مطهره شفیعی: هنوز ماهها تا انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ مانده است. انتخاباتی که از چند جهت برای جامعه سیاسی ایران دارای اهمیت است آنچنان که جناح اصولگرا که سکوت چندماهه اردوگاه اصلاحطلبی را به مرگ این جریان و خاموش شدن چراغ اصلاحات تعبیر کرده بود، هر روز میان گزینههایی مانند قالیباف، لاریجانی، ولایتی و... به دنبال رئیسجمهور یازدهم میگشتند اما این تصورات آنها عمر زیادی نداشت چرا که اصلاحطلبان برخلاف تصور آنها نه تنها زنده هستند بلکه در میان بزرگان خود، به دنبال گزینهای هستند که اجماع ملی در پای صندوقهای رای حاصل سازد. با رسیدن صدای نفسهای سرحال اصلاحطلبان به اردوگاه اصولگرایی آنها از رویاهای شیرین خود جدا شده و دانستند مرگ اصلاحات تنها یک خواب و سراب برای آنها بوده است.
مرحله آسان به نام بررسی صلاحیت
از آنجایی که برنامه اصلاحطلبان برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ معرفی چهرهای از اردوگاه خود است که بتواند مورد اقبال اکثریت مردم قرار گیرد، از هماکنون بحث «چه کسی؟» به یکی از موضوعات در نشستهای این اردوگاه تبدیل شده است. فردی که قرار است حماسه مردمی خلق کند باید در درجه اول از سد بررسی صلاحیتها با موفقیت عبور کند که البته در اردوگاه اصلاحطلبان افراد کمی نیستند که به راحتی از این مرحله عبور کنند چنان که در موضوع بررسی صلاحیتها در انتخابات مجلس نهم هم این موضوع به صراحت عیان شد لذا به نظر نمیرسد که بررسی صلاحیتها، مرحله مهمی برای این اردوگاه باشد.
اصلاحات، انتخاب دوباره مردم
اصلاحطلبان در روند گزینش کاندیدای نهایی خود برای انتخابات ریاست جمهوری یازدهم باید به فردی برسند که مورد اقبال مردم باشد که البته این مرحله هم چندان دشوار نیست زیرا مردم با بازخوانی و مقایسه فعالیت دولت اصلاحات با دو دوره پس از آن و ارزیابی موضوعاتی مانند نرخ تورم، بیکاری و... بار دیگر به اصلاحات سلامی گرمتر از قبل خواهند داد.
لزوم آشنایی با زندگی مردم
از سوی دیگر کاندیدای نهایی اردوگاه اصلاحطلبان باید با موضوعاتی که با زندگی روزمره مردم سروکار دارد آشنا باشد که مهمترین آن، موضوعات اقتصادی است. بیراه نیست که هدفمندی یارانهها اقدامی مثبت از جانب دولت دهم بود اما به گواه بسیاری از آگاهان، روش اجرای این طرح مشکلاتی را پدید آورد لذا گزینه اصلاحطلبان باید فردی آگاه به شرایط مردم باشد و صرف سفرهای استانی سند تصمیمگیریهایش نباشد چرا که به گفته بسیاری از اقتصاددانان، برخی مشکلات کشور نیازمند زمان طولانی برای رفع است و ارایه یارانه نقدی به آنان مانند مسکّن موقتی خواهد بود.
چرا نگاهها به سمت یادگار امام است؟
اما در میان اصلاحطلبان چه کسانی در قامت کاندیدایی هستند که حائز این شرایط باشد. سیدحسن خمینی، سیدمحمد خاتمی، محمدرضا عارف یا... به نظر میرسد سیدحسن خمینی اولین گزینهای است که به گواه همگان قبای ریاست جمهوری برازنده قامت اوست. در موضوعاتی که به آنها اشاره شد، یادگار امام نه تنها حائز تمام آنهاست بلکه باید او را بسیار بالاتر از این موضوعات ارزیابی کرد. کمتر شخصیتی مانند سیدحسن خمینی وجود دارد که تمام اقشار فارغ از جناحبندیها به دیدنش میآیند و او با دقت به مسایل و مشکلات آنها گوش داده و راهکارهایی به آنها پیشنهاد میدهد لذا احاطه کامل وی به مشکلات اقشار مختلف کشور مثالزدنی است و جالب اینکه اگرچه در کارهای اجرایی حضور ندارد اما راهکارهای او بسیار پیشرفته و به روز است.
از سوی دیگر کمتر فردی در کشور است که یادگار امام را نشناسد و از جلوس او بر کرسی ریاست جمهوری استقبال نکند. اگر سیدحسن خمینی تصمیم به حضور در انتخابات سال ۹۲ بگیرد، به طور قطع حماسه دوم خرداد ۷۶ تبدیل به اتفاق سادهای خواهد شد چرا که یادگار امام محبوب تمام مردم بدون توجه به گرایش سیاسی است و تصور میشود آن قشر از مردم که تاکنون رغبتی به حضور در انتخابات نداشتند با شنیدن نام سیدحسن خمینی مشتاقانه به پای صندوقهای رای بیایند.
