روحالله امینآبادی
چندی پیش مصاحبه ای در روزنامه شرق منتشر شد که در آن یکی از اساتید علوم سیاسی دانشگاه در تحلیل انقلاب های منطقه از سیاست خارجی انقلاب اسلامی انتقاد کرده و با عربی و منطقه ای خواندن قیام های مردم مسلمان خاورمیانه علیه استبداد داخلی و استعمار خارجی این جنبش های پرشور را در سه کلمه رفاه ، آزادی و کرامت انسانی خلاصه کرد .
دکتر محمود سریع القلم در جای جای این مصاحبه نظام جمهوری اسلامی را به پیش گرفتن یک سیاست خارجی ایده آل و نه واقع گرا متهم می کند و می گوید دیگر کسی در منطقه خاورمیانه جز ایران به فکر درگیری با قدرت های جهانی نیست .
بی آن که بخواهیم در ادعای سریع القلم مناقشه کنیم استفاده از عنوان بهار عربی در جای جای مصاحبه خود موید این نکته باریک تر ازمو است که روزنامه شرق جهت گیری اسلامی انقلاب های منطقه را بر نمی تابد و به رغم شواهد موجود غیرقابل انکاری که نمونه کوچک آن را در مصر این روزها شاهد هستیم مدعی می شود مردم منطقه تصمیم دارند با قدرت های زورگوی جهانی کنار آیند .
سریع القلم در این مصاحبه با انتقاد از سیاست خارجی اصولی و ساختار شکنانه ایران اسلامی می گوید :« مهم ترین نکته و سوالی که در ذهن[اسلام گرایان] وجود دارد این است که چرا ایران با نظام بین المللی تا این حد در ستیز است.»
وی در بخش دیگری از این مصاحبه می گوید «ایده تقابل با نظم جهانی در دنیا اعتبار ندارد.»
این استاد لیبرال دانشگاه،انقلاب های مردم منطقه را انقلاب برای آزادی و رفاه دانسته و می گوید : در [نزد] اسلامگرایان فعال این عرصه، ایده آلیسم تعطیل است و این نکته مثبت این تحولات است. مردم سه شعار مهم دارند «رفاه»، «آزادی» و «کرامت انسانی.» از شعارهای چپ دهه 50 یعنی مبارزه با امپریالیسم یا ایجاد یک نظم جدید جهانی خبری نیست. شعار های آنها به شدت کشور محور، محلی، واقع بینانه و غیرایده آلیستی است.»
اگر زوائد غیر مهم این ادعای سریع القلم را نادیده بگیریم به چند نتیجه مهم می رسیم:
1- از منظر این استاد دانشگاه مردم منطقه درد اسلام ندارند چرا که اگر در اولویت خواسته های آنان اسلامخواهی بود این خواسته در شعار آنان تجلی و نمود پیدا می کرد .
2- از شعارهای چپ دهه 50دیگر خبری نیست ، شاید در بادی امر این گونه به نظر آید که از منظر گوینده دیگر مردم به دنبال شعارهای مارکسیستی دهه 50نیستند ولی چه کسی است که نداند این شعارها دیر زمانی است که به موزه تاریخ پیوسته اند ، پس سریع القلم دنبال نفی کدامین خواسته ها از زبان مردم منطقه است ؟ پاسخ به این سوال ساده است ، مردم منطقه دیگر ایده آل نمی اندیشند و به دنبال معارضه با قدرت های برتر جهانی نبوده و به دنبال ایجاد یک نظم جدید جهانی نیز نمی باشند .
در نقد ادعای سریع القلم می توان به چند نکته بسیار مهم اشاره کرد:
1- در سوره نسا آیه 141خداوند متعال مسیری را برای مسلمانان ترسیم می کند که بر اساس آن هیچ مسلمانی حق ندارد زمینه ساز سلطه کفار بر مسلمین باشد .
آیه ولن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا در فقه به قاعده نفی سبیل مشهور شده است .
هیچ فقیه مسلمانی در جهان اسلام وجود ندارد که سلطه کفار بر جامعه مسلمین را برتابد، قاعده نفی سبیل براساس آیه یاد شده یک قاعده فقهی پذیرفته شده بین همه مسلمانان است.
