاه هایی برای تانک ها و توپخانه نیروی ترکیه در مناطق مرزی جنوبی حفر کرده تا ادوات نظامی سنگین و تانک های ارتش ترکیه به این منطقه منتقل شود و بر کردهای سوریه تاثیر بگذارد و آنان را تحریک کند تا علیه نظام بشاراسد موضع بگیرند و این پیام به آنان القا شود که سقوط نظام سوریه حتمی است.
عربستان و قطر از عمده ترین حامیان مالی و تسلیحاتی شورشیان سوریه هستند، عربستان علاوه بر حمایت مالی و تسلیحاتی از تروریست های سوریه در چهارسال گذشته میلیاردها لیره سوری را خریداری و در بانک ملی عربستان در جده ذخیره کرده است و اکنون با ریختن آن در بازار کشورهای همسایه در نظر دارد ارزش لیره سوریه را به پایین ترین سطح برساند.
از سوی دیگر عربستان ارتباط خود را با افراد مسلحی که «صحوات» نامیده می شوند و قبلا در عراق نیز با آنان همکاری می کرده ادامه می دهد تا راه های زمینی را که کالاهای سوری از آن می گذرد ناامن و اقتصاد سوریه را دچار مشکل کند و با انتشار شایعات مردم سوریه را به احتکار کالا ترغیب کند.
از برنامه دیگر آمریکا برای فشار به دولت سوریه آموزش سایبری شورشیان مخالف بشار اسد است.
در این حال کنگره آمریکا بودجه 57 میلیون دلار را برای آموزش سایبری شورشیان سوری اختصاص داده است.
آموزش پیشرفته رایانه ای در زمینه رمزگذاری، دور زدن فیلترهای دولتی و استفاده ایمن از تلفن های همراه، شیوه های مخفی کردن هویت در اینترنت از جمله اقداماتی است که آمریکا به مخالفان بشاراسد ارائه می دهد تا در مبارزاتشان علیه رئیس جمهور سوریه آماده باشند. مقامات آمریکا فاش کرده اند دولت اوباما برنامه آموزش فناوری رسانه ها را فراهم آورده است و از مخالفان از طریق مؤسسات غیرانتفاعی کوچکی مثل مؤسسه گزارش جنگ و صلح و خانه آزادی حمایت می کند. این مؤسسات فیلم هایی می سازند و گزارش هایی تهیه می کنند که در آنها چهره بشاراسد مخدوش جلوه می کند.
دولت آمریکا ادعا کرده از مخالفان سوریه برای براندازی نظام اسد حمایت نمی کند و فقط خواستار اجرای طرح سازمان ملل به رهبری کوفی عنان در این کشور است، اما در عمل خلاف این ادعا را اجرا می کند و به شیوه های مختلف شورشیان را مسلح می سازد.
دولت سوریه شبکه مکالمات تلفن همراه کشور را تحت کنترل دارد و می تواند موقعیت مخالفان را ردیابی کند، لیکن مقامات آمریکایی نرم افزاری را تهیه کرده اند که به مخالفان این امکان را می دهد وقتی مقامات محلی کشوری پایگاه اینترنتی را بسته باشند دسترسی به اینترنت امکان پذیر باشد.
معترضان یاد گرفته اند که وقتی از تلفن استفاده نمی کنند باتری اش را خارج کنند، چندین تلفن همراه داشته باشند، مکالماتشان را رمزگذاری کنند، ارتباط امنیتی برقرار سازند و پوشه هایشان را در رایانه مخفی کنند.
به علاوه آمریکا هشدار داده هر شرکتی که به سوریه امکانات رایانه ای و نرم افزارهای پیشرفته اینترنتی ارائه دهد مورد تحریم قرار می گیرد.
مخالفان آنقدر به تأثیر فضای سایبری در براندازی نظام اعتقاد دارند که معتقدند فضای مجازی از اسلحه هم قدرتمندتر است.
مدیر یکی از پروژه های اینترنتی می گوید این فن آوری ها همچون شمشیر دو لبه اند، به نفع هر طرفی استفاده شود طرف مقابل هم می تواند از آن بهره گیرد.
وی اضافه می کند، بسیاری از این فن آوری ها را می توان در راه های درست استفاده کرد بدون اینکه به کسی صدمه ای وارد شود اما در شرایط بحرانی، تنش زا و درگیری ها ممکن است به ضرر طرفین تمام شود.
یکی دیگر از برنامه های آمریکا این است که پرونده سوریه را به شورای امنیت بکشاند.
آمریکا، انگلیس و فرانسه می کوشند پرونده سوریه را به شورای امنیت بکشانند تا از این طریق بتوانند با کمک متحدان خود قطعنامه ضدسوری را به تصویب برسانند.
این سه کشور همچنین متعهد شده اند برای ایجاد نارضایتی به تحریم های اقتصادی و سیاسی علیه سوریه ادامه بدهند تا از این راه مقدمات بی ثباتی در سوریه را فراهم سازند.
طولانی شدن بحران، تضعیف دولت و نهادهای امنیتی و نظامی، انفجارهای مهیب و کشتارهای فجیع، فراهم کردن امکان تبدیل بحران سیاسی به جنگ طایفه ای گسیختگی در نهادهای سیاسی و نظامی رژیم به اعتقاد غربی ها اوضاع را از کنترل دولت خارج می کند و زمینه را برای بردن بحران سوریه به فصل هفتم منشور ملل مهیا می کند و ضمنا به آمریکا فرصت می دهد تا زمان مداخله را متناسب با شرایط خود انتخاب کند.
برگزاری چهار نشست با عنوان «دوستان سوریه» در پاریس- قاهره، ژنو و ترکیه در راستای همین هدف صورت گرفته است. هدف از برگزاری این نشست ها حل بحران سوریه نیست بلکه مخالفان می کوشند ضمن نشان دادن اجماع کشورهای مختلف برای براندازی نظام سوریه راه های برکناری بشاراسد و انتقال قدرت سیاسی در این کشور را بررسی کنند.
آمریکا، انگلیس، فرانسه، عربستان، ترکیه، قطر و امارات تلاش های زیادی را برای سقوط بشاراسد انجام داده اند ولی تاکنون نتوانسته اند در پیکره نظام سوریه شکاف ایجاد کنند.
تحلیل گران معتقدند با توجه به تحولات کنونی دو سناریو برای سوریه می توان درنظر گرفت. یکی اینکه رژیم بشار اسد در قدرت باقی بماند و شورشی ها را در کشور کنترل کند یا اینکه شورشیان مسلح موفق شوند بخش های وسیعی از کشور را تحت کنترل درآورند و در پایان بشار اسد را سرنگون کنند که چنین سناریویی بعید به نظر می رسد و در صورت رخ دادن این سناریو، سوریه مدت ها روی آرامش را نخواهد دید. مدل لیبی یا یمن نیز در سوریه اتفاق نخواهد افتاد و تصور اینکه بشار اسد با مخالفان سوری مذاکره کنند هم خیالی باطل است. به رغم خواست آمریکا و قدرت های غربی تحلیل گران تأکید می کنند اسد همچنان در قدرت باقی خواهد ماند و تلاش مخالفان برای برکناری وی به این زودی ها نتیجه نخواهد داد.