گروه سیاست: فضای انتخاباتی کشورمان در چندروز گذشته باز هم تحولات جدیدی را تجربه کرد. تحرکات گروهها و جریانات سیاسی نشان از این دارد که تلاشها و رایزنیهایی برای تعیین مصادیق و کاندیداهای احتمالی در جریان است. این مسئله را به وضوح از اظهارنظرهای انتخاباتی برخی از سیاسیون به راحتی میتوان دریافت. در عین حال طی چند روز گذشته برخی مدعیان رقابت انتخاباتی بهصورت تلویحی حضور خود را در عرصه رقابتها تایید کرده و اکنون میتوان به روشنی ادعا کرد که برخی از ستادهای انتخاباتی فعالیت خود را آغاز کردهاند. بیشک مهمترین تحولات انتخاباتی اخیر را میتوان اعلام حضور تلویحی محمد رضا عارف، اعلام نظر صریح و البته متفاوت باقری لنکرلانی در خصوص کاندیداتوری خود و بازگشت دولت به گمانه زنیهای سیاسی و انتخاباتی ذکر کرد.
عارف، یکهتازی در میدان بیمدعی
اما مهمترین تحولات انتخاباتی را کما فی السابق میبایست در جبهه اصلاحات جستوجو کرد. جایی که محمدرضا عارف معاون اول سابق دولت اصلاحات در مواضعی شائبه کاندیداتوری خود را تقویت کرده و فرآیندهای انتخاباتی را آغاز کرد. عارف در گفتوگویی در واکنش به اعلام کاندیداتوریاش اعلام کرد که هنوز زود است در این باره اظهارنظر کنم. مشی انتخاباتی سخنان وی از توصیههایش برای نوسازی احزاب کاملا مشهود است. وی درخصوص ورود جریانات سیاسی به فرآیندهای سیاسی گفت: «درتمام زمانها انتظار این است که احزاب و گروههای سیاسی خود به عنوان نقدی بر عملکردشان اقدام به نوسازی کنند.»
کاملا میتوان فهمید که وی در این اظهارات خود جبهه اصلاحات را مخاطب خود قرار داده و از اصلاح طلبان دعوت کرده است که برای ورود به فرآیند انتخابات سال 92 در مشی و عملکرد خود تغییراتی به وجود آورند. زمینه انتخاباتی اظهارات وی آنجا رنگ روشنی به خود میگیرد که خواهان مشارکت حداکثری مردم شده و میگوید: «باید تلاش این باشد که فضا به سمت مشارکت حداکثری پیش رفته و تمام مردم با انگیزه تشویق شوند که در انتخابات حضور داشته باشند.»
در کنار این اظهارات،اخبار غیررسمی منتشر شده درخصوص آغاز فعالیتهای انتخاباتی معاون اول دولت اصلاحات بر گمانهزنیهای رسانهای و سیاسی افزوده و بسیاری از حضور قطعی وی در عرصه انتخابات سخن گفتند. البته گمانهزنیها درخصوص محمدرضا عارف در فضایی صورت میگیرد که جریان اصلاحات هنوز درگیر مباحث درون گفتمانی خود بوده و بنابراین نمیتوان بهصورت قطعی از عارف بهعنوان اولین یا تنهاترین گزینه اصلاحات نام برد.
چه آنکه واکنشهای اصلاح طلبان در این زمینه هم متفاوت بوده است. از آن جمله محمد جواد حقشناس عضو شورای مرکزی اعتماد ملی در گفت وگویی این پرسش را مطرح کرده که عارف تاکنون کجا بوده است و چرا در چند سال اخیر هیچ گونه اظهارنظر سیاسی نداشته است! قدرتالله علیخانی هم در واکنش به آغاز فعالیتهای انتخاباتی عارف گفته است: عارف خودش فعالیت میکند و این تصمیم از ناحیه اصلاح طلبان نبوده است! این واکنشها و برخی مباحث درون گروهی اصلاح طلبان و همچنین اختلافاتی که بعضا بین آنان مشاهده میشود، پیشبینی فضای سیاسی آتی اصلاح طلبان را کمی پیچیده کرده است.
چه آنکه هماکنون برخی از گروههای اصلاح طلب از لزوم ورود سید محمد خاتمی سخن میگویند و همزمان برخی دیگر عبد الله نوری را کارپرداز جریان اصلاحات معرفی کرده و وی را کاندیدای اصلاح طلبان نمیدانند. در این جریان حتی حرکت جریانات معتدلتر آنان تحتالشعاع تصمیم سران اصلاحات قرار گرفته است. میتوان گفت که بدون تصمیمگیری راهبردی سران اصلاحات، حرکت مستقل جریانات معتدلتر آنان چندان با موفقیت همراه نخواهد بود. عدم پذیرش طرح مناسک نشان بارزی از این همگرایی بود. بنابر این چنانچه محمد رضا عارف را گزینه طیفهای معتدل اصلاحطلبان بدانیم، تردیدی جدی درخصوص پذیرش وی از سوی عموم اصلاح طلبان به وجود میآید. تحولات آتی مشخص خواهد کرد که اصلاحات به گزینهای چون محمد رضا عارف تکیه خواهد کرد یا تصمیم متفاوتی اتخاذ خواهد شد.