شهید مطهری در کتاب اسلام و نیازهای امروز می گوید: اسلام روابط با غیر مسلمان را در هر وضعی که موجب تسلط و اعتلای غیر مسلمان بر مسلمانان شود قانونی نمی داند.
حال با توجه به این آیه از قرآن کریم چگونه یک مسلمان می تواند مسلمانان دیگر را به قبول نظم ظالمانه ای دعوت کند که زمینه ساز تسلط قدرت های برتر جهانی بر عرض و ناموس مسلمین شود.
اگر به مصاحبه سریع القلم توجه کنید به خوبی تعارض و تباین گفته های این استاد دانشگاه را با نکته پیش گفته درک خواهید کرد.
وی به صراحت و به نقل از مردم منطقه می گوید ما به دنبال معارضه با قدرت ها نبوده و خواهان تغییر در نظم جهانی نیز نیستیم و آیا قبول نظم کنونی جهان جز به تسلط کفار بر منابع حیاتی مسلمانان به مسیر دیگری نیز منتهی می شود ؟
2- مبارزه با امپریالیسم و یا اگر با ادبیات حضرت روح الله سخن بگوییم شرک و کفر جهانی ریشه در باطن و فطرت انسان ها دارد ، مردم منطقه خسته از دخالت های فزاینده کشورهایی که خود را داعیه دار اداره جهان می دانند قیام کردند و سرنگونی دو فرعون منطقه یعنی زین العابدین بن علی دیکتاتور سابق تونس و نیز حسنی مبارک دیکتاتور سابق مصر که هر دو به این قدرت ها وابسته بودند موید این نکته است .
مردم مصر بلافاصله پس از سقوط مبارک بارها خطوط انتقال گاز به اسرائیل را مورد حمله قرار داده و حتی همانند دانشجویان مسلمان و پیرو خط امام در کشورمان ، سفارت اسرائیل در مصر را اشغال کردند .
سوال اصلی اینجا است که چرا ؟ واقعا در این سی و اندی سال که از حکومت مبارک می گذشت چه رابطه ای میان مصر و دشمنان این کشور از جمله رژیم صهیونیستی جاری و ساری بود که مردم مسلمان این کشور طاقت نیاورده و بلافاصله پس از ساقط کردن مبارک نمادهای حضور وی را نیز به چالش کشیدند؟
از زمانی که انقلاب مصر به پیروزی رسیده است رسانه های آمریکا کیفیت رابطه بین دو کشور آمریکا و مصر را با یک کاریکاتور تشریح می کنند ، کاریکاتورهای «عمو سام» با چهره ای زشت و شیطانی در حال جاسوسی از مصر، با اسلحه ای که به سوی این کشور نشانه رفته و مصری که با سلاح توپ، روبه روی او ایستاده است!
این مسئله را نمی توان جز با اسلام خواهی و روحیه مبارزه با ظلم مردم مصر تعبیر و تفسیر کرد ، مردمی که راهپیمایی خود علیه طاغوت را از نماز جمعه آغاز کردند .
تحلیل رای مردم مصر در انتخابات مجلس این کشور که بعد از سقوط حسنی مبارک برگزار شد و نیز تامل در انتخابات اخیر ریاست جمهوری در مصر نشان دهنده بسیاری از واقعیت ها است .
اسلام گراها در مجموعه سه مرحله از انتخابات مجلس مصر 368کرسی را از آن خود کردند که در مجموع بیش از 70درصد آرای مردم این کشور را شامل می شد . رای مردم مصر به اسلام گراها در حالی بود که حزب وفد جدید با گرایش ملی گرایی لیبرال و ائتلاف مصریه با عنوان مردمسالاری لیبرال در مجموع 14درصد از آرای مردم را کسب کردند .
پیام این انتخاب چنان واضح و روشن بود که دادگاه قانون اساسی مصر پیش از برگزاری مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری مصر رای به انحلال مجلس داد تا راه را برای حضور و پیروزی احمد شفیق نامزد وابسته به حکومت سابق باز گذارد .
در شرایطی که قدرت های غربی با کمک شورای نظامی حاکم بر این کشور تلاش داشتند تا احمد شفیق را از درون صندوق های رای بیرون آورند مردم با حضور مداوم در خیابان ها به نامزد اسلام گرا رای دادند و این موضوع برای عده ای چنان سنگین تمام شد که به خاطر انتخاب مسیری که ملت ایران پس از انقلاب در پیش گرفته بود ملت مسلمان مصر را مستحق توهین و تحقیر دانستند!