یکی از الزامات ریاست جمهوری در تمام کشورها سعهصدر و صبوری است که شاید در میان سیاسیون، یادگار امام بیش از سایرین دارای این ویژگی باشد که نشانه آن هم مراسم سالگرد امام خمینی در چند سال پیش بود که برخی سعی در به هم ریختن اوضاع داشتند اما یادگار امام در کمال احترام، آنان را به سکوت دعوت کرد یا زمانی که برخی تاب محبوبیت سیدحسن خمینی را نداشتند در رسانههای خود از عنوان سیدحسن مصطفوی استفاده کردند که این بار نیز او سکوت کرد تا افراد کوتهبین بازنده اصلی لقب گیرند. او در میان جناح اصولگرا هم دارای طرفداران و حامیانی است که اگر تصمیم به حضور در انتخابات داشته باشد، این قشر هم به پیشواز او خواهند آمد و استقبالی بس گسترده از او خواهند داشت البته آنها قبل از خوشامدگویی به یادگار امام باید تکلیف خود را با برخی تندروان جریان خود مشخص کنند.
با این وجود، نشانهها و شرایط حاکی از آن است که سیدحسن خمینی هیچگونه تمایل یا گرایشی به جلوس بر کرسی ریاستجمهوری یازدهم ندارد و هیچ نشانهای از این موضوع نه در سخنان و نه در نشستهای رسمی و غیررسمی وی تاکنون دیده نشده است.
عارف، گزینهای در غیاب سیدحسن
محمدرضا عارف هم اصلاحطلب دیگری است که در صورت عدم موافقت سیدحسن خمینی با حضور در انتخابات ریاستجمهوری یازدهم، از گزینههای مطرح در اردوگاه اصلاحطلبی است. او مدیری شایسته است که بارها تواناییهای خود در مدیریت را به رخ همگان کشیده است. در دولت اصلاحات در مقام معاون اول رئیسجمهور فعالیت میکرد و هیچگاه در امور غیرمرتبط به اظهارنظر نپرداخت بلکه سعی کرد تا آنجا که در توان دارد در مسیر اهداف توسعه کشور گام بردارد. عارف کاندیدای انتخابات مجلس هشتم بود که انصراف داد و در فروردین ۸۷ که علت این انصراف را از او جویا شدند، اینچنین پاسخ داد: «من شخصیتی شناخته شده در هر دو جناحم که تندروهای دو جناح از من متنفرند، لذا نگرانی از رای نیاوردن باعث کنار کشیدن من نبود؛ بلکه در دفاع از اصلاحات و اصولگرایان کنارهگیری کردم.»
همین پاسخ کافی بود تا اصولگرایان به خود اجازه هجمه به عارف را ندهند و اگر در خفا علیه معاون اول دولت اصلاحات سخن میگفتند اما در عیان از او میخواستند تا در صحنه حضور داشته باشد.
اصلاحطلبان چه میگویند؟
سخنگوی فراکسیون خط امام مجلس معتقد است، اصلاحطلبان باید ضمن پرهیز از اتلاف وقت هرچه سریعتر کارهای انتخاباتی خود را آغاز کرده و کاندیدای موردنظر را اعلام کنند. داریوش قنبری در واکنش به برخی اظهارات مبنی بر حضور محمدرضا عارف به عنوان یکی از گزینههای احتمالی اصلاحطلبان برای انتخابات سال آینده ریاستجمهوری،گفت: اگرچه در این زمینه اطلاع چندانی ندارم، ولی معتقدم اصلاحطلبان دیگر نمیتوانند نسبت به انتخابات ریاستجمهوری بیتفاوت باشند.
قنبری با اشاره به نام محمدرضا عارف، عبدالله نوری و کمال خرازی به عنوان گزینههای احتمالی اصلاحطلبان برای انتخابات ریاستجمهوری خاطرنشان کرد: علاوه بر اینها میتوان از چهرههای دیگری چون سیدحسن خمینی نیز یاد کرد. ضمن اینکه باید ببینیم که نهایتا کدامیک پا به عرصه انتخابات خواهند گذاشت. سخنگوی فراکسیون خط امام مجلس با تاکید بر ضرورت ساماندهی تشکیلاتی اصلاحطلبان، گفت: حضور اصلاحطلبان در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده نباید مثل انتخابات فعلی مجلس باشد. قنبری خاطرنشان کرد: با توجه به زمان اندکی که باقی مانده است، اصلاحطلبان باید ضمن تجدید سازمان و کسب آمادگی برای حضور در انتخابات روی چهرهای که از مقبولیت بالاتری برخوردار است، سرمایهگذاری کنند. علیاکبر اولیا هم اظهار داشت که محمدرضا عارف از گزینههای ریاستجمهوری است.