نگاهی به تحولات اصولگرایان
اما تحولات انتخاباتی تنها منحصر به اصلاحطلبان نبوده است. اصولگرایان نیز کارگردانی جبهه دیگری را برعهده دارند. بسیاری از گروههای اصولگرا در تبو تاب رایزنیهای حزبی و جناحی، در حال بالا بردن وزنه سیاسی خود در صحنه عمل جریان اصولگرا میباشند. در این جریان موتلفه باز هم در ادامه موضع گیریهای خود از جلسات انتخاباتی این حزب برای معرفی کاندیدای مستقل سخن گفت و باز هم اعلام کرد که هنوز وارد مصادیق نشده است. ایثارگران و رهپویان هم هنوز حاضر به شکستن سکوت انتخاباتی خود نشدند و تنها فریدالدین حداد عادل،عضو شورای مرکزی جمعیت رهپویان انقلاب اسلامیاز برنامه محوری و تیم محوری در انتخابات آینده سخن گفت. اما مهمترین تحولات جریان اصولگرا را باید در موضع گیری تازه کامران باقریلنکرانی سخنگوی جریان پایداری جستوجو کرد.
وی که چند روز پیش از عدم حضور خود در عرصه انتخابات سخن گفته بود اینبار با احتیاط بیشتری به موضوع کاندیداتوری خود پرداخت. وزیر سابق دولت احمدینژاد درباره موضوعاتی که درباره نامزدی وی برای انتخابات ریاست جمهوری مطرح شده است، گفت: «بنده بهدنبال این سمت نیستم اما وظیفهام هر چه باشد عمل میکنم. ما وظیفه نداریم اعلام داوطلبی کنیم اما اگر تکلیفی باشد طبق آن عمل خواهیم کرد.» این اظهارنظر صریح تا حد زیادی با مواضع پیشین وی متفاوت است. باقری لنکرانی که چند روز پیش صراحتا گفته بود در عرصه انتخابات ریاستجمهوری کاندیدا نخواهد شد اینبار اعلام کرد که طبق تکلیف عمل خواهد کرد!
وی در جریان اعلام مواضع قبلی خود از احتمال حمایت پایداری از کاندیدایی خارج از این جبهه سخن گفته بود و همزمان این گمانه زنی به وجود آمد که علت این اظهارات وی حمایت احتمالی از کاندیداتوری فردی مانند سعید جلیلی باشد. با این حال چند صدایی هنوز هم در جریان پایداری وجود دارد. این مسئله را میتوان از اعلام آمادگی یک عضو پایداری برای کاندیداتوری فهمید. محمدجواد ابطحی نماینده مجلس هشتم و یکی از اعضای شاخص این جریان اعلام کرد که «چنانچه اصولگرایان برای معرفی نامزد واحد در انتخابات ریاستجمهوری به اجماع نرسند به صورت مستقل در انتخابات وارد خواهم شد».
جریانات دیگر اصولگرا هم در راستای کلی انتخابات به پیش میروند. در چند روز گذشته نام مصطفی پورمحمدی بهعنوان یکی از کاندیداهای احتمالی بار دیگر بر سر زبانها افتاد. وی بهعلت کثرت سفرهای استانی بهعنوان یکی از مهمترین کاندیداهای انتخابات ریاستجمهوری مطرح بوده است و نشریه ارگان موتلفه از تشکیل ستاد انتخاباتی وی در سازمان بازرسی خبر داده و حتی نام رئیس ستاد انتخاباتی وی را اعلام کرده بود. روابط عمومی سازمان بازرسی در تکذیبیهای این خبر را نادرست خواند.
دولتیان به کورس برمیگردند؟
ظاهر شدن دگر باره اسفندیار رحیم مشایی در رسانهها و سخنرانی وی در جمع برخی سفرا بار دیگر گمانهزنیهای انتخاباتی حول محور دولت را افزایش داد. برخی رسانهها از این اقدام بهعنوان شروع مجدد فرآیندهای سیاسی انتخاباتی دولت یاد کردند و همزمان برخی منابع خبری از تشکیل جلسات انتخاباتی اطرافیان دولت درخصوص انتخابات شورای شهر خبر دادند. همچنین برخی سیاسیون از رقابت دولت با اصولگرایان در جریان انتخابات آتی گفتند. در این رابطه محمدنبی حبیبی دبیرکل موتلفه گفت: «حامیان دولت از تمام توان خود برای رقابت با اصولگرایان استفاده خواهند کرد ولی اینکه تفاوت توان آنها چقدر است، موضوعی است که باید ارزیابی شود.»
وی همچنین به فعالیت انتخاباتی حامیان دولت اشاره کرده و گفت: «هیچ کدام از طرفداران دولت نگفتند ما بازنشسته میشویم و کار سیاسی نمیکنیم. بنابراین طرفداران آقای احمدینژاد، بهطور طبیعی در انتخابات سال آینده فعالیت خواهند کرد.» در نهایت باید گفت که فضای انتخابات به سمت شفافیت پیش میرود و هر چه جلوتر میرویم صراحتنظر و موضع گروهها و جریانات سیاسی تشدید میشود و میتوان پیشبینی کرد که کمکم مصادیق و کاندیداهای مورد حمایت جریانات سیاسی علنی شده و بر این اساس رایزنیها در قالب مباحثات بین گروهی جریان پیدا خواهد کرد.