کوتاه سخن آنکه تلاش برای رفع فقر و تبعیض ، آزادی از بند استعمار خارجی و استبداد داخلی و اسلامخواهی لب لباب خواسته های مردم مصر بود که در رای آنها تبلور پیدا کرد .
انقلاب تونس نیز این گونه بود ، کشوری که رئیس آن در ظاهر و باطن وابسته به آمریکا بود همانند رضا شاه حجاب را ممنوع ساخته بود و از اقامه نماز جماعت در مساجد جلو گیری می کرد ، در این شرایط ملتی قیام می کند و بلافاصله بعد از سقوط دیکتاتور تونس دختران عفیف و پاکدامن تونسی با حجاب اسلامی در دانشگاه ها حاضر می شوند .
انقلاب مردم مظلوم بحرین در میانه انقلاب های منطقه خود حدیث دیگری است که می توان برای آن مثنوی ها سرود و آیا کسی هست که در این میان انقلاب مردم بحرین علیه استبداد حاکم که نظم فعلی جهان نیز موید و تثبیت گرآن است را انقلابی برای حفظ وضع موجود بداند؟
3- امام خمینی (ره) 29 تیرماه سال 67در پیام پذیرش قطعنامه به نکات بسیار مهمی درباب سیاست خارجی جمهوری اسلامی اشاره کرده و الگوی سیاست خارجی کشورمان را در زمانه ای که شرک و کفر جهانی بر اریکه مناصب کلیدی جهان تکیه زده است تصویر گر شدند .
امام خمینی در این پیام تاریخی سیاست خارجی ایران اسلامی را این گونه ترسیم می کنند: «البته ما این واقعیت و حقیقت را در سیاست خارجی و بین الملل اسلامی مان بارها اعلام نموده ایم که درصدد گسترش نفوذ اسلام در جهان و کم کردن سلطه جهانخواران بوده و هستیم .حال اگر نوکران امریکا نام این سیاست را توسعه طلبی و تفکر تشکیل امپراتوری بزرگ می گذارند، از آن باکی نداریم و استقبال می کنیم.»
امام خمینی هدف متعالی سیاست خارجی ایران اسلامی را نابودی سه تفکر خانمانسوز لیبرالیسم ، کمونیسم و صهیونیسم دانسته و ادامه می دهند :« ما درصدد خشکانیدن ریشه های فاسد صهیونیزم، سرمایه داری و کمونیزم در جهان هستیم. ما تصمیم گرفته ایم، به لطف و عنایت خداوند بزرگ، نظام هایی را که بر این سه پایه استوار گردیده اند نابود کنیم، و نظام اسلام رسول اللّه- صلی اللّه علیه و آله و سلم - را در جهان استکبار ترویج نماییم.»
در حالی که عده ای ندای مرگ بر آمریکا را تاب نمی آورند حضرت روح الله در این بیانیه تاریخی از خداوند متعال می خواهند که این نیرو را ارزانی دهد که ندای مرگ بر آمریکا نه تنها از ماذنه مساجد که از ناقوس کلیساها نیز به اهتزاز درآید :« ما با تمام وجود از گسترش باج خواهی و مصونیت کارگزاران امریکایی، حتی اگر با مبارزه قهرآمیز هم شده باشد، جلوگیری می کنیم. انشاءاللّه ما نخواهیم گذاشت از کعبه و حج، این منبر بزرگی که بر بلندای بام انسانیت باید صدای مظلومان را به همه عالم منعکس سازد و آوای توحید را طنین اندازد، صدای سازش با امریکا و شوروی و کفر و شرک نواخته شود و از خدا می خواهیم که این قدرت را به ما ارزانی دارد که نه تنها از کعبه مسلمین، که از کلیساهای جهان نیز ناقوس مرگ امریکا و شوروی را به صدا درآوریم.»
در حالی که استاد لیبرال دانشگاه حفظ وضع موجود در نظام بین الملل را نهایت آمال مردم منطقه می داند و از آرمانگرایی سیاستمداران ایرانی گلایه می کند امام خمینی این گونه مسلمانان را ندا می دهند که به فکر حفظ وضع موجود نباشند :« مسلمانان تمامی کشورهای جهان، از آنجا که شما در سلطه بیگانگان گرفتار مرگ تدریجی شده اید، باید بر وحشت از مرگ غلبه کنید، و از وجود جوانان پرشور و شهادت طلبی که حاضرند خطوط جبهه کفر را بشکنند استفاده نمایید. به فکر نگه داشتن وضع موجود نباشید، بلکه به فکر فرار از اسارت و رهایی از بردگی و یورش به دشمنان اسلام باشید، که عزت و حیات در سایه مبارزه است و اولین گام در مبارزه اراده است و پس از آن، تصمیم بر اینکه سیادت کفر و شرک جهانی، خصوصا امریکا را بر خود حرام کنید»
سریع القلم که عنان انتقاد از سیاست خارجی جمهوری اسلامی را از کف داده این گونه استدلال می کند که «ایده تقابل با نظم جهانی در دنیا اعتبار ندارد» و امام خمینی در پیام تاریخی خود این گونه پاسخ می دهند که ما هیچ گاه به دنبال کسب اعتبار از سوی قدرت ها نبوده و نیستیم :« [ما] منتظر ... نمانده ایم که حاکمان بی شخصیت بعض کشورهای اسلامی و غیر اسلامی از حرکت ما پشتیبانی کنند. ما مظلومین همیشه تاریخ، محرومان و پابرهنگانیم. ما غیر از خدا کسی را نداریم و اگر هزار بار قطعه قطعه شویم، دست از مبارزه با ظالم بر نمی داریم.»
حضرت روح الله از مسلمانان جهان می خواهند به فکر برهم ریختن نظم جهانی باشند نظمی که بر اساس کفر و شرک جهانی بنا شده است: «مسلمانان باید بدانند تا زمانی که تعادل قوا در جهان به نفع آنان برقرار نشود، همیشه منافع بیگانگان بر منافع آنان مقدم می شود، و هر روز شیطان بزرگ یا شوروی به بهانه حفظ منافع خود حادثه ای را به وجود می آورند.»
به راستی چقدر این پیام روشن گر است ، پیامی که نمی توان کلمه ای از آن را خلاصه کرد و یا برای رعایت اختصار از آن چشم پوشید !
این که جمهوری اسلامی باعث دشمنی ها شده است و یا آنگونه که سریع القلم می گوید « چرا ایران با نظام بین المللی تا این حد در ستیز است.» از دوران دفاع مقدس در تحلیل مغرضین سابقه دارد .
به عنوان نمونه گروهک نهضت آزادی پس از فتح خرمشهر نظام اسلامی را متهم می کند که به دنبال کشور گشایی و به آتش کشیدن جهان است :« هرگونه پیشنهاد صلح و شرایط آبرومند، پس زده می شود و با همان قوت و شدت به پیشروی ادامه داده از حالت مشروع و مثاب به حالت حمله درآمدیم. جنگ که در اساس و منطق قرآن، چیزی جز وسیله و آن هم وسیله محدود و مشروط نیست، بزرگ ترین مسئله و هدف علی الاطلاق انقلاب اسلامی گردید. هدفی که نهایتش در ابتدا، تسلیم و استعفای صدام بود، ولی اوج گرفته و متدرجاً رفتن به کربلا، تصرف بغداد، انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی در عراق، جهش از بغداد به بیت المقدس، آزادسازی قدس و فلسطینی ها، نابود ساختن اسرائیل، انقلاب اسلامی در عربستان سعودی و مصر و سایر کشورهای مسلمان و بالاخره سرنگونی نظام الحادی امپریالیستی آمریکا با سایر دولت ها و محو قدرت ها را در برگرفت... ولو به بهای نابودی ایران و به آتش کشیدن جهان.»
و حضرت روح الله این گونه پاسخ مغرضین را می دهند :« بعضی مغرضین ما را به اعمال سیاست نفرت و کینه توزی در مجامع جهانی توصیف و مورد شماتت قرار می دهند، و با دلسوزیهای بی مورد و اعتراضهای کودکانه می گویند جمهوری اسلامی سبب دشمنیها شده است و از چشم غرب و شرق و ایادیشان افتاده است! که چه خوب است به این سؤال پاسخ داده شود که ملتهای جهان سوم و مسلمانان، و خصوصا ملت ایران، در چه زمانی نزد غربیها و شرقیها احترام و اعتبار داشته اند که امروز بی اعتبار شده اند! آری، اگر ملت ایران از همه اصول و موازین اسلامی و انقلابی خود عدول کند و خانه عزت و اعتبار پیامبر و ائمه معصومین - علیهم السلام - را با دستهای خود ویران نماید، آن وقت ممکن است جهانخواران او را به عنوان یک ملت ضعیف و فقیر و بی فرهنگ به رسمیت بشناسند، ولی در همان حدی که آنها آقا باشند ما نوکر، آنها ابرقدرت باشند ما ضعیف، آنها ولی و قیم باشند ما جیره خوار و حافظ منافع آنها، نه یک ایران با هویت ایرانی - اسلامی».
آری ما افتخار می کنیم که به دنبال سیاستی هستیم که به دنبال حفظ وضع موجود جهان نیست ، ما افتخار می کنیم که بر پیکره شرک و کفر جهانی رعشه انداخته ایم و امروز فرزندان حضرت روح الله در اقصی نقاط جهان اسلام با شعار «مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل » خطوط جبهه کفر و شرک را در هم شکسته و به پیش می تازند...آری ما افتخار می کنیم ...
4- نکته مهم دیگری که باید به آن توجه داشت نقشه ای است که دیر زمانی است در جهان اسلام اجرا می شود.
در حالی که مردم مسلمان مصر از اولین روز آزادی با سبب دانستن وابستگی رژیم طاغوت سابق به اسرائیل غاصب کلیه نمادهای حضور این رژیم منحوس و جعلی در کشور بزرگ و اسلامی مصر را به چالش کشید و با تسخیر سفارت رژ یم صهیونیستی و نیز تاکید بر بطلان معاهده خفت بار کمپ دیوید بر مسیر اسلامی قیام تاکید کرد عده ای که تا دیروز هر گونه اسلام خواهی مردم منطقه را منکر می شدند از در دیگری و با حیله ای نو وارد شده اند ، اسلام میانه ، اسلام مصر و ترکیه ، اسلامی که آینده سیاسی منطقه را در دستان خود خواهد گرفت !
از این منظر است که سریع القلم می گوید :« از منظر اسلامی هم فکر می کنم آینده اسلام سیاسی در مصر تعیین خواهد شد.»
اسلام سیاسی مد نظر سریع القلم کدامین مشخصه ها را دارد که وی با دیدن نشانه های آن در کشور انقلابی مصر اینگونه نتیجه گرفته است که این اسلام آینده منطقه را در دست خواهد گرفت ؟
محافظه کار است و به فکر حفظ وضع موجود ؟ یا واقع گرا است و مخالف هجمه به نظم جهانی ؟
در هر حال آن چه روشن است مصر کشوری مهم در جهان اسلام است که تحولات آن تاثیر شگرفی بر کل منطقه خواهد گذاشت از این رو است که عده ای در تلاشند تا رابطه بین دو قدرت منطقه هرگز شکل نگیرد و یا رو به سردی و افول باشد .
«ثروت الحزباوی» عضو سابق اخوان المسلمین در این زمینه می گوید : آمریکا و برخی رژیم های عربی به دنبال محقق نشدن آرزوی مرسی و تشکیل ائتلاف ایران و مصر دو قدرت بزرگ منطقه هستند، اما هیچ چیز نمی تواند بر اراده دو ملت غلبه کند و یا عمرو موسی دبیرکل سابق اتحادیه عرب از محمد مرسی می خواهد : بزودی به ایران سفر کند زیرا ایران اقتصادی قوی داشته و کنترل سیاسی بر منطقه دارد.
به هر حال ملت مصر تاکنون نشان داده است که به آرمان های انقلاب خود وفادار است ، ارتباط دو قدرت منطقه دشمنان زیادی دارد که گاهی با عنوان تفاوت قرائت ها از اسلام ! وارد صحنه می شوند و گاهی نیز با ایجاد فتنه در رابطه دو کشور مهم و اسلامی ، تحرکات اخیر رسانه های وابسته از جمله بی بی سی و العربیه در این راستا باید تحلیل و بررسی شود .
کوتاه سخن آنکه پیام امام امروز دیگر به تحقق پیوسته است ، ندای مرگ بر آمریکا از ماذنه مساجد تا ناقوس کلیساها فریاد زده می شود . و این مسیر را بازگشتی نیست .